# رعد — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B9%D8%AF/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B9%D8%AF/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B9%D8%AF.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: رعد

الرَعْد: الصوت الذي يُسْمَع من السَحاب يقال: صَلَفٌ تحت الراعِدَةِ، للرجل يُكثِر الكلام، لا خير عنده. ورَعَدَتِ السماء وبَرَقت. ورعدتِ المرأة وبَرَقَتْ: تحسّنت وتزينت. ورَعَدَ الرجلُ وبَرَقَ: تَهَدَّدَ وأوْعد. قال ابن أحمر:
يا جَلَّ ما بَعُدَتْ عليك بِـلادُنـا		وطِلابُنا فابْرُقْ بأَرْضِكَ وارْعُدِ
وأَرْعَدَ القَوْمُ وأَبْرَقوا: أصابهم رَعْدٌ بَرْقٌ. وحكى أبو عبيدة وأبو عمرو: أَرْعَدَتِ السماءُ وأبرَقَتْ، وأَرعَدَ الرجل وأبرق، إذا تَهَدَّدَ وأَوعَدَ. وأنكره الأَصْمعي واحتجَّ عليه بِبَيْتِ الكُمَيْتِ:
أَبْـرِقْ وأَرْعِــدْ يا يزدُ فما وعيدُكَ لي بضائِرْ
فقال: ليس الكُمَيْتُ بحجّةٍ. والارتعاد: الاضطراب. يقال: أَرْعَدَهُ فارتعد. والاسم الرِعْدة. وأُرْعِد الرَجُل: أخذته الرَعدة، وأُرْعِدَتْ فرائصه عند الفزع. والرَعَّادُ: ضَرْبٌ من سمك البَحْر إذا مسّه الإنسان خَدِرَتْ يَدُهُ وعَضُده حتَّى يَرْتَعِد ما دام السمك حَيَّاً. ورجل رَعَّادٌ، أي كثير الكلام. وقولهم: جاء بِذاتِ الرَعْدِ والصَليلِ. يُعنى بها الحَرْبُ. وذاتُ الرَواعِدِ: الداهِيَةث.

### Türkçe

**الرَعْد**: buluttan işitilen sestir; denilir ki: **صَلَفٌ** **تحت الراعِدَةِ**; çok konuşan, kendisinde hayır olmayan adam için. Ve gök **رَعَدَتِ** ve **بَرَقت**. Ve kadın **رعدتِ** ve **بَرَقَتْ**: güzelleşti ve süslendi. Ve adam **رَعَدَ** ve **بَرَقَ**: tehdit etti ve vaad etti. İbn Ahmer dedi ki:
يا جَلَّ ما بَعُدَتْ عليك بِـلادُنـا		وطِلابُنا فابْرُقْ بأَرْضِكَ وارْعُدِ

Ve kavim **أَرْعَدَ** ve **أَبْرَقوا**: onlara şimşekli gök gürültüsü isabet etti. Ebû Ubeyde ve Ebû Amr nakletti: gök **أَرْعَدَتِ** ve **أبرَقَتْ**, ve adam **أَرعَدَ** ve **أبرق**; tehdit edip vaad ettiği zaman. Bunu el-Asma‘î inkâr etti ve Kümeyt’in beytiyle ona karşı delil getirdi:
أَبْـرِقْ وأَرْعِــدْ يا يزدُ فما وعيدُكَ لي بضائِرْ

Bunun üzerine dedi ki: Kümeyt hüccet değildir. Ve **الارتعاد**: titremedir. Denilir ki: onu **أَرْعَدَهُ** da o titredi. İsim **الرِعْدة**’dir. Ve adam **أُرْعِد**: onu titreme aldı; ve korku anında onun uylukları **أُرْعِدَتْ**. Ve **الرَعَّادُ**: deniz balığından bir türdür; insan ona dokunduğu zaman eli ve pazusu uyuşur; balık diri olduğu müddetçe titrer. Ve **رجل رَعَّادٌ**, yani çok konuşan. Ve onların sözü: **جاء بِذاتِ الرَعْدِ والصَليلِ**. Bununla savaş kastedilir. Ve **ذاتُ الرَواعِدِ**: musibettir.
