# رضع — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B6%D8%B9/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B6%D8%B9/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رضع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B6%D8%B9.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: رضع

رَضِعَ الصبيُّ أمَّه يَرْضَعُها رَضاعاً، مثل سَمِعَ يَسْمَعُ سَماعاً. وأهلُ نجدٍ يقولون: رَضَعَ يَرْضِعُ رَضْعاً، مثال: ضَرَبَ يَضْرِبُ ضَرْباً. قال الأصمعي: أخبرني عيسى بن عمر أنّه سمع العرب تنشد هذا البيتَ لابن همَّام السَلوليِّ على هذه اللغة:
وذَمُّوا لنا الدنيا وهم يَرْضِعونَها		أَفاويقَ حتى ما يَدِرُّ لها ثَعْـلُ
وأَرْضَعَتْهُ أمُّهُ، وامرأةٌ مُرْضِعٌ، أي لها ولد ٌتُرْضِعُهُ، فإن وصفتها بإرضاع الولد قلت مُرْضِعَةٌ. والرَضوعَةُ: الشاةُ التي تُرْضِعُ. ويقال رَضاعٌ ورِضاعٌ، لغتان. والراضِعَتانِ: ثَنِيَّتا الصبيِّ اللتان يشرب عليهما اللبن. يقال: سقطتْ رَواضِعُهُ. وقولهم: لئيمٌ راضعٌ، أصله زعموا رجلٌ كان يَرْضَعُ إبله وغنمه ولا يحلُبها لئلا يُسْمَعَ صوتُ الشَخْبِ فيُطْلَبَ منه. ثم قالوا رَضُعَ الرجلُ بالضم يَرْضُعُ رَضاعَةً، كأنه كالشيء يُطْبَعُ عليه. وتقول: هذا أخي من الرَضاعةِ بالفتح، وهذا رَضيعِي كما تقول: أكيلي ورَسيلي. وراضَعَ فلانٌ ابنَه، أي دفعَه إلى الظئر. وارْتَضَعَتِ العنزُ، أي شربتْ لبنَ نَفْسِها. قال الشاعر:
إنِّي وجدتُ بَني أَعْيا وجاهِلَهُـمكالعَنْزِ تَعْطِفُ رَوْقيْها فَتَرْتَضِعُ

### Türkçe

**رَضِعَ** çocuk annesini emdi; onu **يَرْضَعُها** (emer), **رَضاعاً** (emiş olarak); **سَمِعَ يَسْمَعُ سَماعاً** gibi. Necd halkı der ki: **رَضَعَ يَرْضِعُ رَضْعاً**; örnek: **ضَرَبَ يَضْرِبُ ضَرْباً**. **الأصمعي** dedi: Bana **عيسى بن عمر** haber verdi ki, Arapların bu dili üzere **ابن همَّام السَلوليِّ**’nin şu beytini terennüm ettiklerini işitmiş:
وذَمُّوا لنا الدنيا وهم **يَرْضِعونَها**		أَفاويقَ حتى ما يَدِرُّ لها ثَعْـلُ

Ve annesi onu **أَرْضَعَتْهُ** (emzirdi). Ve **مُرْضِعٌ** bir kadın: yani onun, kendisini emzirdiği bir çocuğu vardır. Şayet onu çocuğu emzirmesiyle vasfedersen **مُرْضِعَةٌ** dersin. Ve **الرَضوعَةُ**: emziren koyun. Ve **رَضاعٌ** ve **رِضاعٌ** denir; iki dildir. Ve **الراضِعَتانِ**: çocuğun, üzerinde süt içtiği iki ikinci dişi. Denir ki: **سقطتْ رَواضِعُهُ** (onun **رَواضِعُهُ**’u düştü). Ve onların sözü: **لئيمٌ راضعٌ** (alçak, emen); aslı, zannettiklerine göre, bir adam develerini ve koyunlarını emerdi, onları sağmazdı; ta ki **الشَخْبِ** (sağma sesi) işitilmesin de ondan istenmesin. Sonra dediler: adam **رَضُعَ** (ötre ile) **يَرْضُعُ** (emer), **رَضاعَةً** (emiş olarak); sanki o, üzerine tabiat vurulan şey gibidir. Ve dersin: bu benim **الرَضاعةِ** (fetha ile) kardeşimdir; ve bu benim **رَضيعِي**’mdir; **أكيلي** ve **رَسيلي** dediğin gibi. Ve falan, oğlunu **راضَعَ**: yani onu **الظئر**’e (sütanneye) verdi. Ve keçi **ارْتَضَعَتِ**: yani kendi sütünü içti. Şair dedi:
إنِّي وجدتُ بَني أَعْيا وجاهِلَهُـمكالعَنْزِ تَعْطِفُ رَوْقيْها فَتَرْتَضِعُ
