# رعع — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B9%D8%B9/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B9%D8%B9/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رعع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B9%D8%B9.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: رعع

ابن الأَعرابي: الرَّعُّ السكون. والرَّعاعُ: الأَحداثُ. ورَعاعُ الناس: سُقّاطُهم وسَفِلَتُهم. وفي حديث عمر، رضي الله عنه: أَن المَوسم يَجمع رَعاع الناس أَي غَوْغاءهم وسُقّاطَهم وأَخلاطَهم، الواحد رَعاعة؛ ومنه حديث عثمان، رضي الله عنه، حين تَنَكَّرَ له الناس: إِن هؤلاء النفر رَعاع غَثَرةٌ. وفي حديث علي، رضي الله عنه: وسائر الناسِ هَمَجٌ رَعاعٌ؛ قال أَبو منصور: قرأْت بخط شمر والرُّعاعُ كالزجاج من الناس، وهم الرُّذال الضُّعفاء، وهم الذين إِذا فَزِعوا طاروا؛ قال أَبو العَمَيْثَل: ويقال للنعامة رَعاعة لأَنها أَبداً كأَنها مَنْخوبة فَزعةٌ. وتَرَعْرعت سِنُّه وتَزَعْزعت إِذا تحركت. والرَّعْرعة: اضطرابُ الماء الصافي الرقيق على وجه الأَرض، ومنه قيل: غلام رَعْرعٌ، وربما قيل: تَرَعْرع السَّراب على التشبيه بالماء. والرَّعْرعةُ: حسن شَبابِ الغُلام وتحرُّكه. وشابٌّ رُعْرُعٌ ورُعْرعة؛ عن كراع، ورَعْرَعٌ ورَعْراعٌ؛ الأَخيرة عن ابن جني: مُراهِق حسَن الاعْتِدال، وقيل مُحْتَلِم، وقيل قد تحرّك وكَبِرَ، والجمع الرَّعارِعُ؛ قال لبيد وقال ابن بري، وقيل هو للبَعِيث: تُبَكِّي على إِثْرِ الشَّبابِ الذي مَضَى،
أَلا إِنّ أَخْدانَ الشَّبابِ الرَّعارِعُ
(* قوله «تبكي» كذا ضبط في بعض نسخ الجوهري، وفي الاساس: وتبكي بالواو.) وقد تَرَعْرَعَ الصبيُّ أَي تحرّك ونشأَ. وغلامٌ مُتَرَعْرِعٌ أَي مُتَحَرِّك. ورَعْرَعَه الله أَي أَنبته. قال أَبو منصور: سمعت العرب تقول للقَصَب إِذا طالَ في مَنْبِته وهو رَطْب: قَصَب رَعْراعٌ، ومنه يقال للغُلام إِذا شَبَّ واسْتَوَت قامَتُه: رَعْراعٌ ورَعْرَعٌ، والجمع الرَّعارِعُ. وفي حديث وهب: لو يَمُرّ على القَصَب الرَّعْراعِ لم يسمع صوته؛ قال ابن الأَثير: هو الطّوِيل من ترَعْرَع الصبيُّ إِذا نشأَ وكَبِر؛ وقال لبيد:أَلا إِنّ أَخْدان الشَّبابِ الرعارعُ
ويقال: رَعْرَعَ الفارسُ دابته إِذا لم يكن رَيِّضاً فركبه ليَرُوضَه؛ قال أَبو وجْزةَ السَّعْدِي:
تَرِعاً يُرَعْرِعُه الغُلامُ، كأَنّه
صَدَعٌ يُنازِعُ هِزّةً ومِراحا

### Türkçe

İbnü’l-A‘râbî: **الرَّعُّ** sükûndur. **الرَّعاعُ**: gençlerdir. Ve **رَعاعُ الناس**: onların düşkünleri ve aşağı tabakalarıdır. Ömer’in, Allah ondan razı olsun, hadisinde: “Mevsim, **رَعاع** insanları toplar” yani onların ayaktakımını, düşkünlerini ve karışıklarını; tekili **رَعاعة**’dır; ve ondan Osman’ın, Allah ondan razı olsun, hadisi, insanlar ona karşı tanınmazlık gösterdiği vakit: “Şüphesiz şu kimseler **رَعاع** değersizlerdir.” Ali’nin, Allah ondan razı olsun, hadisinde: “Ve insanların geri kalanı **هَمَجٌ رَعاعٌ**’dır.” Ebû Mansûr dedi: Şemmer’in hattıyla okudum: **الرُّعاعُ** insanlardan cam gibidir; ve onlar zayıf aşağı kimselerdir; ve onlar, korktukları zaman uçarlar; Ebû’l-‘Umeysil dedi: Devekuşuna **رَعاعة** denir; çünkü o, daima sanki yaralanmış, ürkmüş gibidir.

Ve dişi **تَرَعْرعت** ve **تَزَعْزعت** oldu; hareket ettiği zaman. Ve **الرَّعْرعة**: yer yüzü üzerinde saf ince suyun çalkalanmasıdır; ve ondan denildi: **غلام رَعْرعٌ**; ve belki denilir: **تَرَعْرع السَّراب** suya benzetme üzere. Ve **الرَّعْرعةُ**: oğlanın gençliğinin güzelliği ve hareketidir. Ve **شابٌّ رُعْرُعٌ** ve **رُعْرعة**; Kurâ‘dan. Ve **رَعْرَعٌ** ve **رَعْراعٌ**; sonuncusu İbn Cinnî’den: güzel ölçülülükte ergenliğe yaklaşan; ve denildi: ihtilâm olmuş; ve denildi: hareket etmiş ve büyümüş; çoğulu **الرَّعارِعُ**’dir; Lebîd dedi ve İbn Berrî dedi, ve denildi ki o el-Ba‘îs’indir:
تُبَكِّي على إِثْرِ الشَّبابِ الذي مَضَى،
أَلا إِنّ أَخْدانَ الشَّبابِ الرَّعارِعُ
(* Onun “تبكي” sözü: bazı Cevherî nüshalarında böyle ضبط edilmiştir; ve el-Esâs’ta: “وتبكي” vav ile.)

Ve gerçekten çocuk **تَرَعْرَعَ** oldu; yani hareket etti ve yetişti. Ve **غلامٌ مُتَرَعْرِعٌ** yani hareketli. Ve Allah onu **رَعْرَعَه**; yani onu bitirdi (yetiştirdi). Ebû Mansûr dedi: Arapların, kamışa, yetiştiği yerde uzadığı zaman ve o taze iken, şöyle dediklerini işittim: **قَصَب رَعْراعٌ**; ve ondan, oğlana, gençleştiği ve boyu doğrulduğu zaman, denilir: **رَعْراعٌ** ve **رَعْرَعٌ**; çoğulu **الرَّعارِعُ**’dir. Vehb’in hadisinde: “Eğer **القَصَب الرَّعْراعِ** üzerine geçseydi sesini işitmezdi.” İbnü’l-Esîr dedi: O, uzundur; çocuğun **ترَعْرَع** olması, yetişip büyüdüğü zaman; ve Lebîd dedi:أَلا إِنّ أَخْدان الشَّبابِ الرعارعُ

Ve denilir: Süvari, hayvanını **رَعْرَعَ** etti; eğer terbiye edilmiş değilse, onu bindi de onu terbiye etmek için; Ebû Vecze es-Sa‘dî dedi:
تَرِعاً يُرَعْرِعُه الغُلامُ، كأَنّه
صَدَعٌ يُنازِعُ هِزّةً ومِراحا
