# رطن — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B7%D9%86/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B7%D9%86/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رطن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B7%D9%86.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: رطن

رَطَنَ العجميّ يَرْطُنُ رَطْناً: تكلم بلغته. والرَّطَانة والرِّطَانة والمُراطَنة: التكلم بالعجمية، وقد تَراطَنا. تقول: رأَيت أَعجمين يتراطَنان، وهو كلام لا يفهمه العرب؛ قال الشاعر:
كما تَراطَنَ في حافاتِها الرُّومُ
ويقال: ما رُطَّيْناك هذه أَي ما كلامك، وما رُطَيْناكَ، بالتخفيف أَيضاً. وتقول: رَطَنْتُ له رَطانة ورَاطَنْته إذا كلمته بالعجمية. وتَراطَنَ القومُ فيما بينهم؛ وقال طَرَفة بن العبد:
فأَثارَ فارِطُهم غَطَاطاً جُثَّماً
أَصواتُهم كتَراطُنِ الفُرْسِ.
وفي حديث أَبي هريرة قال: أَتت امرأَة فارسية فَرَطَنَتْ له؛ قال: الرَّطانة، بفتح الراء وكسرها، والتَّراطُنُ كلام لا يفهمه الجمهور، وإنما هو مُواضَعةٌ بين اثنين أَو جماعة، والعرب تخص بها غالباً كلام العجم؛ ومنه حديث عبد الله بن جعفَر والنجاشي: قال له عمرو أَما ترى كيف يَرْطُنون بِحزْب الله أَي يَكْنُونَ ولم يُصَرّحوا بأَسمائهم. والرَّطَّانة والرَّطُون، بالفتح: الإِبل إذا كانت رِفاقاً ومعها أَهلوها، زاد الأَصمعي: إذا كانت كثيراً؛ قال: ويقال لها الطَّحّانة والطَّحُون أَيضاً، ومعنى الرِّفاق أَي نَهَضوا على الإِبل مُمتارين من القُرى كلُّ جماعة رُفْقة؛ وأَنشد الجوهري:
رَطَّانَة من يَلْقَها يُخَيَّب.

### Türkçe

**رَطَنَ** acem **يَرْطُنُ** **رَطْناً**: kendi diliyle konuştu. Ve **الرَّطَانة** ve **الرِّطَانة** ve **المُراطَنة**: acemce konuşmak; ve **تَراطَنا**. Dersin ki: iki acem gördüm, **يتراطَنان**; bu, Arapların anlamadığı bir sözdür; şair dedi ki:
كما **تَراطَنَ** في حافاتِها الرُّومُ

Ve denilir: **ما رُطَّيْناك هذه** yani: senin sözün nedir; ve **ما رُطَيْناكَ** (hafifletmeyle) da. Ve dersin ki: ona **رَطَنْتُ** bir **رَطانة**; ve onu acemce konuşturduğumda **رَاطَنْته**. Ve kavim kendi aralarında **تَراطَنَ**; ve **طَرَفة بن العبد** dedi ki:
فأَثارَ فارِطُهم غَطَاطاً جُثَّماً
أَصواتُهم كتَراطُنِ الفُرْسِ.

Ve Ebû Hureyre’nin hadisinde dedi ki: Farslı bir kadın geldi de ona **فَرَطَنَتْ**; dedi ki: **الرَّطانة**, **الراء**’nın fethiyle ve kesriyle; ve **التَّراطُنُ** cumhurun anlamadığı bir sözdür; ancak o, iki kişi yahut bir cemaat arasında bir uzlaşıdır; ve Araplar bununla çoğunlukla acemlerin sözünü tahsis ederler; ve ondan, Abdullah b. Ca‘fer ile Necâşî hadisi: Amr ona dedi ki: Allah’ın hizbi hakkında nasıl **يَرْطُنون** gördün mü; yani gizliyorlar ve isimlerini açıkça söylemediler. Ve **الرَّطَّانة** ve **الرَّطُون**, fetihle: ehliyle beraber yoldaşlar halinde olan develer; Asma‘î artırdı: çok olduğu zaman; dedi ki: ona **الطَّحّانة** ve **الطَّحُون** da denilir; ve **الرِّفاق**’ın manası: yani köylerden azık edinmek üzere develer üzerine kalktılar; her cemaat bir **رُفْقة** (yol arkadaşlığı)dır; ve Cevherî inşad etti:
**رَطَّانَة** من يَلْقَها يُخَيَّب.
