# رفث (ر-ف-ث) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%81%D8%AB

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Rft(te) ufalanmak, dağılmak anlamındadır

- Harfler: ر - ف - ث
- Kur'an'da: 2 geçiş · 2 ayet · 2 sîga
- 13 sözlük

## Sîgalar (2)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [الرَّفَثُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/siga/%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%8E%D9%91%D9%81%D9%8E%D8%AB%D9%8F.md) | الْفَعَلُ | Cinsel temas | 1 | 1 | [2:187](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/ayet/2:187.md) |
| [رَفَثَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/siga/%D8%B1%D9%8E%D9%81%D9%8E%D8%AB%D9%8E.md) | فَعَلَ | Cinsel temas | 1 | 1 | [2:197](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/ayet/2:197.md) |

## Mücavir kökler — 40 mücavir (59 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [زود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%88%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 17 · Azık
2. [خيط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D8%B7.md) — 1 ortak ayet · G² 14 · Hayt iplik demektir
3. [وقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%82%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 13 · Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav…
4. [سود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · Kararan
5. [عكف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%83%D9%81.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · Örgülü saç demektir
6. [خون](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%88%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · “Hivan(hı)” bol donatılmış sofra demektir
7. [صوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%88%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · “Sume” damga demektir
8. [بيض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D8%B6.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · Biid yumurta demektir
9. [فرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B6.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · Farz (dat) Ayırmada ayrılacak yerin belirtildiği yer…
10. [لبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · Loblar
11. [شهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir
12. [تمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%85%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · Çiçeklenmiş ağaç demektir
13. [حدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · Hadid demir demektir
14. [لبس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%A8%D8%B3.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · “Lebas” kurulup gerilmiş ser yay, eğilmiş sert ağaç…
15. [فجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · Fecr Yarık demektir
16. [علم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%85.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Dağın sivri noktası demektir
17. [حجج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AC%D8%AC.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Hacebe kaş demektir
18. [جدل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AF%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Cedle havan tokmağı demektir
19. [عفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Affetti
20. [شرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · İçecek
21. [حلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Helva olgunlaşmış tatlı meyve ve ya bunlardan yapılmış…
22. [نسو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Kadınlar
23. [فسق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Fısk (sin) Ceviz ve benzeri yemişlerin dış kabuğunun…
24. [توب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%88%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Eveye yuva demektir
25. [سجد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AC%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Sacid, meyvesinin bolluğundan dolayı dalları veya gövdesi…
26. [ليل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden…
27. [بغي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Buğa boğa demektir
28. [قرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir
29. [أكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%83%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Ekel pas demektir
30. [فعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Fa’l “Fa’l” “yapmak” demektir
31. [بشر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B4%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Beşere derinin tüysüz dış yüzü demektir
32. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
33. [أول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Alet kaldıraç demektir
34. [خير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Hayr : At sürüsü demektir
35. [نفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B3.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir
36. [كتب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AA%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir
37. [أنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir
38. [بين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Beyn topraktaki yarık demektir
39. [أيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Evye kuş yuvası demektir
40. [كون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 1 · Kevn, tepe demektir

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | رفث |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [فحش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%B4.md), [لغو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%88.md), [فسق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82.md) |
| Zıt Kök | [عفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81%D9%81.md) |
| Çekirdek Özet 1 | İnsanın haya ve örtünme perdesini kaldırarak mahrem ve cinsel dürtüleri söz, ima veya fiil ile açığa vurması |
| Çekirdek Özet 2 | İbadet ve arınma ortamlarında (oruç gecesi ve hac ihramı) mahremiyet sınırlarının ve nefsani taşkınlıkların düzenlenmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Mahremiyet bilincinin korunması; kutsal ve disipline edilmiş zaman-mekân sınırları içinde cinsel dürtülerin kontrol altına alınması |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca doğrudan cinsel birleşmeyle sınırlandırıp cinsel içerikli konuşma, müstehcenlik ve tahrik edici laubaliliği göz ardı etmek veya tam tersine yalnızca kaba söze indirgemek |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| رف | Gevşeme, yayılma, hafifçe hareket etme, örtüyü veya sınırı inceltme; nitekim [رفت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AA.md) kökünde ufalanıp dağılma, [رفد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AF.md) kökünde açılıp destek verme, [رفرف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%B1%D9%81.md) kökünde kanat çırpıp serbest salınma, [رفع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%B9.md) kökünde yukarı kalkıp açılma, [رفق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D9%82.md) kökünde ise yumuşama ve sertliğin kalkması anlamları esastır | ث | Yayılma ve gevşeme hareketine pürüzsüzlük, dökülme ve serbestçe akma niteliği katarak nefsin dizginlerini bırakıp mahrem arzuları, utanma perdesini yırtacak biçimde söz veya fiille dışarı saçması haline dönüştürmüştür |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ر | İnsan başı; öncelik, yöneliş, zihinsel ve iradi merkez | İnsanın başını ve iradi yönelişini nefsani bir arzuya çevirmesi, niyetin belirli bir bedensel dürtüye kilitlenmesi |
| ف | Ağız; söz, açıklık, dışavurum, dudak kenarı | İçte saklanan veya örtülü kalması gereken mahrem dürtülerin ağız, söz veya bedensel temas yoluyla sınırın dışına taşırılması |
| ث | İşaret ve sınır çizgisinin yumuşatılıp çatallanması; yayılma (erken dönemde ت işaret imgesinin peltekleşerek yoğunlaşmasıyla türetilmiştir) | Mahremiyet sınırının, utanma eşiğinin ve koruyucu perdenin dağılarak gevşemesi, içeride tutulması gerekenin serbestçe saçılması |
| رفث | Başın yönelmesiyle ağzın ve sınırların çözülerek mahrem olanın dışa saçılması | İnsanın zihni ve hissi olarak yöneldiği karşı cinse karşı hayâ sınırını aşması, örtülü kalması gereken cinsel ve mahrem arzuları söz, işaret veya fiil ile dışa vurması |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Kadın ve erkek arasındaki mahrem yakınlaşmada haya perdesinin kaldırılması; açıkça konuşulması ayıp sayılan cinsel arzuların lafzen veya fiilen dışa vurulması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Cahiliye ve erken dönem kullanımında ihramlı kişinin cinsel içerikli konuşmaktan ve laubalilikten menedilmesini tasvir eden beyitte geçer: ورُبَّ أَسرابِ حَجيجٍ كُظَّمِ / عن اللَّغَا ورَفَثِ التَكَلُّم |
| Erken Arapça kullanım | İbn Abbâs’ın hac ibadeti esnasında cinsel göndermeli şiir okurken uyarılması üzerine kökün ıstılahî çerçevesini çizerek yaptığı açıklama: إِنَّمَا الرَّفَثُ مَا رُوجِعَ بِهِ النِّسَاءُ |

Kaynak: Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, el-Müfredât.

### Sami etimolojik katman

Arapça رفث kökü, merkezi Sami dillerinde özellikle mahremiyetin ihlali, cinsel içerikli konuşma ve örtülü sınırların açığa çıkması anlam alanında özelleşmiş bir yapı sergiler. İkili kök katmanında رف çekirdeği zayıflama, gevşeme, sınırın incelmesi ve serbest kalma hareketini taşırken, son harf olan ث fonemi bu gevşemenin dökülme ve saçılma yoluyla dışa vurulmasını pekiştirir. İbranice ve Süryanicede doğrudan r-p-t / r-p-s kökleri çiğnemek, bastırmak, ayaklar altına almak veya bir düzeni bulandırmak (örneğin İbranice rāpas/rāpat: çamurlamak, ayakla çiğneyip düzeni bozmak) anlamlarına uzanır. Arapçada ise bu hareket, edep ve hayâ düzeninin çiğnenmesi, vakar örtüsünün hafifletilmesi ve mahrem cinsel birleşme ya da bu birleşmenin öncülü olan sözlü kurlaşma alanına semantik olarak kaymıştır. Fonetik olarak [رفت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AA.md) kökündeki kırılıp ufalanma ile رفث kökündeki perdenin ve vakarın dağılması arasında doğrudan bir anlam akrabalığı mevcuttur.

Güven: Güçlü

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | رف ikili tabanından türeme | Hafiflik, gevşeme ve örtünün incelmesi anlamından, insan tabiatındaki hayâ perdesinin cinsel arzular karşısında gevşeyip çözülmesine evrilmiştir | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ve Aramice r-p-s / r-p-t kökleri ile temas | Düzeni bozma, ayaklar altına alma, bulandırma ve saygınlık sınırlarını aşındırma ekseninde ortak semantik altyapı paylaşılır | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik çerçevenin ötesinde güvenilir ve düzenli bir ses denkliği sunan akraba form tespit edilmemiştir | Veri bulunamadı |

Kaynak: David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Maqāyīs al-Lugha.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| رفث | Anlamlı | Mahremiyeti açığa vurma, cinsel temas veya söz | Cinsel birleşme ve cinsel içerikli konuşma ile hayâ sınırlarının aşılması | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| رثف | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel sayılmıştır |
| [فرث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AB.md) | Anlamlı | İşkembedeki sindirilmiş atık, parçalanıp yayılma | İşkembedeki sindirilmiş maddenin dağılması veya ciğerin ezilip parçalanması | Kardeş kök; Kur'an'da geçer |
| [فثر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AB%D8%B1.md) | Anlamlı | Gevşemek, uyuşmak, zayıflamak | Suyun veya bedenin sıcaklık ya da yorgunluk sebebiyle diriliğini yitirip gevşemesi | Klasik sözlüklerde müsta'mel; Kur'an'da geçmez |
| ثرف | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel sayılmıştır |
| [ثفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%81%D8%B1.md) | Anlamlı | Hayvanın eyer ardı kayışı, mahrem bölge | Bineğin eyerini tutan arka kayış veya hayvanın arka edep yeri | Klasik sözlüklerde müsta'mel; Kur'an'da geçmez |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| رفث | Merkez | Cinsel mahremiyetin fiil veya sözle dışa vurulması | Cinsel ilişkinin kendisini ve buna yönelten her türlü açık söz, arzu ve cinsel laubaliliği kapsar | İbadet disiplini içinde sınırlandırılan mahrem temas |
| [فحش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%B4.md) | Komşu | Haddini aşan çirkinlik, edepsizlik | رفث doğrudan cinsel bağlama özgüyken, [فحش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%B4.md) her türlü aşırı çirkin söz, cimrilik ve ahlaki taşkınlığı bildirir | Çirkinliğin alenileşmesi ve haddi aşması |
| [لغو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%88.md) | Komşu | Değersiz, boş ve faydasız söz | رفث cinsel dürtü kaynaklıyken, [لغو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D9%88.md) niyet ve faydadan yoksun, hedefi olmayan laubali lakırdıdır | Anlamsız ve hükümsüz söz sarf etme |
| [فسق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82.md) | Komşu | İtaat sınırından dışarı çıkma | رفث mahremiyet perdesini aralamak iken, [فسق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82.md) ilahi emrin ve şer'i sınırın dışına fırlayıp çıkmaktır | Şeriat ve ahlak sınırını açıktan ihlal etme |
| [عفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81%D9%81.md) | Zıt | İffet, nefsani dürtülere karşı perdelenme | رفث sınırları gevşetip arzuyu dışa saçmak iken, [عفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81%D9%81.md) nefsi dizginleyip mahremiyeti ve vakarı titizlikle korumaktır | Şehevi ve ahlaki sınırlara riayet etme |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | رفث | Cinsel yakınlaşma ve mahrem konuşma | Eşe yönelen cinsel eylem, açık cinsel sözler ve hayâ eşiğinin kaldırılması | Kesin |
| Latince | concubitus, obscenitas | Cinsel birleşme, müstehcenlik | Concubitus fiili teması, obscenitas ise açık ve edebe aykırı sözü karşılar; kökün iki boyutunu ayrı ayrı verir | Güçlü |
| İngilizce | sexual intercourse, obscenity, lewd talk | Cinsel ilişki, müstehcen ve laubali konuşma | Tek bir İngilizce kelime kökün hem fiilî birleşme hem de sözlü cinsel imayı kuşatan yapısını tam karşılayamaz | Güçlü |
| Almanca | Geschlechtsverkehr, obszöne Rede | Cinsel temas, müstehcen konuşma | Cinsel eylem ile mahremiyeti bozan konuşma boyutunu ayrı terimlerle ifade eder | Güçlü |
| Fransızca | rapport sexuel, propos obscènes | Cinsel ilişki, açık saçık sözler | Cinsel birleşme ile edebe mugayir sözlü dışavurumu ifade eden birleşik alan | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Lane's Arabic-English Lexicon, Wehr (Dictionary of Modern Written Arabic).

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ | Eşler arası fiilî cinsel ilişki ve tam yakınlaşma | Oruç gecelerinde daha önce var olan yasağın kaldırılarak eşlerin birbirine helal kılınması bağlamı (Bakara [2:187](https://lisan.digital/tr/ayet/2:187.md)) |
| فَلَا رَفَثَ | Cinsel ilişki, cinsel içerikli konuşma, kurlaşma ve laubalilik yasağı | Hac ibadeti esnasında ihramlı olunan sürede cinsel eylemlerin ve cinsel çağrışımlı sözlerin tamamen yasaklanması (Bakara [2:197](https://lisan.digital/tr/ayet/2:197.md)) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi tekliflerin hikmeti ve ruhsat-azimmet dengesi | Oruç gecesinde nefsin zayıflığı sebebiyle gelen ruhsatın kullara rahmet ve hafifletme boyutu | İnsanın biyolojik tabiatı ile ilahi emirler arasındaki çatışmanın çözümü |
| Fıkıh | Oruç ve hac ibadetlerini bozan veya eksilten durumlar | Hacda ihramı bozan ve kurban (bedene veya dem) gerektiren fiilî cinsel ilişki ile hacı eksilten sözlü müstehcenliğin tefriki | Fiilî temas ile sözlü cinsel dışavurumun hukuki yaptırımlara göre ayrıştırılması |
| Tefsir | Harf-i cer ile anlam genişlemesi (tazmin) | Bakara [2:187](https://lisan.digital/tr/ayet/2:187.md) ayetinde kökün إِلَى edatıyla geçişli kılınarak cinsel ilişkinin kinayeli ifadesi olan الإفضاء (mahrem kavuşma) manasını yüklenmesi | Kinaye, edep dili ve Kur'an'ın mahremiyeti ifade etmedeki belagat üslubu |
| Hadis | İbadetlerin sevap ve makbuliyet şartları | Hac ibadetinin kabulü için cinsel içerikli söz ve davranışlardan uzak durmayı şart koşan nebevi beyanlar | İbadetin ruhunu zedeleyen edep dışı ve nefsani yönelişlerin engellenmesi |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İbadet zamanlarında nefsani arınma | Kutsal zaman ve mekânda cinsel perhiz ve edep | İnsanın şehevi dürtülerini ilahi iradeye tabi kılarak manevi yoğunlaşmayı korumak | Oruç ve hac gibi ibadetlerde mahremiyet sınırlarının çizilmesiyle kulun takva bilincini diri tutması | Kesin |
| İlmi | İlim meclisleri ve zihinsel disiplin | Zihni bulandıran laubalilikten ve edep dışı meşguliyetten tecerrüt | Düşünsel dikkati ve hakikat arayışını şehevi savrulmalardan muhafaza etmek | Zihnin hakikat odaklı kalabilmesi için nefsani ve bayağı uyaranlardan yalıtılması gerekliliği | Güçlü |
| Siyasi | Kamusal alan ahlakı ve meclis ciddiyeti | Kamusal vakarın korunması ve laubaliliğin önlenmesi | Toplumsal sözleşmenin ve ortak ciddiyetin mahremiyet ihlalleriyle aşınmasını engellemek | Yönetim ve toplumsal müzakere zeminlerinde ciddiyeti ve ahlaki haysiyeti koruyan kurallar bütünü | Muhtemel |
| İktisadi | Ticari ve mesleki ilişkilerde etik mesafe | İş ortamında istismara yol açabilecek mahrem laubaliliğin menedilmesi | Ekonomik faaliyetlerin ve iş ahlakının cinsel zaaflarla yozlaşmasının önüne geçmek | Pazar ve meslek ahlakında profesyonel sınırların korunması, ticari güvenin zedelenmemesi | Muhtemel |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Yalıtılmış bir sistemde sınır geçirgenliğinin bozulması veya dielektrik kırılma | Belirli bir gerilim altında yalıtkan katmanın delinerek yüklerin kontrolsüzce birbirine akması, sınırın taşıma kapasitesini yitirip serbest akışa izin vermesi gibi, mahremiyet eşiğinin aşılması da koruyucu bariyerin kırılmasıdır | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyolojide mahremiyet sınırlarının çözülmesi ve kamusal alanda laubalileşme | Toplumsal kurallarla korunan özel ve mahrem alanın, kamusal veya kutsal alana taşarak saygınlık ve vakar kodlarını altüst etmesi; rol sınırlarının erozyona uğraması | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün yalnızca kaba bir cinsellik veya doğrudan fiziki cinsel birleşme olarak anlaşılması ya da bütünüyle soyutlanarak sadece kötü söz sayılması |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Eşler arası meşru fiziki yakınlaşmayı (Bakara [2:187](https://lisan.digital/tr/ayet/2:187.md)), cinsel arzuları tetikleyen sözlü kurlaşmayı, müstehcen konuşmayı ve ibadet esnasındaki her türlü nefsani laubaliliği kuşatan geniş mahremiyet alanı |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Hac veya oruç bağlamındaki ayetleri yorumlarken sadece fiilî cinsel ilişkiyi yasak kapsamına alıp ibadetin vakarını bozan sözlü ve davranışsal cinselliği meşru saymak veya tersine helal kılınan birleşmeyi kavramsal olarak daraltmak |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın cinsellik ve mahremiyet konularındaki yüksek edebini, kinaye sanatını ve ibadet disiplinlerinde nefsani arzuların nasıl sınırlandırıldığını gösteren anahtar bir kavram olması bakımından hayati öneme sahiptir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İbadet fıkhının ve nefs terbiyesinin temelini oluşturan oruç hükümleri (Bakara [2:187](https://lisan.digital/tr/ayet/2:187.md)) ile hac menasiki ve ihram yasaklarını belirleyen hüküm ayetlerinde (Bakara [2:197](https://lisan.digital/tr/ayet/2:197.md)) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Cinselliğin ya tamamen tabulaştırılıp yok sayılması ya da kuralsızca ifşa edilmesi şeklindeki ifrat ve tefrit yaklaşımlarını düzeltir; meşru zaman ve zeminde helal olan bir eylemin, kutsal zaman ve mekânda ibadetin sıhhati için nasıl sınırlandırılması gerektiğini ortaya koyar. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Haya ve vakar perdesinin kaldırılarak cinsel arzunun söz, temas veya birleşme ile açığa vurulması.
- Soyut anlam: Belirli bir disiplin, kutsiyet ve edep gereği muhafaza edilmesi gereken sınırın nefsani dürtüler karşısında gevşetilmesi ve ihlal edilmesi.
- Sistematik karşılık: İbadet sisteminde kutsal zaman ve mekân yalıtımının (ihram ve oruç) nefsani geçirgenlikten korunmasını sağlayan ahlaki ve fıkhi bariyer.
- LaTeX modeli: $$S(t) = \Theta(B - \sigma) \cdot (1 - \delta_{I, 0}) \cdot \Phi$$
- LaTeX açıklaması: Formülde $\Phi$ bireydeki cinsel dürtü ve arzuyu, $\sigma$ mahremiyet ve hayâ eşiğini, $B$ ise ortamın izin verdiği serbestlik katsayısını temsil eder. $\Theta$ basamak fonksiyonu olup, çevresel veya nefsani serbestlik eşiği aştığında ($B > \sigma$) mahrem alanın açığa çıkışını ifade eder. $I$ ibadet veya kutsal durum değişkenidir; ihram veya oruç gibi durumlarda ($I=1$) devreye giren koruma filtresi, durumun sıfırlanmasını gerektirir. Model, mahrem eylemin ($S$) edep sınırının aşılması ve ibadet durumunun ihlaliyle nasıl dışa yansıdığını sembolik olarak gösterir.

## Geçtiği ayetler (2 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%81%D8%AB/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:187](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/ayet/2:187.md) — الرَّفَثُ

أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ

Meal (IK): Oruç gecesi kadınlarınıza yaklaşmak size helal kılındı. Onlar sizin için, siz de onlar için bir elbisesiniz. Sizin nefislerinize hıyanet eder olduğunuzu Allah bildi de tevbenizi kabul edip, sizi bağışladı. Artık onlara yaklaşın ve Allah’ın hakkınızda yazdığını isteyin. Sizin için şafağın beyaz ipliği, siyah ipliğinden seçilinceye kadar yeyin, için sonra geceye kadar orucu tamamlayın. Mescidlerde i’tikafta bulunduğunuz zaman, kadınlarınıza yaklaşmayın. Bu Allah’ın hudududur. Sakın onlara yaklaşmayın. İşte Allah ayetlerini insanlara, korunsunlar diye böyle açıklar.

### [Bakara 2:197](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/ayet/2:197.md) — رَفَثَ

الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِ يَاأُولِي الْأَلْبَابِ

Meal (IK): Hacc, bilinen aylardır. Her kim o aylarda kendisine haccı farz ederse; artık haccda kadına yaklaşmak, günah işlemek, tartışma yoktur. Siz ne hayır yaparsanız, Allah onu bilir. Bir de azık edininiz. Şüphesiz ki, azığın en hayırlısı, takvadır. Ey akıl sahibleri; Ben’den korkun.

## Sözlükler (13)

### ★ Akevler Sözlüğü

Rft(te) ufalanmak, dağılmak anlamındadır. Rfs cinsi ilişki için mecazi anlamda kullanılmıştır.

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الثاء والراء والفاء معهما
ر ف ث، ف ر ث، ث ف ر، ف ث ر مستعملات
رفث:
الرَّفَثُ: الجِماعُ، رَفَثَ إليها وتَرَفَّثَ، وهذه كنايةٌ.
وفلانٌ يرفُثُ، أي يقول: الفُحْش، وقال ابن عبّاس: الرَّفَث ما قيل عند النّساءِ، وقوله -عزَّ وجلَّ-: "فلا رَفَثَ ولا فُسُوق"، إنّما نَهَى عن قول الفُحْش.
فرث:
الفَرْثُ: السِّرقين ما دامَ في الكَرِشِ.
يقال: ضَرَبْتُه حتى فَرَثْتُ كَبِدَه في جَوْفه أي فتَّتتُها.
وأفْرَثْتُ الكَرِش والجُلَّةَ: نَثَرْتُ فَرثَها وتَمْرَها.
وأفرَثَ أصحابَه: سَعَى بهم فألقاهم في بَليّةٍ ونحوها.
ثفر:
ثَفْرُ الدّابَّةِ وغيرها من السِّباعِ بمنزلةِ الحَياء من الناس، وهو القُبْل.
والثَّفْرُ: السَّيْرُ في مؤخَّر السَّرْج، يلي الذَّئَب، وجمعُه أثفارٌ.
والمِثفارُ من الدَّوابِّ التي ترمي بسَرْجها إلى مُؤخَّرِها.
والاستِثفارُ: اِدخال الكلبِ ذَنَبَه بين فَخِذَيْه حتى يلزَقَه ببطنِه، قال:
تَعدُو الذِّئابُ على من لا كِلابَ له		وتَتَّقي مربض المُستَثْفِر الحامي
والرجل يَستَثفِر بإِزارِه عند الصِّراع، إذا لَواه على فَخِذَيْه، ثم أخرَجَه من بين فَخِذَيهِ فشَدَّ طَرَفَه في حُجْزَته.
فثر:
الفاثُورُ عند العامّةِ الطَّسْت خان، وأهلُ الشام يتَّخِذون خِواناً من رُخامٍ يُسَمُّونَها الفاثور، قال:
والأكْلُ في الفاثُور بالظَّهائِرِ
وقوله: في الفاثور، أي على الفاثور، كما قال تعالى: "وَلأُصَلِبَنَّكُم في جذوع النّخْل، أي على جُذوع النّخل.
وفي بعض كلامِ أهل الشام والجَزيرة: على الفاثُور الواحدِ، يعني على البِساطِ الواحدِ.
والفَواثيرُ: الجَواسيس، الواحد فاثور في كم أرمينيّة.

##### Türkçe

باب **الثاء** ve**الراء** ve**الفاء** onlarla birlikte
**ر ف ث**، **ف ر ث**، **ث ف ر**، **ف ث ر** kullanımdadırlar

**رفث**:
**الرَّفَثُ**: cinsel birleşme; **رَفَثَ** ona ve **تَرَفَّثَ**; bu bir kinayedir.
Ve falan **يرفُثُ**, yani söyler: **الفُحْش**; İbn Abbâs dedi: **الرَّفَث** kadınların yanında söylenen şeydir; ve O’nun -azze ve celle- sözü: “فلا **رَفَثَ** ولا **فُسُوق**”, ancak **الفُحْش** sözünü yasakladı.

**فرث**:
**الفَرْثُ**: işkembe içinde bulunduğu müddetçe dışkı.
Denir: Ona vurdum, ta ki onun ciğerini karnında **فَرَثْتُ**; yani onu parçaladım.
Ve **أفْرَثْتُ** işkembeyi ve gübre yığınını: onun **فَرث**’ını ve yemini saçtım.
Ve **أفرَثَ** arkadaşlarını: onlarla koştu da onları bir belâya ve benzerine attı.

**ثفر**:
**ثَفْرُ** binek hayvanının ve yırtıcıların diğerlerinin, insanlardan **الحَياء** makamındadır; o, ön uzuvdur.
Ve **الثَّفْرُ**: eyerin arka tarafında, **الذَّئَب**’e bitişik olan kayış; çoğulu **أثفار**dır.
Ve **المِثفارُ** binek hayvanlarından, eyerini arka tarafına atan (hayvan)dır.
Ve **الاستِثفارُ**: köpeğin kuyruğunu iki uyluğu arasına sokması, ta ki onu karnına yapıştırsın; dedi ki:
تَعدُو الذِّئابُ على من لا كِلابَ له		وتَتَّقي مربض المُستَثْفِر الحامي
Ve adam güreş sırasında izarıyla **يَستَثفِر**, onu uylukları üzerine doladığı zaman; sonra onu iki uyluğu arasından çıkarır da ucunu kuşağında sımsıkı bağlar.

**فثر**:
**الفاثُورُ** avam katında leğen sofrasıdır; Şam ehli mermerden bir sofra edinirler, ona **الفاثور** derler; dedi ki:
والأكْلُ في الفاثُور بالظَّهائِرِ
Ve onun sözü: **في الفاثور**, yani **على الفاثور**, nitekim Allah Teâlâ dedi: “وَلأُصَلِبَنَّكُم في جذوع النّخْل”, yani hurma kütükleri üzerine.
Ve Şam ve Cezîre ehlinin bazı sözlerinde: **على الفاثُور الواحدِ**, yani tek yaygı üzerinde.
Ve **الفَواثيرُ**: casuslar; teki **فاثور**dur; Ermeniyye dilinde **كم**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الرَفَثُ: الجِماعُ. والرَفَثُ أيضاً: الفُحْشُ من القول، وكلامُ النساء في الجِماع. تقول منه: رَفُِثَ الرجلُ وأَرْفَثَ. قال العجاج:
ورُبَّ أَسْرابِ حَجيجٍ كُظَّمِعن اللَّغا ورَفَثِ التَكَلُّـمِ

##### Türkçe

**الرَفَثُ**: cinsel birleşme. Ve **الرَفَثُ** ayrıca: sözden çirkinlik ve kadınların cinsel birleşme hakkında konuşmasıdır. Ondan şöyle dersin: adam **رَفُِثَ** ve **أَرْفَثَ**. **العجاج** dedi ki:
ورُبَّ أَسْرابِ حَجيجٍ كُظَّمِعن اللَّغا ورَفَثِ التَكَلُّـمِ

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ث ر ف
ثفر ، رفث ، فرث ، فثر .
ثفر : أبو عُبيد ، عن الأصمعيّ : يقال لِحَياءِ السِّباع كلِّها : الثَّفْرُ ، بسكون الفاء .
قال : ومنه قولُ الأخطل :
جَزَى اللَّهُ فيها الأعورَين مَلامةً
وفَرْوَةَ ثَفْرَ الثَّوْرَةِ المُتضَاجِمِ
قال : إنّما هو شيءٌ استعاره فأَدخله في غير مَوضعه ، كقولهم : مَشافر الحَبَش ، وإنما المِشْفَر للإِبل .
وثَفَر البعير والحِمار والدابّة : مُثَقَّل ؛ قال امرؤ القَيس :
لا حِمْيَرِيٌّ وَنَى ولا عَدَسٌ
ولا اسْتُ عَيرٍ يحُكُّها ثَفَرُهْ
وفي الحديث : إن النبيَّ ( صلى الله عليه وسلم ) أَمَر المُسْتحَاضةَ أَن تَسْتَثْفِرَ وتُلْجِمَ إذا غلَبها سيَلان الدَّم . وهو أن تَشُدَّ فرجها بخرقة أو قُطنةٍ تَحتَشي بها ثم تَربِط بعد ذلك رباطاً تشدُّ طرفَيه إلى حَقَب تشدُّه عَلَى وَسطها فتمنع الدّم ، وذلك بعد أن تَطهر حين تريد الصلاة .
ويُحتمل أن يكون الاستِثْفَارُ مأخوذاً من ثَفَر الدابّة ، أي تشدُّه كما يُشَدُّ الثّفَر تحت ذَنب الدابة .
ويُحتمل أن يكون مأخوذاً مِن الثّفْر ، أريدَ به فَرْجها ، وإن كان في الأصل للسِّباع . فاسْتُعير للمرأة كما استعاره الأَخطل للظِّلْف ، وإن كان في الأصل للسِّباع .
وقال اللَّيْثُ : المِشْفارُ من الدوابِّ التي تَرمي بسَرْجها إلى مُؤَخّرها .
قال : والاسْتِثَفْارُ للكلْب إدخاله ذَنَبه بين فَخِذَيه حتى يُلزقَه ببطنه ؛ وقال النابغةُ :
تَعْدُو الذِّئاب عَلَى مَن لا كِلاَبَ له
وتَتّقِي مَرْبِضَ المُسْتَثفر الحامِي
والرّجُل يَسْتَتفِر بإِزاره عند الصِّراع ، إذا هو لَوَاه على فخذَيه ثم أَخرجه بين فَخِذَيه فشَدَّ طرفَيه في حُجْزَتِه .
أبو العبّاس : عن ابن الأعرابيّ : رجُلٌ مِثْفَرٌ ، ومِتْفَارٌ ، وهو نَعْتُ سَوءٍ .
فثر : قال اللَّيْثُ : الفاثُورُ ، عند العامَّة : هو الطّسْتُ خَان .
قال : وأَهل الشام يتّخذُون صِواناً مِن رُخامٍ يسمُّونه الفَاثُور ، وأنشد :
والأكْلُ في الفاثُورِ بالظّهَائر
أراد : على الفاثُورِ : فأقامَ ( في ) مُقام ( عَلَى ) .
وفاثُور : اسم مَوْضِع في قَوْلِ لَبِيد :
بين فاثُور أُفَاقٍ فالدَّحَلْ
وأما قول لَبيد في قصيدة أُخْرى :
حقائبُهم رَاحٌ عَتِيقٌ ودَرْمَكٌ
ورَيْطٌ وفاثُوريَّةٌ وسُلاَسِلُ
فالفاثُورِيّة ، ها هنا : أَخْونةٌ وجَامَاتٌ .
ورُوي عن عَمرو : عن أبيه : قال : الفاثُور : المِصْحاةُ ، وهي النّاجُود والباطِيَةُ .
وقال اللَّيْثُ في كَلاَمٍ ذَكره لِبَعْضهم : وأَهل الشام والجزيرة على فاثُور واحدٍ ، كأنه عَنَى : على بسَاطٍ واحدٍ .
وفي الحديث : تكون الأرض يومَ القيامة كفاثُور الفِضّة .
قيل : إنه خِوانٌ من فِضّة . وقيل : جامٌ مِنْ فِضّة .
رفث : قال اللَّيْثُ : الرَّفَثُ : الجِمَاع ، وأَصْلُه ، قَوْلُ الفُحْش ، قال الله تعالَى : ( فَلاَ رَفَثَ وَلاَ فُسُوقَ ) ( البقرة : 197 ) .
وقال الزجَّاج : أي لا جِمَاعَ ولا كَلمةً مِن أَسباب الجِماع ؛ وأنشد :
عن اللَّغَا ورَفَث التَّكلُّم
قال : والرَّفَثُ : كَلمةٌ جامعة لكُلّ ما يُريده الرجُلُ مِن أَهْلِه .
ورُوي عن ابن عَبّاس أنَّه كان مُحْرِماً فأَخذ بذَنب ناقةٍ من الرِّكَاب وهو يقول :
وهُنّ يَمْشِين بنا هَمِيسَا
إن تَصْدُق الطَّيْرُ نَنِك لَمِيسَا
فقيل له : يا أبا العبّاس ، أتقول الرَّفَث وأنت مُحْرِمٌ ؟ فقال : إنما الرَّفَثُ ما رُوجِع به النّساء .
فرأى ابن عبَّاس ( الرَّفَثَ ) الذي نَهى الله عنه ما خُوطبت به المَرأة ، فأما أن يَرفُثَ في كلامه ولا تَسمع امرأة رَفَثَه ، فغَيْرُ داخلٍ في قوله تعالى : ( فَلاَ رَفَثَ ) ( البقرة : 197 ) .
يقال : رَفَثَ يَرفُث ، وأَرْفَث يُرفِث ، إذا أفحش في شأْن النِّسَاء .
فرث : ابن السِّكّيت ، عن أَبي عَمْرو : يُقال للمرأة : إنها مُتَفَرِّثَةٌ ، وذلك في أَوّل حَمْلها ، وهو أن تَخْبُثَ نَفْسها في أَوّل حَمْلها فيَكْثُر نَفْثُها للخَرَاشِيّ التي على رأس مَعِدَتها .
قلتُ : لا أَدْرِي : مُنْفَرِثة ، أو مُتَفَرِّثة ؟
أبو عُبَيد ، عن أبي زيد : فَرَثْتُ الجُلَّة أفْرِثها فَرْثاً ، إذا مَزَّقتها ونَثَرت جميع ما فيها .
وفَرَثت كَبِدَه ، إذا ضَرَبْته حتى تَنْفَرِثَ كَبِدُه .
وأَفْرَثْتُ الرَّجُلَ إفْرَاثاً ، إذا وَقَعْتَ فيه .
وأَفْرَثْتُ الكَرِشَ ، إذا شَقَقْتَها ونَثَرت ما فيها .
وقال غيرُه : الفَرْثُ : السِّرْجين .
ورَوى غيرُه : عن أبي زَيد : أفْرث الرَّجُلُ أصْحَابَه إفْرَاثاً ، إذا عَرَّضهم للسُّلْطان ، أو لِلائمَة النّاس .
ثَعلب ، عن ابن الأعْرابيّ : الفَرْثُ : غَثَيانُ الحبْلَى .
قال : والفَرْثُ : الرَّكْوةُ الصَّغِيرة .

##### Türkçe

ث ر ف
**ثفر** , **رفث** , **فرث** , **فثر** .

**ثفر** : Ebû Ubeyd, el-Asma‘î’den: Bütün yırtıcı hayvanların hayâsına **الثَّفْرُ** denir; **الفاء**’nın sükûnuyla.
Dedi: Ve ondan el-Ahtal’ın sözü:
جَزَى اللَّهُ فيها الأعورَين مَلامةً
وفَرْوَةَ ثَفْرَ الثَّوْرَةِ المُتضَاجِمِ
Dedi: O ancak ödünç aldığı bir şeydir; onu yerinin dışında bir yere sokmuştur; onların “Habeşlilerin dudakları” demeleri gibi; hâlbuki **المِشْفَر** develer içindir.
Ve **ثَفَر** deve ve eşek ve binek hayvanı: ağırlaşmış; İmru’ul-Kays dedi:
لا حِمْيَرِيٌّ وَنَى ولا عَدَسٌ
ولا اسْتُ عَيرٍ يحُكُّها ثَفَرُهْ
Ve hadiste: Peygamber ( صلى الله عليه وسلم ) müstahâzaya, kanın akması ona galip geldiğinde **تَسْتَثْفِرَ** ve **تُلْجِمَ** etmesini emretti. Bu, ferçini bir bezle yahut bir pamukla bağlamasıdır; onunla içini doldurur, sonra bunun ardından bir bağ bağlar; iki ucunu, belinin üzerine bağladığı bir kuşağa bağlayıp sıkar; böylece kanı engeller; bu da, namazı istediğinde temizlendikten sonradır.
Ve muhtemeldir ki **الاستِثْفَارُ**, binek hayvanının **ثَفَر**’inden alınmıştır; yani onu, binek hayvanının kuyruğu altında **الثّفَر**’in bağlandığı gibi bağlar.
Ve muhtemeldir ki **الثّفْر**’den alınmıştır; onunla ferci kastedilmiştir; aslı yırtıcılar için olsa da. Kadın için ödünç alınmıştır; el-Ahtal’ın onu **الظِّلْف** için ödünç alması gibi; aslı yırtıcılar için olsa da.
Ve el-Leys dedi: **المِشْفارُ**, eyerini arkasına doğru atan binek hayvanlarındandır.
Dedi: Ve köpek için **الاسْتِثَفْارُ**, kuyruğunu iki uyluğu arasına sokup onu karnına yapıştırmasıdır; en-Nâbiga dedi:
تَعْدُو الذِّئاب عَلَى مَن لا كِلاَبَ له
وتَتّقِي مَرْبِضَ المُسْتَثفر الحامِي
Ve adam, güreş sırasında izarıyla **يَسْتَتفِر** eder; onu iki uyluğu üzerine doladığı, sonra onu iki uyluğu arasından çıkardığı ve iki ucunu bel bağında sıktığı zaman.
Ebû’l-Abbâs: İbnü’l-A‘râbî’den: Adam **مِثْفَرٌ**, ve **مِتْفَارٌ**; bu, kötü bir nitelemedir.

**فثر** : el-Leys dedi: **الفاثُورُ**, avam katında: **الطّسْتُ خَان**’dır.
Dedi: Şam ehli mermerden tepsiler edinir; ona **الفَاثُور** derler; ve şu beyit okundu:
والأكْلُ في الفاثُورِ بالظّهَائر
Muradı: **على الفاثُورِ**; böylece ( **في** )’yi ( **عَلَى** )’nın yerine ikame etti.
Ve **فاثُور**: Lebîd’in sözünde bir yer adıdır:
بين فاثُور أُفَاقٍ فالدَّحَلْ
Lebîd’in başka bir kasidesindeki sözüne gelince:
حقائبُهم رَاحٌ عَتِيقٌ ودَرْمَكٌ
ورَيْطٌ وفاثُوريَّةٌ وسُلاَسِلُ
Burada **الفاثُورِيّة**: sandıklar ve kâselerdir.
Amr’dan, babasından rivayet edildi: dedi: **الفاثُور**: **المِصْحاةُ**’dır; o da **النّاجُود** ve **الباطِيَةُ**’dir.
Ve el-Leys, bazılarından zikrettiği bir sözde dedi: Şam ehli ve el-Cezîre, tek bir **فاثُور** üzerindedir; sanki muradı: tek bir yaygı üzerindedir.
Ve hadiste: Kıyamet günü yer, gümüşün **فاثُور**’u gibi olacaktır.
Denildi: O, gümüşten bir sofra tablasıdır. Ve denildi: gümüşten bir kâsedir.

**رفث** : el-Leys dedi: **الرَّفَثُ**: cinsel birleşmedir; aslı ise çirkin söz söylemektir. Allah Teâlâ dedi: ( فَلاَ رَفَثَ وَلاَ فُسُوقَ ) ( البقرة : 197 ).
Ve ez-Zeccâc dedi: yani ne cinsel birleşme ne de cinsel birleşmenin sebeplerinden bir kelime; ve şu beyit okundu:
عن اللَّغَا ورَفَث التَّكلُّم
Dedi: Ve **الرَّفَثُ**: erkeğin ehlinden istediği her şeyi toplayan bir kelimedir.
Ve İbn Abbâs’tan rivayet edildi: O ihramlı idi; bineklerden bir devenin kuyruğunu tuttu ve şöyle diyordu:
وهُنّ يَمْشِين بنا هَمِيسَا
إن تَصْدُق الطَّيْرُ نَنِك لَمِيسَا
Ona denildi: Ey Ebû’l-Abbâs, sen ihramlı iken **الرَّفَث** mi söylüyorsun? Dedi: **الرَّفَث** ancak kadınlara karşılık verilerek yapılan şeydir.
Böylece İbn Abbâs, Allah’ın yasakladığı (**الرَّفَثَ**)i, kadınla konuşulan şey olarak gördü; fakat konuşmasında **يَرفُثَ** edip de hiçbir kadın onun **رَفَث**’ini işitmezse, bu, Yüce Allah’ın sözüne dâhil değildir: ( فَلاَ رَفَثَ ) ( البقرة : 197 ).
Denir: **رَفَثَ يَرفُث** ve **أَرْفَث يُرفِث**; kadınlar hakkında çirkin konuştuğu zaman.

**فرث** : İbnü’s-Sikkît, Ebû Amr’dan: Kadın için denir: o **مُتَفَرِّثَةٌ**’dir; bu, hamlinin başındadır; o da, hamlinin başında nefsinin bozulmasıdır; böylece midesinin başı üzerindeki **الخَرَاشِيّ** için kusması çoğalır.
Dedim: Bilmiyorum: **مُنْفَرِثة** mi, yoksa **مُتَفَرِّثة** mi?
Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd’den: **فَرَثْتُ الجُلَّة** onu **أفْرِثها فَرْثاً**; içindekilerin tamamını yırttığın ve saçtığın zaman.
Ve **فَرَثت كَبِدَه**; onu, ciğeri parçalanıncaya kadar dövdüğün zaman.
Ve **أَفْرَثْتُ الرَّجُلَ إفْرَاثاً**; onun hakkında konuştuğun zaman.
Ve **أَفْرَثْتُ الكَرِشَ**; onu yardığın ve içindekini saçtığın zaman.
Ve başkası dedi: **الفَرْثُ**: gübredir.
Ve başkası, Ebû Zeyd’den rivayet etti: Adam, arkadaşlarını **أفْرث** etti **إفْرَاثاً**; onları sultana yahut insanların kınamasına maruz bıraktığı zaman.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **الفَرْثُ**: hamile kadının mide bulantısıdır.
Dedi: Ve **الفَرْثُ**: küçük su kabıdır.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الراء والفاء وما يثلثهما)
  (رفق)  الراء والفاء والقاف أصلٌ واحدٌ يدلُّ على موافقةٍ ومقاربةٍ بلا عُنْف. فالرِّفق: خلاف العُنْف؛ يقال رفَقْتُ أْرْفُق. وفي الحديث: "إنّ الله جلّ ثناؤه يحبُّ الرِّفْق في الأمر كله".
  هذا هو الأصل ثم يشتقّ منه كلُّ شيءٍ يدعو إلى راحةٍ وموافَقة. والمرفق([1]) مَِرفق الإنسان؛ لأنه يستريح في الاتِّكاء عليه. يقال ارتَفَق الرّجلُ: إذا اتَّكأ على مَِرفقه في جلوسه. ومن ذلك الحديثُ لمّا سأل الأعرابيُّ عن رسول الله صلى الله عليه وسلم، قيل له: "هو ذاكَ الأمغَرُ المرتَفِقُ"، أي المتَّكئ على مَِرفقه.ويقال فيه مَرْفِق ومِرْفَق، حكاهما ثعلب. والرُِّفْقَة: الجماعة ترافِقُهم في سفرك؛ واشتقاقه من الباب، للموافَقة، ولأنَّهم إذا تَمَاشَوْا تحاذَوْا بمرافقِهم. قال الخليل: الرُِّفْقة في السفر: الجماعة الذين يرافِقونك، فإذا تفرَّقْتم ذهب اسمُ الرُِّفقة. قال: والرّفيق: الذي يرافقك، وهو أن يجمعَك وإياه رفْقة؛ وليس يذهب اسمُه إذا تفرَّقْتُما. والمُرْفِق: الأمر الرَّافِقُ بك. والرِّفاقُ: حبلٌ يشدُّ به مَِرفق البعير إلى وَظيفِهِ. وهو قوله:
  * كذاتِ الضِّغْنِ تَمْشِي في الرِّفاقِ([2]) *
  والمِرْفق: المِرْحاض، والجمع مَرَافِق. ويقال ارتفَقَ الرّجلُ ساهراً، إذا بات على مَِرفقِهِ لا ينام. وشاةٌ مُرَفَّقَةٌ([3]): يداها بَيْضاوانِ إلى المرفقين. والرَّفَق: انفتالٌ عن الجنب؛ ناقةٌ رَفْقاءُ، وجملٌ أرفَقُ. ويقال ماءٌ رَفَقٌ ومَرتعٌ رفَقٌ، أي سهلُ المطْلَب.
  (رفل)  الراء والفاء واللام أصلٌ واحدٌ يدلُّ على سَعةٍ ووُفُورٍ. من ذلك رَفَل في ثيابه يَرْفُل، وذلك إذا طالَتْ عليه فجَرَّها. والرِّفَلُّ: الفَرَس الطويل الذّنَب.
  (رفن)  [الراء والفاء والنون ليس أصلاً([4])]، وإنّما النُّون [في رِفَنٍّ] مبدلةٌ من لام؛ لأنّه في الأصل رِفَلٌّ. فأما قولهم ارفأَنَّ، إِذا سكَنَ، فإنّ النون فيه زائدة.
  (رفه)  الراء والفاء والهاء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على نَعمةٍ وسَعة مَطْلَبٍ. من ذلك الرِّفْهُ، وهو أن تَرِدَ الإِبلُ كلَّ يومٍ متى شاءت. قال الشاعر([5]):
يَشْرَبْنَ رِفْهاً عِراكاً غيرَ صادرةٍ *** وكلُّها كارعٌ في الماء مُغْتَمِرُ  ومن ذلك الرَّفاهَةُ في العَيش والرّفاهِية. ويقال: بينَنَا وبين فلانٍ ليلةٌ رافهة، أي ليِّنة السّيرِ لا تُعيِي. ومن ذلك الإرفاه: كثرة [التدَهُّن([6])]، وهو من الرِّفْه الذي ذكرناه. ورُفِّه عنه: إذا نُفِّس عنه الكَربُ.
  (رفو/أ)  الراء والفاء والحرف المعتل أو الهمزة أصلٌ واحد يدلُّ على موافقةٍ وسكون وملاءَمة. من ذلك رفَوْتُ الثَّوْبَ أرفُوه، ورفَأته أرفَؤه. ورفَوْت الرّجلَ، إذا سكَّنْته من رُعْب. قال:
رَفَوْنِي وقالُوا يا خُوَيلِد لا تُرَعْ *** فقلتُ وأنكرتُ الوجوهَ هُمُ هُمُ([7])  والمرافاة([8]): الاتِّفاق. قال:
ولمَّا أنْ رأيتُ أبَا رُوَيمٍ *** يُرَافِينِي ويَكرَهُ أن يُلاما([9])  والرِّفاء: الاتِّفاق والالتحام. ومن ذلك الحديث "أنّه نَهَى أن يقال بالرِّفاء والبنين". يقال ذلك لِلْمُمْلِك. ومن الباب أرفَأْتُ إليه، إِذا لَجَأْتَ إِليه. وأرفأْتُ فلاناً في البيع، إذا زِدْتَه محاباة. ومنه أرفأْتُ السّفينةَ، إذا قرّبْتَها للشَّطّ. وذلك المكان مَرْفَأٌ.
  ومما شذَّ عن الباب: اليَرْفَئِيُّ، قال قوم: هو راعي الغَنَم؛ وقال قومٌ: هو الظليم. ويقال: بلْ كل نافرٍ يَرْفَئِيٌّ.
  (رفت)  الراء والفاء والتاء أصلٌ واحد يدلُّ على فَتٍّ ولَيٍّ. يقال رفَتُّ الشّيءَ بيدي، إِذا فتَتَّه حتّى صارَ رُفاتا. وارْفَتَّ الحَبْلُ، إذا انقطع. واشتُقّ منه رفَتَ عُنقَه، إِذا دقَّها وَلَفَتَها [و] لوَاها.
  (رفث)  الراء والفاء والثاء أصلٌ واحدٌ، وهو كلُّ كلام يُستَحْيا من إظهاره. وأصلُه الرَّفَثُ، وهو النِّكاح. قال الله جلّ ثناؤُه: {أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إلى نِسَائِكُمْْ [البقرة 187]. والرّفَث: [الفُحْش] في الكلام. يقال أَرْفَثَ وَرَفَثَ.
  (رفد)  الراء والفاء والدال أصلٌ واحدٌ مطّرد منقاس، وهو المعاوَنة والمظاهَرة بالعَطاء وغيره. فالرَّفْد مصدر رفَدَهُ يَرْفِدُه، إذا أعطاه. والاسم الرِّفْد. وجاء في الحديث: "ويكون الفَيْء رِفْداً"، أي يكون صِلاتٍ لا يوضَع مواضِعَه. ويقال ارتفَدْتَ من فلانٍ: أصبْتُ من كَسبه. وأُرفِدت المال: اكتسبته. والرافد: المُعين، والمُرْفِدُ أيضاً. ورفَدَ بنو فلانٍ فلاناً، إذا سَوَّدُوه عليهم وعظَّموه، وهو مرفَّد. والرّافِدانِ: دِجْلةُ والفرات. قال الفرزدق:
بَعثْتَ على العِراق ورافديْهِ *** فَزَارِيّاً أحَذَّ يَدِ القَميصِ([10])  وترافدوا، إذا تعاوَنُوا عليه، والرِّفادة: شيءٌ كانت قريش تُرَافِدُ به في الجاهلية، يُخرِج كلُّ إنسانٍ شيئاً، ثم يشترون به للحاجِّ طعاماً وزَبيباً وشراباً. والرَّوافِد: خشب السَّقف؛ وهو من الباب؛ لأنه يُرفدَ بها السَّقْف. قال:
روافِدُه أكرمُ الرّافداتِ *** بَخٍ لك بَخٍّ لبَحْرٍ خِضَمّْ([11])  والمرفد: العُظَّامَة التي تعظِّم بها الرّسْحاء عَجِيزتَها. ومن الباب الرِّفْد، وهو القَدَح الضَّخم؛ وهو الرَّفْد والمِرْفَد أيضاً.
  ويقال المِرْفَد: الإناء الذي يُقْرَى فيه. والرَّفُود: الناقة تملأ الرِّفْد، وهو القدح الضخم، في حَلْبةٍ واحدة. والرُّفَيْدات: قومٌ من العرَب.
  (رفز)  الراء والفاء والزاء ليس هو عندنا أصلاً، لكنَّهم قالوا: إنّ الرّفْز الضَّرْب؛ يقال ما يَرْفِزُ منه عِرْقٌ: أي ما يضرِب. قال:
وبلدةٍ للداء فيها غامِزُ *** مَيْتٍ بها العِرقُ الصَّحيح الرَّافِزُ([12])  (رفس)  الراء والفاء والسين قريبٌ من الباب الذي قبله، إلا أنّ في كتاب الخليل: الرَّفْس: الصَّدْمة في الصَّدر بالرِّجْل.
  (رفش)  الراء والفاء والشين ليس* شيئاً. ويقولون: الرَّفْش الأكل.
  (رفص)  الراء والفاء والصاد فيه كلمة واحدة. يقولون: ارتَفَص السِّعْر: غَلاَ. فأما الرُّفْصَة فالماءُ يكون بين القوم نَوْبةً. ويقال إنه مقلوب من الفُرْصة. يقال: هم يتفارصُون الماءَ بينهم ويترافصون، إذا تناوبوا. وقد كتب البابُ في موضعه.
  (رفض)  الراء والفاء والضاد أصلٌ واحد، وهو التَّرك، ثم يشتقّ منه. يقال رَفَضْتُ الشيءَ: تركته. هذا هو الأصل، ثم يشتقّ منه ارفَضَّ الدّمْعُ من العين: سال، كأنه تَرَكَ موضِعَه. وكلُّ متفرّقٍ مرفَضّ. ويقال للطَّريق المتفرِّقة أخادِيده: رِفَاض. قال:
  * كالعِيسِ فَوقَ الشَّرَكِ الرِّفاضِ([13]) *
  والرَّفَض: الفِرَق، في قول ذي الرُّمّة:
  * بها رَفَضٌ مِنْ كلِّ خَرْجَاء صَعْلةٍ([14]) *
  أي فِرَق. وفي القِربة رفَضٌ من ماءٍ: مثلُ الجُرْعة، كأنها رُفِضَت فيه. يقال فيه رفَّضْتُ. ورُفُوض الأرض: مواضعُ لا تُمْلَك، كأنها رُفِضت. والرَّاوفض: جنودٌ تَركوا أميرَهم وانصَرفوا. ويقال: رجلٌ رُفَضَةٌ، للذي يُمسِك الشيءَ ثم لا يلبثُ أن يدَعَه، ويقال رَفَضَ النّخلُ، وذلك إِذا انتشر عِذْقه وسقط قِيقاؤُه. ويقال في أرضِ بني فلانٍ رُفوض من كلأ، إذا كان متفرِّقاً بعيداً بعضُه من بعض، وقال بعضهم: مَرافِضُ الوادي: مَفاجرُه، وذلك حيث يرفضُّ إليه السَّيل. قال ابن السّكيت: راعٍ رُفضَةٌ قُبَضَة، للذي يقبض الإبلَ ويجمعها، فإذا صار إلى الموضع الذي [تحبُّه و] تهواه [رفَضَها([15])] فتركها ترعَى حيث شاءت تذهب وتجيء.
  (رفع)  الراء والفاء والعين أصلٌ واحدٌ، يدلُّ على خلاف الوضع. تقول: رفعتُ الشيءَ رفعاً؛ وهو خلاف الخَفْض. ومَرفُوع الناقةِ في سيرها: خلاف المَوْضوع. قال طرَفة:
مَوضُوعُها زَوْلٌ ومرفوعها *** كمَرِّ صَوْبٍ لِجبٍ وَسْطَ ريحْ([16])  يقال رَفَع البعيرُ ورَفَّعته أنا.
  ومن الباب الرَّفع: تقريب الشيء. قال الله جلّ ثناؤُه: ﴿وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ﴾ [الواقعة 34]، أي مقرَّبة لهم. ومن ذلك قوله رَفَعْتُه للسُّلطان، ومصدر ذلك الرُِّفْعانُ ويقال للناقة إذا رفَعت اللِّبَأ في ضَرعها: هي رافعٌ. والرفع: إذاعة الشيء وإظهارُه. ومنه الحديث، قال رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم: "كلُّ  رافِعَة رفعَتْ علينا من البَلاغ([17]) فقد حرَّمتُها"، أي كلُّ جماعةٍ مبلِّغة تبلّغ عنا فلتبلّغ أنِّي حرَّمْتُ المدينَةَ. وذلك كقولهم رَفَع فلانٌ على العامل، وذلك إذا أذاعَ خَبرَه ورَفْع الزَّرعِ: أن يُحمل بعد الحَصاد إلى البَيْدر؛ يقال هذه أيّام الرَِّفاع.
  (رفغ)  الراء والفاء والغين كلمةٌ تدل على ضَعةٍ ودناءة. فالرَّفْغ ألأَمُ الوادِي وشرُّه تُراباً. والرُّفْغ: أصل الفخِذ، وكلُّ موضع اجتمع فيه الوَسَخ. وفي الحديث: "كيف لا أُوهِمُ ورُفْغُ أحدِكم بين ظُفْره وأنملته([18])". والأَرفاغ من الناس: السِّفْلة. فأما قولهم عيشٌ رافغ ورفيغ: طيّب واسع، فهذا له وجهان: إمّا أن يكونَ الغَينُ منقلبةً عن الهاء فيكون من الرَّفْه، وإمَّا أن يكون شُبِّه مالُه في كثرته برَفْغ التُّراب، يراد به الكثرة.
---------------------------------------------------------------
([1]) المرفق كمنبر ومجلس.
([2]) البيت لبشر بن أبي خازم، كما في اللسان (رفق) والمخصص (7: 153/ 13: 129).
([3]) ذكرت هذه الكلمة في القاموس، ولم ترد في اللسان.
([4]) أثبت هذه التكملة مطاوعة لطريقة ابن فارس، وللحاجة إليها.
([5]) هو لبيد. ديوانه 52 طبع 1880 واللسان (رفه، غمر). وفي الموضع الأول من اللسان "غير صادية"، وقد أشير إليها في شرح الديوان. وفي جميع المواضع: "فكلها كارع".
([6]) التكملة من المجمل واللسان. وفي الحديث "أنه نهى عن الإرفاء".
([7]) البيت لأبي خراش الهذلي، كما في اللسان (رفأ، رفا)، وهو مطلع قصيدة له في شرح السكري 71 والقسم الثاني من مجموعة أشعار الهذليين 62. و انظر الخزانة (1: 211).
([8]) في الأصل: "والرافات"، صوابه في المجمل.
([9]) البيت في المجمل واللسان (رفا) والخزانة (1: 211). وفي الأصل: "أبا ذريم" صوابه من المراجع السابقة.
([10]) ديوان الفرزدق 487 واللسان (رفد، حذذ) والكامل 479 ليبسك والمعارف 179 والشعراء (ترجمة الفرزدق) وزهر الآداب (1: 21) والأغاني (19: 17) وكنايات الجرجاني 74 والحيوان (5: 197/6: 510). وفي المجمل: "أأطعمت".
([11]) البيت في اللسان (بخخ، رفد) وقد سبق في (بخ).
([12]) البيتان في اللسان (رفز، رقز) حيث أنشد في الموضع الأخير رواية "الراقز"، وكلاهما بمعنى. وفي الأصل: "رافز"، صوابه "الرافز"، أي إن العرق الصحيح يموت بها من الفزع.
([13]) البيت لرؤبة في ديوانه 82 واللسان (رفض). ورواية ابن فارس تطابق رواية الجوهري.  قال ابن بري: "صوابه: بالعيس، لأن قبله:
* يقطع أجواز الفلا انقضاضي *".
([14]) عجزه كما في الديوان 516 واللسان (رفض): *وأخرج يمشي مثل مشي المخبل*
([15]) هذه التكملة والتي قبلها من المجمل.
([16]) في ديوان طرفة 13: "مرفوعها زول وموضوعها"، وبهذه الرواية صحح ابن بري رواية البيت. انظر اللسان. وسيعيده في (وضع).
([17]) ويروى أيضاً "من البلاغ" بضم الباء وتشديد اللام، أي المبلغين.
([18]) الأنملة: رأس الإصبع، وفيها تسع لغات تثليث الهمزة مع تثليث الميم.
ـ

##### Türkçe

(باب **الراء** ve **الفاء** ve ikisini üçleyen şeyler)

  (**رفق**)  **الراء** ve **الفاء** ve **القاف** tek bir asıldır; şiddetsiz bir uygunluğa ve yakınlığa delâlet eder. Artık **الرِّفق**: şiddetin zıddıdır; denir: **رفَقْتُ** **أْرْفُق**. Ve hadiste: “Şüphesiz Allah, celâl övgüsü, işin hepsinde **الرِّفْق**i sever.”

  Bu asıldır; sonra ondan, rahatlığa ve uygunluğa çağıran her şey türetilir. Ve **المرفق**([1]) insanın dirseğidir; çünkü ona dayanmakta rahat eder. Denir: **ارتَفَق** adam: oturuşunda dirseğine dayanırsa. Ve bundan, hadistir: bedevî, رسول الله صلى الله عليه وسلم hakkında sorunca, ona denildi: “O, işte şu **الأمغَرُ المرتَفِقُ**tur”; yani dirseğine dayanmış olan. Ve onda **مَرْفِق** ve **مِرْفَق** denir; ikisini de ثعلب rivayet etti. Ve **الرُِّفْقَة**: yolculuğunda onlara refakat ettiğin topluluktur; ve onun اشتقاقı babdandır: uygunluk içindir; ve çünkü onlar yürüdüklerinde dirsekleriyle hizalanırlar. Halîl dedi: yolculukta **الرُِّفْقة**: sana refakat eden topluluktur; siz ayrıldığınızda **الرُِّفقة** adı gider. Dedi: ve **الرّفيق**: sana refakat eden kimsedir; o, seni ve onu bir **رفْقة**de toplamasıdır; ikiniz ayrıldığınızda onun adı gitmez. Ve **المُرْفِق**: sana yumuşak davranan iş. Ve **الرِّفاقُ**: devenin dirseğini onun **وَظيف**ine bağlamakla bağlanan iptir. Ve o, şu sözdür:
  * **كذاتِ الضِّغْنِ تَمْشِي في الرِّفاقِ**([2]) *
  Ve **المِرْفق**: hela; çoğulu **مَرَافِق**. Ve denir: **ارتفَقَ** adam uykusuz olarak, eğer dirseği üzerinde geceleyip uyumazsa. Ve **شاةٌ مُرَفَّقَةٌ**([3]): iki eli dirseklere kadar beyaz olan koyun. Ve **الرَّفَق**: yan taraftan bir dönüştür; **ناقةٌ رَفْقاءُ** ve **جملٌ أرفَقُ**. Ve denir: **ماءٌ رَفَقٌ** ve **مَرتعٌ رفَقٌ**; yani istenmesi kolay.

  (**رفل**)  **الراء** ve **الفاء** ve **اللام** tek bir asıldır; genişliğe ve bolluğa delâlet eder. Bundan: **رَفَل** elbiselerinde **يَرْفُل**; bu, elbiseler ona uzayıp da onları sürüklediği zamandır. Ve **الرِّفَلُّ**: kuyruğu uzun at.

  (**رفن**)  [**الراء** ve **الفاء** ve **النون** asıl değildir([4])]; ancak **النُّون** [**رِفَنٍّ** içinde] bir **لام**dan بدل edilmiştir; çünkü asılda **رِفَلٌّ**dur. Ama onların **ارفأَنَّ** sözü, sakinleştiği zaman; şüphesiz ondaki **النون** ziyadedir.

  (**رفه**)  **الراء** ve **الفاء** ve **الهاء** tek bir asıldır; nimete ve istek genişliğine delâlet eder. Bundan **الرِّفْهُ**; o, develerin her gün, ne zaman isterlerse suya varmasıdır. Şair([5]) dedi:
يَشْرَبْنَ **رِفْهاً** عِراكاً غيرَ صادرةٍ *** وكلُّها كارعٌ في الماء مُغْتَمِرُ
  Ve bundan, yaşayışta **الرَّفاهَةُ** ve **الرّفاهِية**. Ve denir: bizimle falan arasında **ليلةٌ رافهة** vardır; yani yürüyüşü yumuşak, yormaz. Ve bundan **الإرفاه**: [**التدَهُّن**([6])] çokluğu; o, zikrettiğimiz **الرِّفْه**dendir. Ve **رُفِّه عنه**: eğer ondan sıkıntı ferahlatıldıysa.

  (**رفو/أ**)  **الراء** ve **الفاء** ve illetli harf yahut hemze tek bir asıldır; uygunluğa, sükûna ve uyuma delâlet eder. Bundan: **رفَوْتُ** elbiseyi **أرفُوه**; ve **رفَأته** **أرفَؤه**. Ve **رفَوْت** adamı; eğer onu korkudan sakinleştirdiysen. Dedi:
رَفَوْنِي وقالُوا يا خُوَيلِد لا تُرَعْ *** فقلتُ وأنكرتُ الوجوهَ هُمُ هُمُ([7])
  Ve **المرافاة**([8]): anlaşma. Dedi:
ولمَّا أنْ رأيتُ أبَا رُوَيمٍ *** يُرَافِينِي ويَكرَهُ أن يُلاما([9])
  Ve **الرِّفاء**: anlaşma ve kaynaşma. Ve bundan hadistir: “Şüphesiz o, **بالرِّفاء والبنين** denilmesini yasakladı.” Bu, evlenen kimseye söylenir. Ve babdandır: **أرفَأْتُ إليه**; eğer ona sığındıysan. Ve **أرفأْتُ** falanı satışta; eğer ona kayırma ile artırdıysan. Ve ondan: **أرفأْتُ** gemiyi; eğer onu kıyıya yaklaştırdıysan. Ve o yer **مَرْفَأٌ**dur.

  Ve babdan şâz olanlardan: **اليَرْفَئِيُّ**; bir kavim dedi: o, koyun çobanıdır; ve bir kavim dedi: o, devekuşu erkeğidir. Ve denir: bilakis her ürkek olan **يَرْفَئِيٌّ**dir.

  (**رفت**)  **الراء** ve **الفاء** ve **التاء** tek bir asıldır; ufalama ve bükmeye delâlet eder. Denir: **رفَتُّ** şeyi elimle; eğer onu ufalayıp **رُفاتا** oluncaya kadar yaptıysan. Ve **ارْفَتَّ** ip; eğer koptuysa. Ve ondan türetildi: **رفَتَ** boynunu; eğer onu inceltip büküp [ve] çevirdiyse.

  (**رفث**)  **الراء** ve **الفاء** ve **الثاء** tek bir asıldır; o, açığa vurulmasından haya edilen her sözdür. Ve aslı **الرَّفَثُ**tur; o da cinsel ilişkidir. Allah, celâl övgüsü, dedi: {أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ **الرَّفَثُ** إلى نِسَائِكُمْْ [البقرة 187]. Ve **الرّفَث**: sözde [**الفُحْش**]tur. Denir: **أَرْفَثَ** ve **رَفَثَ**.

  (**رفد**)  **الراء** ve **الفاء** ve **الدال** tek bir asıldır; düzenli, kıyaslıdır; o, عطا ve başkasıyla yardımlaşma ve desteklemedir. Artık **الرَّفْد**: **رفَدَهُ** **يَرْفِدُه**’nun masdarıdır; eğer ona verdiyse. Ve isim **الرِّفْد**. Ve hadiste geldi: “ve **الفَيْء** **رِفْداً** olur”; yani yerlerine konulmayan bağışlar olur. Ve denir: **ارتفَدْتَ** falandan: onun kazancından elde ettim. Ve **أُرفِدت** malı: onu kazandım. Ve **الرافد**: yardımcıdır; ve **المُرْفِدُ** de. Ve **رفَدَ** falan oğulları falanı; eğer onu üzerlerine efendi kılıp büyüttülerse; o **مرفَّد**dir. Ve **الرّافِدانِ**: Dicle ve Fırat’tır. Ferazdak dedi:
بَعثْتَ على العِراق ورافديْهِ *** فَزَارِيّاً أحَذَّ يَدِ القَميصِ([10])
  Ve **ترافدوا**; eğer onun üzerinde yardımlaştılarsa. Ve **الرِّفادة**: câhiliyede Kureyş’in onunla yardımlaştığı bir şeydir; her insan bir şey çıkarır, sonra onunla hacıya yiyecek, kuru üzüm ve içecek satın alırlar. Ve **الرَّوافِد**: tavanın keresteleridir; o babdandır; çünkü tavan onunla desteklenir. Dedi:
روافِدُه أكرمُ الرّافداتِ *** بَخٍ لك بَخٍّ لبَحْرٍ خِضَمّْ([11])
  Ve **المرفد**: **الرّسْحاء**’nın kalçasını büyüttüğü büyüklüktür. Ve babdandır **الرِّفْد**; o, büyük kadehtir; ve o **الرَّفْد** ve **المِرْفَد** de.

  Ve denir: **المِرْفَد**: içinde ikram edilen kaptır. Ve **الرَّفُود**: bir sağımda **الرِّفْد**i, o büyük kadehi, dolduran devedir. Ve **الرُّفَيْدات**: Araplardan bir kavimdir.

  (**رفز**)  **الراء** ve **الفاء** ve **الزاء** bize göre asıl değildir; fakat onlar dediler: şüphesiz **الرّفْز** vuruştur; denir: ondan bir damar **يَرْفِزُ**: yani vurmaz. Dedi:
وبلدةٍ للداء فيها غامِزُ *** مَيْتٍ بها العِرقُ الصَّحيح الرَّافِزُ([12])
  (**رفس**)  **الراء** ve **الفاء** ve **السين** önceki babın yakınıdır; ancak Halîl’in kitabında: **الرَّفْس**: göğse ayakla çarpma darbesidir.

  (**رفش**)  **الراء** ve **الفاء** ve **الشين** bir şey değildir. Ve derler: **الرَّفْش** yemektir.

  (**رفص**)  **الراء** ve **الفاء** ve **الصاد**da tek bir kelime vardır. Derler: **ارتَفَص** fiyat: pahalandı. Ama **الرُّفْصَة**: kavimler arasında nöbetle olan sudur. Ve denir ki o, **الفُرْصة**dan kalbedilmiştir. Denir: onlar suyu aralarında **يتفارصُون** ve **يترافصون**; eğer nöbetleşe yaparlarsa. Bab, yerinde yazılmıştır.

  (**رفض**)  **الراء** ve **الفاء** ve **الضاد** tek bir asıldır; o, terk etmektir; sonra ondan türetilir. Denir: **رَفَضْتُ** şeyi: onu terk ettim. Bu asıldır; sonra ondan **ارفَضَّ** gözden yaş: aktı; sanki yerini terk etti. Ve her dağılmış olan **مرفَضّ**dır. Ve yolların ayrılmış yarıklarına **رِفَاض** denir. Dedi:
  * كالعِيسِ فَوقَ الشَّرَكِ الرِّفاضِ([13]) *
  Ve **الرَّفَض**: fırkalardır; ذي الرُّمّة’nin sözünde:
  * بها رَفَضٌ مِنْ كلِّ خَرْجَاء صَعْلةٍ([14]) *
  yani fırkalar. Ve kırbada sudan **رفَضٌ** vardır: yudum gibidir; sanki onda terk edilmiştir. Onda **رفَّضْتُ** denir. Ve **رُفُوض** yer: sahip olunmayan yerlerdir; sanki terk edilmiştir. Ve **الرَّاوفض**: emirlerini terk edip dönmüş askerlerdir. Ve denir: **رجلٌ رُفَضَةٌ**; bir şeyi tutup sonra gecikmeden bırakan kimse için. Ve denir: **رَفَضَ** hurma ağacı; bu, salkımı yayıldığında ve **قِيقاؤُه** düştüğünde olur. Ve denir: falan oğullarının arazisinde ottan **رُفوض** vardır; eğer dağınık, bir kısmı bir kısmından uzak ise. Ve bazısı dedi: **مَرافِضُ الوادي**: onun yarıklarıdır; bu, selin ona doğru aktığı yerdir. İbnü’s-Sikkît dedi: **راعٍ رُفضَةٌ قُبَضَة**; develeri tutup toplayan kimse için; sevdiği ve arzuladığı yere varınca [**رفَضَها**([15])] onları bırakır; diledikleri yerde otlarlar, gider gelirler.

  (**رفع**)  **الراء** ve **الفاء** ve **العين** tek bir asıldır; koymanın zıddına delâlet eder. Dersin: **رفعتُ** şeyi **رفعاً**; o, **الخَفْض**ın zıddıdır. Ve devenin yürüyüşünde **مَرفُوع**: **المَوْضوع**un zıddıdır. Tarafe dedi:
مَوضُوعُها زَوْلٌ ومرفوعها *** كمَرِّ صَوْبٍ لِجبٍ وَسْطَ ريحْ([16])
  Denir: deve **رَفَع**; ve ben onu **رَفَّعته**.

  Ve babdandır **الرَّفع**: şeyi yaklaştırmak. Allah, celâl övgüsü, dedi: ﴿وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ﴾ [الواقعة 34]; yani onlara yaklaştırılmış. Ve bundan: onu sultana **رَفَعْتُ**; bunun masdarı **الرُِّفْعانُ**dur. Ve deveye, memesindeki ağız sütünü yükselttiğinde: o **رافعٌ**dır. Ve **الرفع**: şeyi yaymak ve açığa çıkarmaktır. Ve ondan hadistir; رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم dedi: “Her **رافِعَة** ki bize karşı **من البَلاغ**([17]) yükseltti, onu haram kıldım”; yani her tebliğ eden topluluk bizden tebliğ etsin ki ben Medine’yi haram kıldım. Ve bu, onların “falan, âmile karşı **رَفَع** etti” sözü gibidir; bu, haberini yaydığı zamandır. Ve **رَفْع الزَّرعِ**: hasattan sonra harman yerine taşınmasıdır; denir: bunlar **الرَِّفاع** günleridir.

  (**رفغ**)  **الراء** ve **الفاء** ve **الغين** aşağılık ve bayağılığa delâlet eden bir kelimedir. Artık **الرَّفْغ**: vadinin en alçağı ve toprağı en kötüsüdür. Ve **الرُّفْغ**: uyluğun köküdür; ve pisliğin toplandığı her yerdir. Ve hadiste: “Nasıl vehme düşmeyeyim; sizden birinizin **رُفْغ**u tırnağı ile parmak ucu arasındadır([18]).” Ve insanlardan **الأَرفاغ**: aşağı tabakadır. Ama onların “**عيشٌ رافغ ورفيغ**: iyi, geniş” sözü; bunun iki yönü vardır: ya **الغين** **الهاء**dan dönmüştür de **الرَّفْه**dendir; yahut malının çokluğunda toprağın **رَفْغ**una benzetilmiştir; onunla çokluk kastedilir.

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- الرفث: كلام متضمن لما يستقبح ذكره من ذكر الجماع، ودواعيه، وجعل كناية عن الجماع في قوله تعالى: ﴿أجل لكم ليلة الصيام والرفث إلى نسائكم﴾ [البقرة/187]، تنبيها على جواز دعائهن إلى ذلك، ومكالمتهن فيه، وعدي بإلى لتضمنه معنى الإفضاء، وقوله: ﴿فلا رفث ولا فسوق﴾ [البقرة/197]، يحتمل أن يكون نهيا عن تعاطي الجماع، وأن يكون نهيا عن الحديث في ذلك، إذ هو من دواعيه، والأول أصح لما روي عن ابن عباس رضي الله عنه أنه أنشد في الطواف:
*فهن يمشين بنا هميسا ** إن تصدق الطير ننك لميسا*
(أخرج الحاكم وصححه وسعيد بن منصور وابن أبي شيبة عن أبي العالية قال: كنت أمشي مع ابن عباس وهو محرم، وهو يرتجز بالإبل ويقول:
*وهن يمشين بنا هميسا**إن يصدق الطير ننك لميسا*
فقلت: أترفث وأنت محرم؟ قال: إنما الرفث ما روجع به النساء. انظر: الدر المنثور 1/528، والمستدرك 2/476)
يقال: رفث وأرفث، فرفث: فعل، وأرفث: صار ذا رفث، وهما كالمتلازمين، ولهذا يستعمل أحدهما موضع الآخر.

##### Türkçe

- **الرفث**: cinsel birleşmeyi, onun saiklerini anmaktan ve zikri çirkin görülen şeyi içeren söz; ve Yüce Allah’ın şu sözünde cinsel birleşme için kinaye kılındı: ﴿أجل لكم ليلة الصيام و**الرفث** إلى نسائكم﴾ [البقرة/187]; onları buna çağırmanın ve bu hususta onlarla konuşmanın cevazına dikkat çekmek için; ve onda **الإفضاء** manası bulunduğu için **إلى** ile geçişli kılındı. Ve şu sözü: ﴿فلا **رفث** ولا فسوق﴾ [البقرة/197]; cinsel birleşmeyi yapmaktan bir nehiy olması muhtemeldir; ve onda konuşmaktan bir nehiy olması da muhtemeldir; zira o, onun saiklerindendir. Birincisi daha sahihdir; İbn عباس رضي الله عنه’dan rivayet olunduğuna göre, tavafta şu şiiri inşad etti:
*فهن يمشين بنا هميسا ** إن تصدق الطير ننك لميسا*
(الحاكم onu çıkardı ve sahih saydı; ve سعيد بن منصور ve ابن أبي شيبة, أبو العالية’den: dedi ki: İbn عباس ile beraber yürüyordum, o ihramlı idi; develerle recez söylüyor ve diyordu:
*وهن يمشين بنا هميسا**إن يصدق الطير ننك لميسا*
Ben dedim ki: Sen ihramlı iken **رفث** mi ediyorsun? Dedi ki: **الرفث** ancak kadınlarla geri dönülüp konuşulan şeydir. Bak: الدر المنثور 1/528، والمستدرك 2/476)
Denilir: **رفث** ve **أرفث**; böylece **رفث**: fiildir; **أرفث**: **رفث** sahibi oldu (yani **رفث**li oldu); ve ikisi, birbirine bitişik gibi (müte­lâzim)dir; bunun için birisi diğerinin yerinde kullanılır.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ر ف ث
رفـَث ورفِـث فـي كلامـه وأرفـث وترفـث‏:‏ أفحـش وأفصح بما يجب أن يكنى عنه من ذكر النكاح‏.‏
وقد ترافـث الرجلـان ورافـث صاحبـه مرافثـة‏.‏
وتقـول‏:‏ مـا هـذه منافثـة إنمـا هـي مرافثـة‏.‏
وإيـاك والرفث ومالك ترفث‏.‏
قال العجاج‏:‏ ورب أسراب حجيج كظم عـن اللغـا ورفـث التكلـم ورفـث إلـى امرأتـه‏:‏ أفضـى إليهـا ‏"‏ أحـل لكـم ليلـة الصيـام الرفـث إلى نسائكم ‏"‏ وقيل الرفث بالفرج‏:‏ الجماع وباللسان‏:‏ المواعدة للجماع وبالعين الغمز للجماع‏.‏

##### Türkçe

ر ف ث
**رفـَث** ve **رفِـث**; sözünde **رفـَث** etti ve **أرفـث** etti ve **ترفـث** etti: çirkin söz söyledi ve nikâhın zikrinden, kendisiyle kinaye edilmesi gereken şeyi açıkça söyledi.
İki adam **ترافـث** etti; ve arkadaşıyla **رافـث** etti, **مرافثـة** olarak.
Ve dersin ki: Bu **منافثـة** değildir; ancak o **مرافثـة**dir.
Ve **الرفث**’ten sakın; senin neyin var da **ترفث** ediyorsun.
**العجاج** dedi:
Ve nice hacı kafileleri vardır ki, **اللغـا**dan ve konuşmanın **رفـث**’inden kısar (tutar).
Ve kadınına **رفـث** etti: ona ulaştı (yaklaştı). “Oruç gecesinde kadınlarınıza **الرفـث** size helâl kılındı.” Ve denildi ki: ferç ile **الرفث**: cima; dil ile: cima için vaadleşme; göz ile: cima için göz kırpma.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الرَّفَثُ: الجماعُ وغيره مما يكون بين الرجل وامرأَته، يعني التقبيل والمُغازلة ونحوهما، مما يكون في حالة الجماع، وأَصله قول الفُحْش. والرَّفَثُ أَيضاً: الفُحْشُ من القول، وكلام النساءِ في الجماع؛ تقول منه: رَفَثَ الرجل وأَرْفَثَ؛ قال العجاج:
ورُبَّ أَسرابِ حَجيجٍ كُظَّمِ
عن اللَّغَا، ورَفَثِ التَكَلُّم
وقد رَفَثَ بها ومَعها. وقوله عز وجل: أُحِلَّ لكم، ليلةَ الصيام، الرَّفَثُ إِلى نسائكم؛ فإِنه عدَّاه بإِلى، لأَنه في معنة الإِفْضاءِ، فلما كُنْتَ تُعَدِّي أَفْضَيْتُ بإِلى كقولك: أَفْضَيتُ إِلى المرأَة، جئتَ بإِلى مع الرَّفَثِ، إِيذاناً وإِشعاراً أَنه بمعناه.
ورَفَثَ في كلامه
(* قوله «ورفث في كلامه إلخ» من باب نصر وفرح وكرم كما
في القاموس وغيره.) يَرْفُثُ رَفْثاً، ورَفِثَ رَفَثاً، ورَفُثَ، بالضم عن اللحياني، وأَرْفَثَ، كلُّه: أَفْحَشَ؛ وقيل: أَفْحَشَ في شأْنِ النساءِ. وقولُه تعالى: فلا رَفَثَ، ولا فُسوقَ، ولا جِدالَ في الحج؛ يجوز أَن يكونَ الإِفْحاشَ؛ وقال الزجاج: أَي لا جِماعَ، ولا كَلِمة من أَسباب الجماع، وأَنشد:
عن اللَّغا، ورَفَثِ التكلُّمِ
وقال ثعلب: هو أَن لا يأْخُذَ ما عليه من القَشَفِ، مثل تقليم الأَظفار، ونَتْفِ الإِبطِ، وحَلْق العانة، وما أَشبهه، فإِن أَخذ ذلك كله فليس هنالك رَفَثٌ. والرَّفَثُ: التعريض بالنكاح. وقال غيره: الرَّفَثُ كلمة جامعة لكل ما يريده الرجلُ من المرأَة؛ وروي عن ابن عباس أَنه كان مُحْرِماً، فأَخَذَ بذَنَبِ ناقة من الرِّكابِ، وهو يقول: وهُنَّ يَمْشِينَ بنا هَميسا،
إِنْ تَصْدُقِ الطَّيْرُ نَنِكْ لَمِيسا
فقيل له: يا أَبا العباس، أَتقول الرَّفَثَ وأَنت مُحْرِمٌ؟ وفي رواية: أَثَرْفُثُ وأَنتَ مُحْرم؟ فقال: إِنما الرَّفَثُ ما رُوجِعَ به النساءُ (* قوله «ما روجع به إلخ» الذي في الصحاح ما ووجه به النساء.). فرأَى ابنُ عباس الرَّفَثَ الذي نَهى اللهُ عنه ما خُوطِبَتْ به المرأَة؛ فأَما أَنْ يَرْفُثَ في كلامه، ولا تَسْمَع امرأَةٌ رَفَثَه، فغير داخلٍ في قوله: فلا رَفَثَ ولا فُسُوقَ.

##### Türkçe

**الرَّفَثُ**: cima ve onun dışında erkek ile karısı arasında olan şey; yani öpme, cilveleşme ve benzerleri; cimâ hâlinde olan şeylerden. Aslı, çirkin söz söylemektir.
Ve **الرَّفَثُ** ayrıca: sözden çirkinlik ve cimâda kadınların konuşmasıdır; ondan şöyle dersin: **رَفَثَ** adam ve **أَرْفَثَ**; el-‘Accâc dedi:
Ve nice hacı kafileleri, tıka basa dolu,
**اللَّغَا**dan ve konuşmanın **رَفَثِ**inden (uzak).
Ve onunla ve onun yanında **رَفَثَ** etti. Ve O’nun (azze ve celle) sözü: “Size, oruç gecesinde, kadınlarınıza **الرَّفَثُ** helâl kılındı”; şüphesiz onu **إِلى** ile geçişli kıldı; çünkü o, **الإِفْضاءِ** mânâsındadır; öyle ki sen **أَفْضَيْتُ**’ü **إِلى** ile geçişli kıldığın vakit, “Kadına **أَفْضَيتُ إِلى**” demen gibi, **الرَّفَثِ** ile birlikte **إِلى**yı getirdin; onun mânâsıyla olduğuna bildirme ve hissettirme için.

Ve sözünde **رَفَثَ**
(* “Ve sözünde **ورفث** ilh.” ifadesi, Kāmûs ve başkalarında olduğu üzere, **نصر** ve **فرح** ve **كرم** bâbındandır.) **يَرْفُثُ** **رَفْثاً**, ve **رَفِثَ** **رَفَثاً**, ve **رَفُثَ**, damme ile, el-Lihyânî’den; ve **أَرْفَثَ**; hepsi: çirkin söz söyledi; ve denildi ki: kadınlar hakkında çirkin söz söyledi. Ve O’nun (teâlâ) sözü: “Hacda ne **رَفَثَ**, ne **فُسوقَ**, ne **جِدالَ** vardır”; **الإِفْحاشَ** olması câizdir; ez-Zeccâc dedi: yani ne cima, ne cimânın sebeplerinden bir kelime; ve şu beyti şâhid getirdi:
**اللَّغا**dan ve konuşmanın **رَفَثِ**inden.
Ve Sa‘leb dedi: o, üzerindeki **القَشَفِ**ten olan şeyi almamasıdır; tırnak kesmek, koltuk altını yolmak, avreti tıraş etmek ve benzeri gibi; çünkü bunların hepsini alırsa orada **رَفَثٌ** yoktur. Ve **الرَّفَثُ**: nikâh ile üstü kapalı söylemektir. Ve başkası dedi: **الرَّفَثُ**, erkeğin kadından istediği her şey için toplayıcı bir kelimedir; İbn Abbâs’tan rivayet olundu ki o ihramlı idi; bineklerden bir dişi devenin kuyruğunu tuttu, ve diyordu:
Ve onlar bizimle hafifçe yürürler,
Eğer kuş (falı) doğru çıkarsa, yumuşak (kadın) ile cima ederiz.
Ona denildi: Ey Ebü’l-Abbâs, sen **الرَّفَثَ** söylüyorsun da sen ihramlısın? Ve bir rivayette: Sen **أَثَرْفُثُ** ediyorsun da sen ihramlısın? O dedi ki: ancak **الرَّفَثُ**, kadınlara onunla karşılık verilendir
(* “**ما روجع به** ilh.” ifadesi: Sıhâh’ta olan “**ما ووجه به النساء**”dır.). Böylece İbn Abbâs, Allah’ın ondan nehyettiği **الرَّفَثَ**i, kadınla hitaplaşılan şey olarak gördü; ama sözünde **يَرْفُثَ** etmesi ve bir kadının onun **رَفَثَ**ini işitmemesi, “Ne **رَفَثَ** ne **فُسُوقَ**” sözünün içine giren değildir.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ر ف ث * * الرُّفَثُ * الفحش من القول وقد * رَفَثَ * يرفث * رَفَثاً * مثل طلب يطلب طلبا و * أرْفَثَ * أيضا

##### Türkçe

* ر ف ث * * **الرُّفَثُ** * sözden çirkinliktir; ve **رَفَثَ** eder, **يرفث** eder, **رَفَثاً** (mastarıyla); “talep etti, talep eder, talep (eder)” gibi; ve **أرْفَثَ** da (böyledir).

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الرفث- محركة-: الجماع  وغيره، مما يكون بين الرجل وامرأته، من التقبيل والمغازلة ونحوهما، مما يكون في حالة الجماع. هو أيضا  الفحش  من القول  كالرفوث  بالضم.  وكلام النساء  - كذا في سائر النسخ التي بأيدينا، ومثله في الصحاح ووجد في نسخة شيخنا:  وكلام الناس  وهو خطأ، ولو أبدى له توجيها-  في الجماع  ، كذا قيده غير واحد من الأئمة.  أو ما ووجهن به من الفحش  . وروى عن ابن عباس  أنه كان محرما، فأخذ بذنب ناقة من الركاب وهو يقول:
  وهن يمشين بنا همـيسـا
  إن تصدق الطير ننك لميسا فقيل له: يا أبا العباس: أترفث وأنت محرم?: فقال: إنما الرفث ما روجع به النساء  فرأى ابن عباس الرفث الذي نهى الله عنه: ما خوطبت به المرأة، فأما أن يرفث في كلامه، ولا تسمع امرأة رفثه فغير داخل في قوله  تعالى  :  فلا رفث ولا فسوق ولا جدال في الحج  كذا في اللسان. وقيل: الرفث: هو التصريح بما يكنى عنه من ذكر النكاح، ويقال: الرفث يكون في الفرج بالجماع، وفي العين بالغمز للجماع، وفي اللسان المواعدة به، كما يفهم من عبارة المصباح. وقال الأزهري: الرفث: كلمة جامعة لكل ما يريده الرجل من المرأة، نقله شيخنا في شرح كفاية المتحفظ. وقال الزجاج:  لا رفث  أي لا جماع ولا كلمة من أسباب الجماع وأنشد:
  ورب أسراب حجيج كظم
  عن اللغا ورفث التكلـم

  وقال ثعلب: هو أن لا يأخذ ما عليه من القشف، مثل تقليم الأظفار، ونتف الإبط، وحلق العانة، وما أشبهه، فإن أخذ ذلك كله فليس هنالك رفث.  وقد رفث  الرجل بها، ومعها  كنصر  وضرب، يرفث ويرفث رفثا، والأخير صرح به عياض في المشارق،  وفرح  ، رفثا، محركة، وقيل: هو اسم،  وكرم  ، وهذا عن اللحياني  وأرفث  كله: أفحش في شأن النساء، كذا في اللسان، والله تعالى أعلم.

##### Türkçe

**الرفث** -harekeli-: cinsel birleşme ve başkası; erkeğin karısıyla arasında olan, öpme, cilveleşme ve benzerleri gibi; cinsel birleşme hâlinde olan şeylerden. O, ayrıca sözde çirkinliktir; **الرفوث** gibi, (ر ile) ötreli. Ve kadınların sözü -işte bütün elimizdeki nüshalarda böyledir; **الصحاح**’ta da böyledir; şeyhimizin nüshasında “ve insanların sözü” bulundu; o hatadır, ona bir yönlendirme ortaya koysa bile- cinsel birleşmede; işte bunu imamların birden fazlası böyle kaydetti. Yahut onların onunla yüz yüze geldikleri çirkinlik.

İbn عباس’dan rivayet olundu ki o ihramlı idi; bineklerden bir dişi devenin kuyruğundan tuttu, şöyle diyordu:

  وهن يمشين بنا همـيسـا
  إن تصدق الطير ننك لميسا

Ona denildi ki: “Ey Ebu’l-عباس: ihramlı iken **ترفث** mi ediyorsun?” Dedi ki: “**الرفث** ancak kadınların kendisiyle karşılık verildiği şeydir.” Böylece İbn عباس, Allah’ın yasakladığı **الرفث**’i: kadına hitap edilen şey olarak gördü; ama konuşmasında **يرفث** etmesi ve hiçbir kadının onun **رفث**’ini işitmemesi, Yüce Allah’ın sözüne dâhil değildir: **فلا رفث ولا فسوق ولا جدال في الحج**; **اللسان**’da böyledir.

Ve denildi ki: **الرفث**; nikâhın zikrinden kinaye edilen şeyin açıkça söylenmesidir. Ve denilir: **الرفث** ferçte cinsel birleşme ile olur; gözde cinsel birleşme için göz kırpma ile olur; dilde onunla vaadleşme olur; **المصباح**’ın ibaresinden anlaşıldığı üzere.

Ve **الأزهري** dedi ki: **الرفث**; erkeğin kadından istediği her şeye toplayıcı bir kelimedir; şeyhimiz bunu **شرح كفاية المتحفظ**’ta nakletti.

Ve **الزجاج** dedi ki: **لا رفث** yani ne cinsel birleşme ne de cinsel birleşmenin sebeplerinden bir kelime; ve şu beyti okudu:

  ورب أسراب حجيج كظم
  عن اللغا ورفث التكلـم

Ve **ثعلب** dedi ki: o, üzerindeki kiri/pası giderecek şeyi almamasıdır; tırnakları kesmek, koltuk altını yolmak, kasığı tıraş etmek ve benzeri gibi; eğer bunların hepsini alırsa, orada **رفث** yoktur.

Ve adam onunla ve onun yanında **رفث** etti; **نصر** ve **ضرب** gibi: **يرفث** ve **يرفث** **رفثا**; ve sonuncusunu **عياض** **المشارق**’ta açıkça söyledi; ve **فرح**: **رفثا**; harekeli. Ve denildi ki: o bir isimdir. Ve **كرم**; bu, **اللحياني**’dendir. Ve **أرفث** hepsi: kadınlar hakkında çirkin söz söyledi; **اللسان**’da böyledir. Ve Allah Teâlâ daha iyi bilir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

رَفَثَ
1 رَفَثَ ذ (T, S, M, A, Mgh, Msb, K) فِى كَلَامِهِ (M, A, Mgh) or فِى مَنْطِقِهِ (Msb,) aor. رَفُثَ , (K, and so in a copy of the S,) or رَفِثَ , (T, and so in another copy of the S,) or both, (Msb, TA,) the latter mentioned by 'Iyلd in the “ Meshلrik; ” (TA;) and رَفِثَ, (M, K,) aor. رَفَثَ ; (K;) and رَفُثَ, aor. رَفُثَ ; (Lh, M, K;) inf. n. رَفْثٌ, which is of رَفَثَ, (M, TA,) and رَفَثٌ, (T, * S, * M, A, * Mgh, * Msb, K, *) which is of رَفِثَ, (M, TA,) or of رَفَثَ, (Msb,) or, accord. to some, this is a simple subst., (TA,) and رُفُوثٌ; (K;) and ↓ ارفث; (T, S, M, A, Mgh, Msb, K;) and ↓ ترفّث; (A;) He uttered foul, unseemly, immodest, lewd, or obscene, speech, (T, S, M, A, Mgh, Msb, K,) in relation to women: (T:) and talked to a woman, in, or respecting, coition; (S, K, TA;) and (as in the A and Mgh, but in the Msb “ or ”) spoke plainly of what should be indicated allusively, relating to coition. (A, Mgh, Msb.) And رَفَثَ بِامْرَأَتِهِ, and مَعَهَا, He compressed his wife: and he kissed her; and held amatory and enticing talk, or conversation, with her; and did any other similar act, of such acts as occur in the case of coition. (M.) And رَفَثَ اـِلَى امْرَأَتِهِ He went in to his wife; i. e. he compressed her; or was with her alone in private, whether he compressed her or not; syn. أَفْضَى اـِلَيْهَا. (A.) [See also رَفَثٌ below.]

رافث صَاحِبَهُ
3 رافث صَاحِبَهُ ذ , inf. n. مُرَافَثَةٌ, [He joined with his companion, or vied with him, in foul, unseemly, immodest, lewd, or obscene, conversation, in relation to women: and in talking plainly of what should be indicated allusively, relating to coition.] (A.)

4 أَرْفَثَ see 1, first sentence.

5 تَرَفَّثَ see 1, first sentence.

ترافثا
6 ترافثا ذ [They two joined mutually, or vied with each other, in foul, unseemly, immodest, lewd, or obscene, conversation, in relation to women: and in talking plainly of what should be indicated allusively, relating to coition]; said of two men. (A.)

رَفَثٌ
رَفَثٌ ذ , said by some to be a simple subst., but by others to be an inf. n., (TA,) Foul, unseemly, immodest, lewd, or obscene, speech, (Lth, T, S, M, Mgh, Msb, K,) in relation to women; (T;) this being the primary signification: (Lth, T:) and talk to women in, or respecting, coition: (S, K, TA:) and the speaking plainly of what should be indicated allusively, relating to coition: (Mgh:) or allusion to coition: (M:) or foul, unseemly, immodest, lewd, or obscene, speech addressed to women; (T, S, Mgh, K;) so accord. to I'Ab: (T, S, Mgh:) and coition: (Lth, T, S, M, Mgh, Msb, K:) and kissing; and amatory and enticing talk, or conversation; and any other similar act, of such acts as occur in the case of coition: (M:) or with the pudendum, (A, Mgh,) or with respect to the pudendum, (Msb,) it is coition: (A, Mgh, Msb:) and with the tongue, (A, Mgh,) or with respect to the tongue, (Msb,) the making an appointment for coition: (A, Mgh, Msb:) and with the eye, (A, Mgh,) or with respect to the eye, (Msb,) the making a signal of a desire for coition: (A, Mgh, Msb:) or it is a word comprehending everything that a man desires of his wife. (Zj, T.) In the Kur ii. 193, where it is forbidden during pilgrimage, it means Coition: (Zj, T, Mgh, Msb:) and speech that may be a means of inducing coition: (Zj, T:) or foul, unseemly, immodest, lewd, or obscene, speech: (M, Mgh, Msb:) or, accord. to Th, the removal of external impurities of the body, by such actions as the paring of the nails, and plucking out the hair of the armpit, and shaving the pubes, and the like. (M. [In the L and TA, the explanation of Th is so given as to relate, not to رَفَثٌ, but, to لَا رَفَثَ.]) And in the same, ii. 183, where it is allowed in the night of fasting, it means Coition: (Msb:) or the going in to one's wife; syn. اـِفْضَآء; wherefore it is made trans. by means of اـِلَى, like as is اـِفْضَآء. (M, Mgh.)

##### Türkçe

**رَفَثَ**
1 **رَفَثَ** ذ (T, S, M, A, Mgh, Msb, K) **فِى كَلَامِهِ** (M, A, Mgh) yahut **فِى مَنْطِقِهِ** (Msb,) muzâri‘i **رَفُثَ**, (K, ve S’nin bir nüshasında da böyledir,) yahut **رَفِثَ**, (T, ve S’nin başka bir nüshasında da böyledir,) yahut ikisi birden, (Msb, TA,) ikincisi ‘Iyلd tarafından “Meshلrik”te zikredilmiştir; (TA;) ve **رَفِثَ**, (M, K,) muzâri‘i **رَفَثَ**; (K;) ve **رَفُثَ**, muzâri‘i **رَفُثَ**; (Lh, M, K;) mastarı **رَفْثٌ**, ki bu **رَفَثَ**’dendir, (M, TA,) ve **رَفَثٌ**, (T, * S, * M, A, * Mgh, * Msb, K, *) ki bu **رَفِثَ**’dendir, (M, TA,) yahut **رَفَثَ**’dendir, (Msb,) yahut bazılarına göre bu, basit bir isimdir, (TA,) ve **رُفُوثٌ**; (K;) ve ↓ **ارفث**; (T, S, M, A, Mgh, Msb, K;) ve ↓ **ترفّث**; (A;) Kadınlarla ilgili olarak çirkin, yakışıksız, edepsiz, şehvetli yahut müstehcen söz söyledi; (T, S, M, A, Mgh, Msb, K,) (T:) ve bir kadınla, cima hakkında yahut cima hususunda konuştu; (S, K, TA;) ve (A ve Mgh’de olduğu gibi; fakat Msb’de “yahut”) cima ile ilgili olarak üstü kapalı işaretle belirtilmesi gereken şeyi açıkça söyledi. (A, Mgh, Msb.) Ve **رَفَثَ بِامْرَأَتِهِ**, ve **مَعَهَا**, Karısını sıkıca kucakladı: ve onu öptü; ve onunla âşıkâne ve ayartıcı konuşma yahut sohbet etti; ve cima hâlinde vuku bulan fiillerden buna benzer herhangi bir fiili yaptı. (M.) Ve **رَفَثَ اـِلَى امْرَأَتِهِ** Karısına girdi; yani onu sıkıca kucakladı; yahut onu kucaklasın yahut kucaklamasın, onunla baş başa, gizlice yalnız kaldı; eş anlamlısı **أَفْضَى اـِلَيْهَا**. (A.) [Aşağıda **رَفَثٌ**’e de bak.]

**رافث صَاحِبَهُ**
3 **رافث صَاحِبَهُ** ذ, mastarı **مُرَافَثَةٌ**, [Kadınlarla ilgili olarak çirkin, yakışıksız, edepsiz, şehvetli yahut müstehcen konuşmada; ve cima ile ilgili olarak üstü kapalı işaretle belirtilmesi gereken şeyi açıkça söylemede, arkadaşıyla birlikte oldu yahut onunla yarıştı.] (A.)

4 **أَرْفَثَ**: 1’in ilk cümlesine bak.

5 **تَرَفَّثَ**: 1’in ilk cümlesine bak.

**ترافثا**
6 **ترافثا** ذ [Kadınlarla ilgili olarak çirkin, yakışıksız, edepsiz, şehvetli yahut müstehcen konuşmada; ve cima ile ilgili olarak üstü kapalı işaretle belirtilmesi gereken şeyi açıkça söylemede, ikisi karşılıklı olarak birlikte oldu yahut birbirleriyle yarıştı]; iki erkek hakkında söylenir. (A.)

**رَفَثٌ**
**رَفَثٌ** ذ, bazılarınca basit bir isim olduğu, fakat başkalarınca bir mastar olduğu söylenmiştir, (TA,) Kadınlarla ilgili çirkin, yakışıksız, edepsiz, şehvetli yahut müstehcen söz; (Lth, T, S, M, Mgh, Msb, K,) (T;) bunun asıl anlam olmasıyla: (Lth, T:) ve kadınlarla cima hakkında yahut cima hususunda konuşma: (S, K, TA:) ve cima ile ilgili olarak üstü kapalı işaretle belirtilmesi gereken şeyi açıkça söyleme: (Mgh:) yahut cima’ya işaret: (M:) yahut kadınlara yöneltilen çirkin, yakışıksız, edepsiz, şehvetli yahut müstehcen söz; (T, S, Mgh, K;) I'Ab’a göre böyledir: (T, S, Mgh:) ve cima: (Lth, T, S, M, Mgh, Msb, K:) ve öpme; ve âşıkâne ve ayartıcı konuşma yahut sohbet; ve cima hâlinde vuku bulan fiillerden buna benzer herhangi bir fiil: (M:) yahut avret yeri ile (A, Mgh,) yahut avret yeri bakımından, (Msb,) o, cima’dır: (A, Mgh, Msb:) ve dil ile, (A, Mgh,) yahut dil bakımından, (Msb,) cima için randevulaşmadır: (A, Mgh, Msb:) ve göz ile, (A, Mgh,) yahut göz bakımından, (Msb,) cima arzusuna dair bir işaret yapmadır: (A, Mgh, Msb:) yahut o, bir erkeğin karısından arzuladığı her şeyi içine alan bir kelimedir. (Zj, T.) Kur’ân’da ii. 193’te, hac sırasında yasaklandığı yerde, o, cima demektir: (Zj, T, Mgh, Msb:) ve cima’ya sevk edici bir vasıta olabilecek söz: (Zj, T:) yahut çirkin, yakışıksız, edepsiz, şehvetli yahut müstehcen söz: (M, Mgh, Msb:) yahut Th’ye göre, tırnakları kesmek, koltuk altı kıllarını yolmak, kasıkları tıraş etmek ve benzeri fiillerle bedenin dış pisliklerini gidermektir. (M. [L ve TA’da, Th’nin açıklaması, **رَفَثٌ**’e değil, **لَا رَفَثَ**’e ilişkin olacak şekilde verilmiştir.]) Ve aynı yerde, ii. 183’te, oruç gecesinde izin verildiği yerde, o, cima demektir: (Msb:) yahut kişinin karısına girmesi; eş anlamlısı **اـِفْضَآء**; bu sebeple **اـِفْضَآء** gibi **اـِلَى** vasıtasıyla geçişli kılınmıştır. (M, Mgh.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

رَفَثَ
رَفَثَ I ,  U ( n. ac. رَفْث 1 ) رَفِثَ A ( n. ac. رَفَث 4 ) رَفُثَ U ( n. ac. رُفُوْث 27 )
a.  [ Fī ], Was foul, filthy, lewd, obscene in ( his talk ).

رَاْفَثَ
رَاْفَثَ III ,
a.  Talked obscenities to.

أَرْفَثَ
أَرْفَثَ IV ,  تَرَفَّثَ V ,
a.  see I .

تَرَاْفَثَ
تَرَاْفَثَ VI ,
a.  Indulged in obscene conversation.

##### Türkçe

رَفَثَ
**رَفَثَ** I, U (n. ac. **رَفْث** 1) **رَفِثَ** A (n. ac. **رَفَث** 4) **رَفُثَ** U (n. ac. **رُفُوْث** 27)
a. [Fī], (konuşmasında) çirkin, pis, edepsiz, müstehcen oldu.

رَاْفَثَ
**رَاْفَثَ** III,
a. -e müstehcenlikler konuştu.

أَرْفَثَ
**أَرْفَثَ** IV, **تَرَفَّثَ** V,
a. I’e bak.

تَرَاْفَثَ
**تَرَاْفَثَ** VI,
a. Müstehcen konuşmaya daldı.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%AB/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

رفث
رَفَثَ - يَرْفُثُ (رَفِثَ - يَرْفَثُ) - رَفَث
رَفَثَ - يَرْفُثُ (رَفِثَ - يَرْفَثُ) + كائن + إلى كائن + بكلام أو فعل: يبدأ ويتوجه إلى زوجه بالملامسة: بالأيدي بالضم واللمس، وبالجسم بالعناق، وبالفم بالتقبيل، وبالفرج بالإيلاج: فعل من أفعال النكاح، وهوالذي يتلو المباشرة، أي يأتي بعد تبادل الزوجين البِشْر، وهو السرور ونظرات المودة والحب والرغبة، ويشتمل فعل " الرفث ": على الملامسة الخارجية والعناق والقبلة وينتهي بالإتيان " وهو التقارب بالأعضاء التناسلية من بعضها، ويأتي بعد الاتيان :التجانب: وهو الاستلقاء والأعضاء قرب بعضها، ثم الدخول: وهو إدخال فرج الذكر في فرج الأثنى
رَفَث - الرَّفَث: على وزن " فـَعـَل": اسم فعل بمعنى مفعول من " رَفَثَ - يَرْفُثُ ": ملامسات الجماع بين الزوجين
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الرأفة والرحمة والحنان والبشر والأنس"، وهي:
رَحِمَ - يَرْحَمُ، رَأَفَ - يَرْأَفُ (رَئِفَ - يَرْأَفُ)، حَنَّ - يَحِنُّ، رَفَثَ - يَرْفُثُ، بَشِرَ- يَبْشَرُ، أَنِسَ - يَأْنَسُ (أَنِسَ - يَأْنِسُ)
رفث - الرفث
 	﴿أحل لكم ليلة الصيام الرفث إلى نسائكم هن لباس لكم وأنتم لباس لهن علم الله أنكم كنتم تختانون أنفسكم فتاب عليكم وعفا عنكم فالآن باشروهن وابتغوا ما كتب الله لكم وكلوا واشربوا حتى يتبين لكم الخيط الأبيض من الخيط الأسود من الفجر ثم أتموا الصيام إلى الليل ولا تباشروهن وأنتم عاكفون في المساجد تلك حدود الله فلا تقربوها كذلك يبين الله آياته للناس لعلهم يتقون(187)﴾ البقرة ﴿الحج أشهر معلومات فمن فرض فيهن الحج فلا رفث ولا فسوق ولا جدال في الحج وما تفعلوا من خير يعلمه الله وتزودوا فإن خير الزاد التقوى واتقوني ياأولي الألباب(197)﴾ البقرة
مختار الصحاح
● [رفث] ر ف ث: الرُّفَثُ الفحش من القول وقد رَفَثَ يرفث رَفَثاً مثل طلب يطلب طلبا و أرْفَثَ أيضا
الراغب
رفث
- الرفث: كلام متضمن لما يستقبح ذكره من ذكر الجماع، ودواعيه، وجعل كناية عن الجماع في قوله تعالى: }أجل لكم ليلة الصيام والرفث إلى نسائكم﴿[البقرة/187]، تنبيها على جواز دعائهن إلى ذلك، ومكالمتهن فيه، وعدي بإلى لتضمنه معنى الإفضاء، وقوله:﴾فلا رفث ولا فسوق{ [البقرة/197]، يحتمل أن يكون نهيا عن تعاطي الجماع، وأن يكون نهيا عن الحديث في ذلك، إذ هو من دواعيه، والأول أصح لما روي عن ابن عباس رضي الله عنه أنه أنشد في الطواف:
- 195 - فهن يمشين بنا هميسا *** إن تصدق الطير ننك لميسا
(أخرج الحاكم وصححه وسعيد بن منصور وابن أبي شيبة عن أبي العالية قال: كنت أمشي مع ابن عباس وهو محرم، وهو يرتجز بالإبل ويقول:  وهن يمشين بنا هميسا *** إن يصدق الطير ننك لميسا
فقلت: أترفث وأنت محرم؟ قال: إنما الرفث ما روجع به النساء. انظر: الدر المنثور 1/528، والمستدرك 2/476)
يقال: رفث وأرفث، فرفث: فعل، وأرفث: صار ذا رفث، وهما كالمتلازمين، ولهذا يستعمل أحدهما موضع الآخر.
ملخص اللسان
1. وقد رَفَثَ بها ومَعها ، ورَفَثَ في كلامه  يَرْفُثُ رَفْثاً، ورَفِثَ رَفَثاً، ورَفُثَ، بالضم  عن اللحياني، وأَرْفَثَ، كلُّه: أَفْحَشَ
2.     الرَّفَثُ: الجماعُ وغيره مما يكون بين الرجل وامرأَته، يعني  التقبيل والمُغازلة ونحوهما، مما يكون في حالة الجماع، وأَصله قول الفُحْش.  والرَّفَثُ أَيضاً: الفُحْشُ من القول، وكلام النساءِ في الجماع؛ تقول منه:  رَفَثَ الرجل وأَرْفَثَ؛
3.     أُحِلَّ لكم، ليلةَ الصيام،  الرَّفَثُ إِلى نسائكم؛ فإِنه عدَّاه بإِلى، لأَنه في معنة الإِفْضاءِ، فلما  كُنْتَ تُعَدِّي أَفْضَيْتُ بإِلى كقولك: أَفْضَيتُ إِلى المرأَة،
4.     وقولُه تعالى: فلا رَفَثَ، ولا فُسوقَ، ولا جِدالَ في الحج؛ يجوز أَن  يكونَ الإِفْحاشَ؛ وقال الزجاج: أَي لا جِماعَ، ولا كَلِمة من أَسباب  الجماع،
5.     والرَّفَثُ: التعريض بالنكاح.
6.     الرَّفَثُ كلمة  جامعة لكل ما يريده الرجلُ من المرأَة؛
7.     الرَّفَثَ الذي نَهى اللهُ عنه ما خُوطِبَتْ به المرأَة؛ فأَما  أَنْ يَرْفُثَ في كلامه، ولا تَسْمَع امرأَةٌ رَفَثَه، فغير داخلٍ في  قوله: فلا رَفَثَ ولا فُسُوقَ.
لسان العرب
● -   رفث: الرَّفَثُ: الجماعُ وغيره مما يكون بين الرجل وامرأَته، يعني  التقبيل والمُغازلة ونحوهما، مما يكون في حالة الجماع، وأَصله قول الفُحْش.  والرَّفَثُ أَيضاً: الفُحْشُ من القول، وكلام النساءِ في الجماع؛ تقول منه:  رَفَثَ الرجل وأَرْفَثَ؛ قال العجاج:  ورُبَّ أَسرابِ حَجيجٍ كُظَّمِ  عن اللَّغَا، ورَفَثِ التَكَلُّم  وقد رَفَثَ بها ومَعها. وقوله عز وجل: أُحِلَّ لكم، ليلةَ الصيام،  الرَّفَثُ إِلى نسائكم؛ فإِنه عدَّاه بإِلى، لأَنه في معنة الإِفْضاءِ، فلما  كُنْتَ تُعَدِّي أَفْضَيْتُ بإِلى كقولك: أَفْضَيتُ إِلى المرأَة، جئتَ  بإِلى مع الرَّفَثِ، إِيذاناً وإِشعاراً أَنه بمعناه.  ورَفَثَ في كلامه  (* قوله «ورفث في كلامه إلخ» من باب نصر وفرح وكرم كما  في القاموس وغيره.) يَرْفُثُ رَفْثاً، ورَفِثَ رَفَثاً، ورَفُثَ، بالضم  عن اللحياني، وأَرْفَثَ، كلُّه: أَفْحَشَ؛ وقيل: أَفْحَشَ في شأْنِ  النساءِ. وقولُه تعالى: فلا رَفَثَ، ولا فُسوقَ، ولا جِدالَ في الحج؛ يجوز أَن  يكونَ الإِفْحاشَ؛ وقال الزجاج: أَي لا جِماعَ، ولا كَلِمة من أَسباب  الجماع، وأَنشد:  عن اللَّغا، ورَفَثِ التكلُّمِ  وقال ثعلب: هو أَن لا يأْخُذَ ما عليه من القَشَفِ، مثل تقليم الأَظفار،  ونَتْفِ الإِبطِ، وحَلْق العانة، وما أَشبهه، فإِن أَخذ ذلك كله فليس  هنالك رَفَثٌ. والرَّفَثُ: التعريض بالنكاح. وقال غيره: الرَّفَثُ كلمة  جامعة لكل ما يريده الرجلُ من المرأَة؛ وروي عن ابن عباس أَنه كان  مُحْرِماً، فأَخَذَ بذَنَبِ ناقة من الرِّكابِ، وهو يقول:  وهُنَّ يَمْشِينَ بنا هَميسا،  إِنْ تَصْدُقِ الطَّيْرُ نَنِكْ لَمِيسا  فقيل له: يا أَبا العباس، أَتقول الرَّفَثَ وأَنت مُحْرِمٌ؟ وفي رواية:  أَثَرْفُثُ وأَنتَ مُحْرم؟ فقال: إِنما الرَّفَثُ ما رُوجِعَ به النساءُ  (* قوله «ما روجع به إلخ» الذي في الصحاح ما ووجه به النساء.). فرأَى  ابنُ عباس الرَّفَثَ الذي نَهى اللهُ عنه ما خُوطِبَتْ به المرأَة؛ فأَما  أَنْ يَرْفُثَ في كلامه، ولا تَسْمَع امرأَةٌ رَفَثَه، فغير داخلٍ في  قوله: فلا رَفَثَ ولا فُسُوقَ.
مقاييس اللغة:
(رفث)  الراء والفاء والثاء أصلٌ واحدٌ، وهو كلُّ كلام يُستَحْيا من إظهاره. وأصلُه الرَّفَثُ، وهو النِّكاح. قال الله جلّ ثناؤُه: {أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إلى نِسَائِكُمْْ [البقرة 187]. والرّفَث: [الفُحْش] في الكلام. يقال أَرْفَثَ وَرَفَثَ.
القاموس المحيط:
الرَّفَثُ، محرَّكةً الجِماعُ، والفُحْشُ، كالرُّفوثِ، وكَلامُ النِّساءِ في الجِماعِ، أو ما وُوجِهْنَ به من الفُحْش. وقد رَفَثَ، كنَصَرَ وفَرِحَ وكرمَ، وأرْفَثَ.
تاج العروس:
ر - ف - ث
" الرَّفَثُ - مُحَرَّكةً - : الجِمَاعُ " وغيرُه مما يَكُونُ بين الرَّجُلِ وامْرَأَتِه من التَّقْبِيلِ والمُغَازَلَةِ ونحوِهِما مما يكونُ في حَالَةِ الجِمَاع . هو أَيضاً " الفُحْشَ " من القَوْلِ " كَالرُّفُوثِ " بالضَّمّ . " وكَلامُ النِّسَاءِ " - كذا في سائر النّسخ التي بأَيْدِينا ومثله في الصّحاح ووُجِدَ في نُسْخَةِ شيْخِنا : " وكلامُ النّاسِ " وهو خَطَأُ ولو أَبْدَى له تَوْجِيهاً - " في الجماعِ " كذا قَيَّدَه غيرُ واحدٍ من الأَئِمّة . " أَو مَا وُوجِهْنَ بهِ من الفُحْشِ " . ورُوِىَ عن ابنِ عَبّاسٍ " أَنّه كان مُحْرِماً فأَخَذَ بِذَنَبِ نَاقَةٍ من الرِّكَاب وهو يقول :
" وَهُنَّ يَمْشِينَ بِنَا هَمِيسَا
" إِنْ تَصْدُقِ الطَّيْرُ نَنِكْ لَمِيسَا فقيل له : يا أَبا العَبّاس : أَتَرْفُثُ وأَنْتَ مُحْرِم ؟ : فقال : إِنّمَا الرَّفَثُ ما رُوجعَ بهِ النِّسَاءُ " فرأَى ابنُ عبّاس الرَّفَثَ الذي نَهَى الله عَنْهُ : ما خُوطِبَتْ به المَرْأَةُ فأَمّا أَن يَرْفُثَ في كلامِه ولا تَسْمَعَ امرأَةٌ رَفَثَه فغَيْرُ داخِلٍ في قولهِ " تعالى " : " فَلاَ رَفَثَ ولا فُسُوقَ ولا جِدَالَ فِي الحَجِّ " كذا في اللسان . وقيل : الرَّفَثُ : هو التَّصْرِيحُ بما يُكْنَى عنه من ذِكْرِ النِّكَاحِ ويقال : الرَّفَثُ يكونُ في الفَرْجِ بالجِمَاع وفي العينِ بالغَمْزِ للجِمَاع وفي اللسان المُوَاعَدَةُ به كما يُفْهَم من عبارة المِصْباح . وقال الأَزهريّ : الرَّفثُ : كلِمةٌ جامِعَةٌ لكلّ ما يُرِيدُه الرجُل مِن المرأَة نقَلَه شيخُنَا في شرح كِفَايَةِ المُتَحَفّظ . وقال الزّجّاج : " لا رَفَثَ " أَي لا جِماعَ ولا كلمَةَ من أَسبابِ الجِمَاع وأَنشد :
" ورُبَّ أَسْرَابِ حَجِيجٍ كُظَّمِ
" عن اللَّغَا وَرَفَثِ التَّكَلُّمِ
وقال ثَعْلَب : هو أَنْ لا يَأْخُذَ ما عَلَيْهِ من القَشَفِ مثل تَقْلِيم الأَظْفَارِ ونَتْفِ الإِبْط وحَلْقِ العَانَةِ وما أَشْبَهَهُ فإِن أَخَذَ ذلك كُلَّه فليسَ هُنَالك رَفَثٌ . " وقَد رَفَثَ " الرَّجلُ بها ومَعَها " كَنَصَرَ " وضَرَبَ يَرْفُثُ ويَرْفِثُ رَفْثاً والأَخِير صَرَّح به عِياضٌ في المَشَارِق " وفَرِحَ " رَفَثاً مُحَرّكة وقيل : هو اسمٌ " وكَرُمَ " وهذا عن اللِّحْيَانيّ " وأَرْفَثَ " كُلُّه : أَفْحَشَ في شأْنِ النِّساءِ كذا في اللِّسَان والله تعالى أَعلم

##### Türkçe

**رفث**
**رَفَثَ - يَرْفُثُ** (**رَفِثَ - يَرْفَثُ**) - **رَفَث**
**رَفَثَ - يَرْفُثُ** (**رَفِثَ - يَرْفَثُ**) + bir varlık + bir varlığa + söz veya fiil ile: eşine dokunma ile başlar ve yönelir: ellerle (ضم ile) sarma ve dokunma ile, bedenle kucaklama ile, ağızla öpme ile, ferç ile sokma ile: nikâh fiillerinden bir fiildir; ve o, mübaşereti izleyendir; yani, iki eşin **البِشْر**’i (sevinç) ve muhabbet, sevgi ve arzu bakışlarını karşılıklı değiştirmesinden sonra gelir; ve “**الرفث**” fiili şunları kapsar: dış dokunma, kucaklama ve öpücük; ve “**الإتيان**” ile biter: o, cinsel organların birbirine yakınlaşmasıdır; ve **الإتيان**’dan sonra: **التجانب** gelir: o, uzanma ve organların birbirine yakın olmasıdır; sonra **الدخول**: o, erkeğin ferçinin dişinin fercine sokulmasıdır.

**رَفَث** - **الرَّفَث**: “**فـَعـَل**” vezni üzere: **رَفَثَ - يَرْفُثُ**’tan “mef‘ûl mânasında ism-i fiil”: iki eş arasındaki cinsel birleşme dokunuşmaları.

Ve lafız, “**الرأفة والرحمة والحنان والبشر والأنس**” lafızlar grubuna mensuptur; ve onlar şunlardır:
**رَحِمَ - يَرْحَمُ**، **رَأَفَ - يَرْأَفُ** (**رَئِفَ - يَرْأَفُ**)، **حَنَّ - يَحِنُّ**، **رَفَثَ - يَرْفُثُ**، **بَشِرَ- يَبْشَرُ**، **أَنِسَ - يَأْنَسُ** (**أَنِسَ - يَأْنِسُ**)

**رفث** - **الرفث**
	﴿Oruç gecesinde kadınlarınıza **الرفث** size helâl kılındı; onlar size elbisedir, siz de onlara elbisesiniz. Allah, sizin kendinize hıyanet etmekte olduğunuzu bildi de tevbenizi kabul etti ve sizi affetti. Artık şimdi onlarla mübaşeret edin ve Allah’ın sizin için yazdığını isteyin; fecrden beyaz iplik siyah iplikten size seçilinceye kadar yiyin için; sonra orucu geceye kadar tamamlayın; mescitlerde âkif iken onlarla mübaşeret etmeyin. Bunlar Allah’ın sınırlarıdır, onlara yaklaşmayın. İşte Allah, âyetlerini insanlara böyle açıklar; umulur ki sakınırlar (187)﴾ **البقرة** ﴿Hac, bilinen aylardır; kim onlarda haccı farz kılarsa, hacda ne **رفث** vardır, ne fısk, ne de cedel. Hayırdan ne yaparsanız Allah onu bilir. Azık edinin; azığın hayırlısı takvâdır. Ey akıl sahipleri, benden sakının (197)﴾ **البقرة**

**مختار الصحاح**
● [**رفث**] ر ف ث: **الرُّفَثُ** sözde çirkinliktir; ve **رَفَثَ** **يرفث** **رَفَثاً** (tıpkı **طلب** **يطلب** **طلبا** gibi); ve **أرْفَثَ** da.

**الراغب**
**رفث**
- **الرفث**: cinsel birleşmeyi ve onun sebeplerini anmaktan, zikri çirkin görülen şeyi içeren söz; ve şu sözüyle cinsel birleşmeye kinaye kılındı: ﴿Oruç gecesinde size **الرفث** kadınlarınıza (doğru) helâl kılındı﴾ [**البقرة**/187]; onlara buna çağırmanın ve bu hususta onlarla konuşmanın câizliğine dikkat çekmek için; ve içinde **الإفضاء** mânası bulunduğundan **إلى** ile geçişli kılındı. Ve şu sözü: ﴿Artık hacda ne **رفث** ne fısk﴾ [**البقرة**/197]; cinsel birleşmeyi yapmaktan nehiy olması da muhtemeldir, bunun hakkında konuşmaktan nehiy olması da muhtemeldir; çünkü o, onun sebeplerindendir; ve birincisi daha sahihdir; İbn Abbas رضي الله عنه’dan rivayet olunduğuna göre o, tavafta şu beyiti okudu:
- 195 - فهن يمشين بنا هميسا *** إن تصدق الطير ننك لميسا
(El-Hâkim çıkardı ve sahih gördü; Saîd b. Mansûr ve İbn Ebî Şeybe, Ebû’l-Âliye’den: dedi ki: İbn Abbas ile beraber yürüyordum, o ihramlı idi; develerle recez söylüyor ve diyordu:  وهن يمشين بنا هميسا *** إن يصدق الطير ننك لميسا
Dedim: Sen ihramlı iken **ترفث** mi ediyorsun? Dedi: **الرفث** ancak kadınlara karşılık verilerek yapılan şeydir. Bak: **الدر المنثور** 1/528, ve **المستدرك** 2/476)
Denir: **رفث** ve **أرفث**; **رفث**: fiildir; **أرفث**: **رفث** sahibi oldu; ve ikisi, birbirine bitişik gibidir; bu yüzden birisi diğerinin yerinde kullanılır.

**ملخص اللسان**
1. Ve onunla ve onunla beraber **رَفَثَ** etti; ve sözünde **رَفَثَ** etti: **يَرْفُثُ** **رَفْثاً**; ve **رَفِثَ** **رَفَثاً**; ve **رَفُثَ** (ضم ile) — el-Lihyânî’den — ve **أَرْفَثَ**; hepsi: çirkin söz söyledi.
2. **الرَّفَثُ**: cinsel birleşme ve erkeğin karısıyla arasında olan diğer şeylerdir; yani öpme, cilveleşme ve benzerleri; cinsel birleşme hâlinde olan şeylerdendir; aslı çirkin söz söylemektir. Ve **الرَّفَثُ** ayrıca: sözde çirkinliktir; ve kadınların cinsel birleşme hakkında konuşmasıdır; ondan denir: adam **رَفَثَ** etti ve **أَرْفَثَ** etti.
3. Size, oruç gecesinde, kadınlarınıza **الرَّفَثُ** helâl kılındı; onu **إلى** ile geçişli kıldı; çünkü o, **الإِفْضاءِ** mânasındadır; sen **أَفْضَيْتُ**’ü **إِلى** ile geçişli kıldığın gibi; “kadına **أَفْضَيتُ إِلى**” demen gibi.
4. Yüce söz: “Hacda ne **رَفَثَ** ne **فُسوقَ** ne **جِدالَ**”; **الإِفْحاشَ** olması câizdir; ve ez-Zeccâc dedi: yani ne cinsel birleşme, ne de cinsel birleşmenin sebeplerinden bir kelime.
5. **الرَّفَثُ**: nikâha üstü kapalı dokundurma (ta‘rîz)dır.
6. **الرَّفَثُ**: erkeğin kadından istediği her şeyi toplayan bir kelimedir.
7. Allah’ın nehyettiği **الرَّفَثَ**, kadına hitap edilerek söylenen şeydir; ama sözünde **يَرْفُثَ** etmesi ve hiçbir kadının onun **رَفَثَ**’ini işitmemesi, “ne **رَفَثَ** ne **فُسُوقَ**” sözünün içine girmez.

**لسان العرب**
● - **رفث**: **الرَّفَثُ**: cinsel birleşme ve erkeğin karısıyla arasında olan diğer şeylerdir; yani öpme, cilveleşme ve benzerleri; cinsel birleşme hâlinde olan şeylerdendir; aslı çirkin söz söylemektir. Ve **الرَّفَثُ** ayrıca: sözde çirkinliktir; ve kadınların cinsel birleşme hakkında konuşmasıdır; ondan denir: adam **رَفَثَ** etti ve **أَرْفَثَ** etti. el-A‘câc dedi:
ورُبَّ أَسرابِ حَجيجٍ كُظَّمِ
عن اللَّغَا، ورَفَثِ التَكَلُّم
Ve onunla ve onunla beraber **رَفَثَ** etti. Ve Aziz ve Celil olanın sözü: “Size, oruç gecesinde, kadınlarınıza **الرَّفَثُ** helâl kılındı”; onu **إِلى** ile geçişli kıldı; çünkü o, **الإِفْضاءِ** mânasındadır; sen **أَفْضَيْتُ**’ü **إِلى** ile geçişli kıldığın gibi; “kadına **أَفْضَيتُ إِلى**” demen gibi; **الرَّفَثِ** ile beraber **إِلى** getirdin; onun mânasında olduğuna bildirme ve hissettirme için. Ve sözünde **رَفَثَ** etti (* “Ve sözünde **ورفث في كلامه** vb.”, **نصر** ve **فرح** ve **كرم** bâbındandır; **القاموس** ve başkalarında olduğu gibi.) **يَرْفُثُ** **رَفْثاً**; ve **رَفِثَ** **رَفَثاً**; ve **رَفُثَ** (ضم ile) — el-Lihyânî’den — ve **أَرْفَثَ**; hepsi: çirkin söz söyledi; denildi ki: kadınlar hakkında çirkin söz söyledi. Ve yüce sözü: “Hacda ne **رَفَثَ** ne **فُسوقَ** ne **جِدالَ**”; **الإِفْحاشَ** olması câizdir; ve ez-Zeccâc dedi: yani ne cinsel birleşme, ne de cinsel birleşmenin sebeplerinden bir kelime; ve şu beyiti okuttu:
عن اللَّغا، ورَفَثِ التكلُّمِ
Ve Sa‘leb dedi: o, üzerindeki **القَشَفِ**’ten bir şey almamasıdır; tırnak kesmek, koltuk altı yolmak, kasık tıraşı olmak ve benzerleri gibi; eğer bunların hepsini alırsa, orada **رَفَثٌ** yoktur. Ve **الرَّفَثُ**: nikâha üstü kapalı dokundurma (ta‘rîz)dır. Başkası dedi: **الرَّفَثُ**, erkeğin kadından istediği her şeyi toplayan bir kelimedir. İbn Abbas’tan rivayet edildi: o ihramlı idi; bineklerden bir devenin kuyruğundan tuttu ve diyordu:
وهُنَّ يَمْشِينَ بنا هَميسا،
إِنْ تَصْدُقِ الطَّيْرُ نَنِكْ لَمِيسا
Ona denildi: Ey Ebü’l-Abbas, sen ihramlı iken **الرَّفَثَ** mi söylüyorsun? Bir rivayette: Sen ihramlı iken **أَثَرْفُثُ** mu ediyorsun? Dedi ki: **الرَّفَثُ** ancak kadınlara karşılık verilerek yapılan şeydir (* “**ما روجع به** vb.”, **الصحاح**’ta: kadınlara **ما ووجه به**). İbn Abbas, Allah’ın nehyettiği **الرَّفَثَ**’in kadına hitap edilerek söylenen şey olduğunu gördü; ama sözünde **يَرْفُثَ** etmesi ve hiçbir kadının onun **رَفَثَ**’ini işitmemesi, “ne **رَفَثَ** ne **فُسُوقَ**” sözünün içine girmez.

**مقاييس اللغة:**
(**رفث**) **الراء** ve **الفاء** ve **الثاء** tek bir asıldır; ve o, açığa vurulmasından haya edilen her sözdür. Aslı **الرَّفَثُ**’tür; ve o, nikâhtır. Allah جلّ ثناؤه dedi: ﴿Size, oruç gecesinde, kadınlarınıza **الرَّفَثُ** helâl kılındı﴾ [**البقرة** 187]. Ve **الرّفَث**: sözde [**الفُحْش**]tur. Denir: **أَرْفَثَ** ve **رَفَثَ**.

**القاموس المحيط:**
**الرَّفَثُ** (harekeli): cinsel birleşmedir; ve çirkinliktir; **الرُّفوثِ** gibi; ve kadınların cinsel birleşme hakkında konuşmasıdır; yahut onların yüzüne karşı söylenen çirkinliktir. Ve **رَفَثَ** etti; **نَصَرَ** ve **فَرِحَ** ve **كرمَ** gibi; ve **أرْفَثَ** etti.

**تاج العروس:**
ر - ف - ث
“**الرَّفَثُ** — harekeli —: cinsel birleşmedir” ve erkeğin karısıyla arasında olan, öpme, cilveleşme ve benzerleri gibi, cinsel birleşme hâlinde olan diğer şeylerdir. O ayrıca “sözden **الفُحْشَ**”tur; “**كَالرُّفُوثِ**” (ضم ile) gibi. “Ve kadınların sözü” — elimizdeki bütün nüshalarda böyle; **الصحاح**’ta da bunun gibidir; şeyhimizin nüshasında “ve insanların sözü” bulundu; o hatadır, ona bir yönlendirme gösterse bile — “cinsel birleşme hakkında”; bunu imamların birden fazlası kayıtladı. “Yahut onların yüzüne karşı söylenen çirkinliktir.” İbn Abbas’tan rivayet edildi: “O ihramlı idi; bineklerden bir devenin kuyruğundan tuttu ve diyordu:
وَهُنَّ يَمْشِينَ بِنَا هَمِيسَا
إِنْ تَصْدُقِ الطَّيْرُ نَنِكْ لَمِيسَا
Ona denildi: Ey Ebü’l-Abbas, sen ihramlı iken **أَتَرْفُثُ** mü ediyorsun? Dedi: **الرَّفَثُ** ancak kadınlara karşılık verilerek yapılan şeydir.” İbn Abbas, Allah’ın nehyettiği **الرَّفَثَ**’in kadına hitap edilerek söylenen şey olduğunu gördü; ama sözünde **يَرْفُثَ** etmesi ve hiçbir kadının onun **رَفَثَ**’ini işitmemesi, yüce sözünün içine girmez: “Hacda ne **رَفَثَ** ne **فُسُوقَ** ne **جِدَالَ**”; **اللسان**’da böyle. Ve denildi ki: **الرَّفَثُ**, nikâh zikrinden kinaye edilen şeyi açıkça söylemektir; ve denir: **الرَّفَثُ**, ferçte cinsel birleşme ile olur; gözde cinsel birleşme için göz kırpma ile olur; dilde ise onunla vaatleşme olur; **المِصْباح**’ın ibaresinden anlaşıldığı üzere. Ve el-Ezherî dedi: **الرَّفثُ**, erkeğin kadından istediği her şeyi toplayan bir kelimedir; şeyhimiz bunu **كِفَايَةِ المُتَحَفّظ** şerhinde nakletti. Ve ez-Zeccâc dedi: “**لا رَفَثَ**”: yani ne cinsel birleşme, ne de cinsel birleşmenin sebeplerinden bir kelime; ve şu beyiti okuttu:
ورُبَّ أَسْرَابِ حَجِيجٍ كُظَّمِ
عن اللَّغَا وَرَفَثِ التَّكَلُّمِ
Ve Sa‘leb dedi: o, üzerindeki **القَشَفِ**’ten bir şey almamasıdır; tırnak kesmek, koltuk altı yolmak, kasık tıraşı olmak ve benzerleri gibi; eğer bunların hepsini alırsa, orada **رَفَثٌ** yoktur. “Ve adam onunla ve onunla beraber **رَفَثَ** etti” — **نَصَرَ** gibi — ve **ضَرَبَ**: **يَرْفُثُ** ve **يَرْفِثُ** **رَفْثاً**; ikincisini İyâz **المَشَارِق**’te açıkça söyledi. “Ve **فَرِحَ**”: **رَفَثاً** (harekeli); ve denildi ki: o bir isimdir. “Ve **كَرُمَ**”: bu, el-Lihyânî’dendir. “Ve **أَرْفَثَ**”: hepsi, kadınlar hakkında çirkin söz söyledi; **اللِّسَان**’da böyle; Allah تعالى daha iyi bilir.
