# رضب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B6%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B6%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رضب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B6%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: رضب

رضب ريقها أي الجارية يرضبه رضبا: رشفه وامتصه، كترضبه.
 والرضاب كغراب: الريق، وقيل: الريق المرشوف، وقيل: هو تقطع الريق في الفم، وكثرة ماء الأسنان، فعبر عنه بالمصدر، قال أبو منصور: ولا أدري كيف هذا أو هو قطع الريق في الفم قال: ولا أدري كيف هذا أيضا، وفي اللسان: الرضاب: ما يرضب الإنسان من ريقه كأنه يمتصه، وإذا قبل جاريته رضب ريقها، وفي الحديث  كأني أنظر إلى رضاب بزاق رسول الله صلى الله عليه وسلم  البزاق ما سال، والرضاب منه ما تحبب وانتشر من بزاقه حين تفل فيه، عن ابن الأعرابي: الرضاب: فتات المسك، وقال الأصمعي: قطع المسك، قال الشاعر:
  وإذا تبسـم تـبـدي حـبـبـا                      كرضاب المسك بالماء الخصر والرضاب: قطع الثلج والسكر والبرد قاله عمارة بن عقيل، ويقال لحب الثلج، رضاب الثلج، وهو البرد، والرضاب: لعاب العسل، وهو رغوته، والرضاب أيضا: ما تقطع من الندى على الشجر والرضب: الفعل، وماء رضاب: عذب، قال رؤبة:
  كالنحل في الماء الرضاب العذب ويقال إن الرضاب هنا البرد وقوله: كالنحل، أي كعسل النحل.

  والراضب: ضرب من السدر الواحدة: راضبة، ورضبة، محركة فإن صحت رضبة فراضب في جميعها اسم للجمع، والراضب من المطر: السح قال حذيفة بن أنس يصف ضبعا في مغارة.

  خناعة ضبع دمجت في مغارة                      وأدركها فيها قطار وراضب أراد ضبعا فأسكن الباء، ودمجت بالجيم دخلت، ورواه أبو عمرو بالحاء، أي أكبت، وخناعة: أبو قبيلة، وهو خناعة بن سعد بن هذيل ابن مدركة.
 وقد رضب المطر وأرضب، قال رؤبة:
  كأن مزنا مستهل الإرضاب
  روى قلاتا في ظلال الألصاب وعن أبي عمرو: رضبت السماء وهضبت، ومطر راضب أي هاطل. ورضبت الشاة: ربضت، قليلة.
 والمراضب: الأرياق العذبة نقله الصاغاني.

### Türkçe

**رضب**: onun tükürüğünü, yani cariyenin (tükürüğünü) **يرضبه** (onu) **رضبا** (yaparak): onu yudumladı ve emdi; **كترضبه** gibi.

Ve **الرضاب** (vezni **غراب** gibi): tükürük; ve denildi ki: yudumlanan tükürük; ve denildi ki: o, tükürüğün ağızda parça parça olması ve dişlerin suyunun çok olmasıdır; böylece onunla masdar ile ifade etti. Ebû Mansûr dedi ki: Ben bunun nasıl olduğunu bilmiyorum; yahut o, tükürüğün ağızda kesilmesidir, dedi; ben bunun nasıl olduğunu da bilmiyorum. Ve **اللسان**’da: **الرضاب**: insanın tükürüğünden **يرضب** ettiği şeydir; sanki onu emiyor gibidir; ve cariyesini öptüğünde onun tükürüğünü **رضب** eder. Ve hadiste: “Sanki Resûlullah’ın (Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun) tükürüğünün **رضاب**’ına bakıyor gibiyim.” **البزاق**: akan şeydir; ve **الرضاب** ondan, onun tükürüğünden, içine tükürdüğünde tane tane olup yayılan şeydir. İbnü’l-A‘râbî’den: **الرضاب**: misk kırıntısıdır. Ve el-Asma‘î dedi ki: misk parçalarıdır. Şair dedi ki:

Ve tebessüm ettiğinde tane tane (şey) ortaya çıkarır,
su ile (karışmış) miskin **رضاب**’ı gibi, ince (su).

Ve **الرضاب**: kar, şeker ve dolu parçalarıdır; bunu ‘Umâre b. ‘Akîl söyledi. Ve kar tanelerine **رضاب الثلج** denilir; ve o, doludur. Ve **الرضاب**: balın salyasıdır; ve o, onun köpüğüdür. Ve **الرضاب** ayrıca: ağaç üzerinde çiyden parça parça olan şeydir. Ve **الرضب**: fiildir. Ve **ماء رضاب**: tatlıdır. Ru’be dedi ki:

Tatlı **الرضاب** suyunda arı gibi.

Ve denilir ki burada **الرضاب** doludur. Ve onun sözü: “arı gibi”, yani arının balı gibi.

Ve **الراضب**: sidr’den bir türdür; teki: **راضبة** ve **رضبة** (harekeli). Eğer **رضبة** sahih olursa, **راضب** onların hepsinde cem‘ için isimdir. Ve yağmurdan **الراضب**: ince yağmur. Huzeyfe b. Enes, bir mağarada bir sırtlanı vasfederek dedi:

Bir sırtlan dişisi; bir mağaraya girdi,
ve orada ona **قطار** ve **راضب** yetişti.

Sırtlan (dişisi) kastetti; bu yüzden **الباء**’yı sâkin kıldı. Ve **دمجت** (ج ile): girdi. Ebû ‘Amr onu **الحاء** ile rivayet etti; yani çömeldi. Ve **خناعة**: bir kabilenin babasıdır; o, Huzâ‘a b. Sa‘d b. Huzeyl b. Mudrike’dir.

Ve yağmur **رضب** etti ve **أرضب** etti. Ru’be dedi ki:

Sanki **مزن** (bulut) **الإرضاب**’ın başlamasıyla (yağar),

**قلات**’ı **الألصاب**’ın gölgelerinde suladı.

Ebû ‘Amr’dan: gök **رضبت** etti ve **هضبت** etti. Ve **مطر راضب**: yani sağanak. Ve koyun **رضبت**: çöktü; az (çöker). Ve **المراضب**: tatlı tükürüklerdir; bunu es-Sâğânî nakletti.
