# رعث — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B9%D8%AB/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B9%D8%AB/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رعث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B9%D8%AB.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: رعث

الرَّعْثة: التَّلْتَلَة، تُتَّخَذ من جُفِّ الطَّلْع، يُشْرَبُ بها. ورَعْثةُ الدِّيك: عُثْنونُه ولِحيتُه. يقال: دِيكٌ مُرَعَّثٌ؛ قال الأَخْطَلُ يصف ديكاً:
ماذا يُؤَرِّقُني، والنَّوْمُ يُعْجِبُني،
من صَوْتِ ذي رَعَثاثٍ ساكِنِ الدارِ
ورَعَثَتا الشاة: زَنَمَتاها تحت الأُذُنين؛ وشاة رَعْثاءُ، من ذلك. ورَعِثَتِ العَنْزُ رَعَثاً، ورَعَثَتْ رَعْثاً: ابْيَضَّتْ أَطراف زَنَمَتَيْها. والرَّعْثُ والرَّعْثة: ما عُلِّقَ بالأُذُن من قُرْط ونحوه، والجمع: رِعَثةٌ ورِعاثٌ؛ قال النمر:
وكلُّ خَليلٍ، عليه الرِّعا
ثُ والحُبُلاتُ، كَذوبٌ مَلِقْ
وتَرَعَّثَتِ المرأشة أَي تَقَرَّطَتْ.
وصبيٌّ مُرَعَّثٌ: مُقَرَّط؛ قال رؤْبة:
رَقْراقةٌ كالرَّشَإِ المُرَعَّثِ
وكان بَشَّارُ بنُ بُرْدٍ يُلَقَّبُ بالمُرَعَّثِ، سمي بذلك لرِعاثٍ كانت له في صغَره في أُذُنه.
وارْتَعَثَتِ المرأَةُ: تَحَلَّتْ بالرِّعاثِ؛ عن ابن جني. وفي الحديث: قالت أُمُّ زينَبَ بنت نُبَيطٍ كنتُ أَنا وأُخْتايَ في حَجْرِ رسول الله، صلى الله عليه وسلم، فكان يُحَلِّينا رِعاثاً من ذَهَبٍ ولُؤْلؤ. الرِّعاثُ: القِرَطةُ، وهي من حُليِّ الأُذُن، واحدتُها: رَعْثة، ورَعَثة أَيضاً، بالتحريك، وهو القُرْطُ، وجِنْسُها: الرَّعْثُ والرَّعَثُ. ابن الأَعرابي: الرَّعْثة في أَسفل الأُذن، والشَّنْفُ في أَعْلى الأُذن، والرَّعْثة دُرَّة تُعَلَّقُ في القُرْط.
والرَّعَثةُ: العِهْنةُ المُعَلَّقة من الهَوْدَج ونحوه، زِينةً لها كالذَّباذِبِ؛ وقيل: كلُّ مُعَلَّقٍ رَعَثٌ، ورَعَثة، ورُعْثةٌ، بالضم، عن كراع. وخَصَّ بعضهم به القُرْطَ والقِلادَة ونحوَهما؛ قال الأَزهري: وكلُّ مِعْلاق كالقُرْطِ ونحوه يُعَلَّقُ من أُذنٍ أَو قِلادةٍ، فهو رِعاثٌ، والجمع رعْثٌ ورِعاثٌ ورُعُثٌ، الأَخيرة جمع الجمع.
والرَّعَثُ: العِهْنُ عامَّة. وحكي عن بعضهم: يقال لراعُوفةِ البئر (*
قوله «يقال لراعوفة البئر إلخ» قال في التكملة وهي صخرة تترك في أسفل البئر إِذا احتفرت تكون هناك، ويقال هي حجر يكون على رأْس البئر يقوم عليها المستقي.): راعُوثة. قال: وهي الأُرْعُوفة والأُرْعوثةُ، وتفسيره في العين والراءِ. وفي حديث سحر النبي، صلى الله عليه وسلم: ودُفِنَ تحتَ راعوثةِ البئر؛ قال ابن الأَثير: هكذا جاءَ في رواية، والمشهور بالفاءِ، وهي هي، وسيُذكر في موضعه.

### Türkçe

**الرَّعْثة**: **التَّلْتَلَة** (peltek konuşma); **جُفِّ الطَّلْع**’dan alınır, onunla içilir. Ve **رَعْثةُ الدِّيك**: onun **عُثْنونُه**’u ve sakalıdır. Denir ki: **دِيكٌ مُرَعَّثٌ**; **الأَخْطَلُ** bir horozu vasfederek dedi ki:
ماذا يُؤَرِّقُني، والنَّوْمُ يُعْجِبُني،
من صَوْتِ ذي رَعَثاثٍ ساكِنِ الدارِ

Ve **رَعَثَتا الشاة**: iki **زَنَمَتَيْها**’dır, iki kulağın altında; ve **شاة رَعْثاءُ**, bundan dolayı. Ve keçi **رَعِثَتِ** **رَعَثاً**, ve **رَعَثَتْ** **رَعْثاً**: iki **زَنَمَتَيْها**’nın uçları beyazladı. Ve **الرَّعْثُ** ve **الرَّعْثة**: küpe ve benzeri olarak kulağa asılan şeydir; çoğulu: **رِعَثةٌ** ve **رِعاثٌ**; **النمر** dedi ki:
وكلُّ خَليلٍ، عليه الرِّعا
ثُ والحُبُلاتُ، كَذوبٌ مَلِقْ

Ve kadın **تَرَعَّثَتِ**: yani **تَقَرَّطَتْ** (küpe takındı).

Ve **صبيٌّ مُرَعَّثٌ**: **مُقَرَّط** (küpe takmış); **رؤْبة** dedi ki:
رَقْراقةٌ كالرَّشَإِ المُرَعَّثِ

Ve **بَشَّارُ بنُ بُرْدٍ** **المُرَعَّثِ** lakabıyla lakaplandırılırdı; bununla adlandırıldı, çünkü küçüklüğünde kulağında kendisine ait **رِعاثٍ** vardı.

Ve kadın **ارْتَعَثَتِ**: **الرِّعاثِ** ile süslendi; İbn Cinnî’den. Hadiste:
Ümmü Zeyneb bint Nubeyt dedi: Ben ve iki kız kardeşim, Allah’ın Elçisi’nin, sallallahu aleyhi ve sellem, kucağında idik; bize altın ve inci’den **رِعاثاً** ile süs verirdi.

**الرِّعاثُ**: **القِرَطةُ** (küpe), ve o kulağın süslerindendir; onun teki: **رَعْثة** ve ayrıca **رَعَثة** (harekeli olarak), ve o **القُرْطُ**’tur; onun cinsi: **الرَّعْثُ** ve **الرَّعَثُ**. İbnü’l-A‘râbî: **الرَّعْثة** kulağın alt tarafındadır, **الشَّنْفُ** kulağın üst tarafındadır; ve **الرَّعْثة** küpede asılan bir inci tanesidir.

Ve **الرَّعَثةُ**: **الهَوْدَج** ve benzerinden asılmış **العِهْنةُ**’dir, ona süs olarak, **الذَّباذِبِ** gibi; ve denildi ki: her asılmış şey **رَعَثٌ**, ve **رَعَثة**, ve **رُعْثةٌ** (ضم ile), Kırâ‘dan. Ve bazısı onu küpeye, gerdanlığa ve benzerlerine tahsis etti; **الأَزهري** dedi ki: küpe ve benzeri gibi, bir kulaktan yahut bir gerdanlıktan asılan her **مِعْلاق** ise, o **رِعاثٌ**’tır; çoğulu **رعْثٌ** ve **رِعاثٌ** ve **رُعُثٌ**’tur; sonuncusu çoğulun çoğuludur.

Ve **الرَّعَثُ**: genel olarak **العِهْنُ**’dür. Bazısından nakledildi: kuyunun **راعُوفةِ**’sine denilir
(*
«kuyunun راعوفة’sine denilir vb.» sözü hakkında, et-Tekmile’de dedi ki: O, kuyu kazıldığında kuyunun dibinde bırakılan bir kayadır, orada olur; ve denilir ki: o, kuyunun başında olan, su çekenin üzerine çıktığı bir taştır.): **راعُوثة**. Dedi ki: ve o **الأُرْعُوفة** ve **الأُرْعوثةُ**’dir; onun açıklaması **العين** ve **الرَّاءِ** maddesindedir. Nebî’nin, sallallahu aleyhi ve sellem, büyüsü hadîsinde: “kuyunun **راعوثةِ**’sinin altına gömüldü”; İbnü’l-Esîr dedi ki: rivayette böyle geldi; meşhur olan **الفاءِ** iledir; ve o odur; yerinde zikredilecektir.
