# رغل — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%BA%D9%84/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%BA%D9%84/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رغل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%BA%D9%84.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: رغل

الرُغْلُ بالضم: ضربٌ من الحَمْضِ تسمِّيه الفرْسُ السَرْمَقَ. والجمع أَرْغالٌ. وقد أَرْغَلَتِ الأرضُ، إذا أنبتتْه. وأَرْغَلَتِ المرأةُ، أي أرضعت. وأَرْغَلَتِ الإبلُ عن مراتعها، أي ضلَّتْ. وعيشٌ أَرْغَلُ وأَغْرَلُ، أي واسعٌ. وغلامٌ أَرْغَلُ بيَّن الرَغَلِ، أي أَغْرَلُ، وهو الأَقْلَفُ. والرَغْلَةُ: رَضاعةٌ في غَفْلة. يقال: رَغَلَ الجَديُ أمَّهُ: رضَعها. قال أبو زيد: يقال: فلان رَمٌّ رَغولٌ، إذا اغتنم كلَّ شيءٍ وأكلَه. قال أبو وَجْزة السعديّ:
رَمٌّ رَغولٌ إذا اغبَرَّتْ مَوارِدُهُ		ولا ينام له جارٌ إذا اخْتَرَقـا
يقول: إذا أجدبَ لم يَحْقِرْ شيئاً وشَرِهَ إليه، وإن أخصبَ لم يَنَمْ جارُهُ خوفاً من غائلته.

### Türkçe

**الرُغْلُ** (ötre ile): **الحَمْضِ**’dan bir türdür; Farslar ona **السَرْمَقَ** adını verir. Çoğulu **أَرْغالٌ**’dır. “**أَرْغَلَتِ** yer” denir; onu bitirdiği zaman. “**أَرْغَلَتِ** kadın” (denir); yani emzirdi. “**أَرْغَلَتِ** develer, otlaklarından” (denir); yani saptılar. “**عيشٌ أَرْغَلُ** ve **أَغْرَلُ**” (denir); yani geniş. “**غلامٌ أَرْغَلُ**; **الرَغَلِ**i açık (olan)” (denir); yani **أَغْرَلُ**; o da **الأَقْلَفُ**tur. **الرَغْلَةُ**: bir gaflet içinde emzirmedir. “**رَغَلَ** oğlak, annesini” denir: onu emdi. Ebû Zeyd dedi: “Falan **رَمٌّ رَغولٌ**” denir; her şeyi ganimet bilip onu yediği zaman. Ebû Vecze es-Sa‘dî dedi:
رَمٌّ رَغولٌ إذا اغبَرَّتْ مَوارِدُهُ		ولا ينام له جارٌ إذا اخْتَرَقـا
Der ki: Kıtlık olduğunda hiçbir şeyi küçük görmez ve ona karşı oburlaşır; bolluk olduğunda ise komşusu, onun kötülüğünden korkarak uyumaz.
