# رفش — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%B4/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%81%D8%B4/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رفش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%B4.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: رفش

رفَشَه رَفْشاً: أَكَله أَكلاً شديداً؛ قال رؤبة:
دقًّا كدَقِّ الوَضَمِ المَرْفُوشِ،
أَو كاحْتلاق النُّورةِ الجَمُوشِ
ومنه وقع فلان في الرَّفْش والقَفْش؛ الرَّفْشُ: الأَكلُ والشربُ في النِّعْمة والأَمْن، والقَفْش: النكاح. ويقال: أَرْفَشَ فلان إِذا وقع في الأَهْيغَين: الأَكلِ والنكاح. والرَّفْش: الدَّقّ والهَرْسُ. يقال للذي يُجِيد أَكلَ الطعام: إِنه ليَرْفُش الطعامَ رَفْشاً ويَهْرُشُه هَرْشاً.ورَفَّشَ فلان لِحْيتَه تَرْفِيشاً إِذا سرّحَها فكأَنها رَفْشٌ، وهو المجْرفُ. ويقال للذي يُهِيلُ بمِجْرَفِه الطعامَ إِلى يَدِ الكيّال: رفّاشٌ. ورفَش البُرَّ يَرْفُشُه رفْشاً: جَرَفه. والرَّفْشُ والرُّفْشُ والمِرْفَشةُ: ما رُفِشَ به. ويقال للمِجْرَف: الرَّفْش. ومِجْراف السفينة يقال له: الرَّفْش. الليث: الرَّفْش والرُّفْش لغتان سواديّة، وهي المِجْرفة يُرْفَش بها البُرُّ رَفْشاً، قال: وبعضهم يُسَمّيها المِرْفَشةَ. ورجل أَرْفَشُ الأُذنين: عَريضُهما على التشبيه بالمِرْفَشة. وفي حديث سلمان الفارسي: أَنه كان أَرْفَشَ الأُذنين أَي عريضَهما. قال شمر: الأَرْفَش العريض الأُذن من الناس وغيرهم، وقد رَفِشَ يرْفَشُ رفَشاً، شبّه بالرفْش وهي المِجْرفة من الخشب التي يُجرف بها الطعامُ. ويقال للرجل يَشْرُف بعد خُموله أَو يَعزُّ بعد الذلّ: من الرَّفْشِ إِلى العرشِ أَي قعدَ على العرش بعد ضرْبه بالرَّفْش كنّاساً أَو ملاَّحاً. وفي التهذيب: أَي جلس على سرير المُلْك بعدما كان يعمل بالرَّفْشِ، قال: وهذا من أَمثال العراق.

### Türkçe

**رفَشَه** **رَفْشاً**: Onu şiddetli bir yiyişle yedi; Rü’be dedi ki:

Dövüş olarak, **المَرْفُوشِ** **الوَضَمِ**’in dövüşü gibi,
yahut **الجَمُوشِ** **النُّورةِ**’nin kazınması gibi.

Bundan: Falan kimse **الرَّفْش** ve **القَفْش** içine düştü; **الرَّفْش**: nimet ve emniyet içinde yeme ve içmedir; **القَفْش**: nikâhtır. Ve denir: Falan kimse **أَرْفَشَ** etti; yani iki **الأَهْيغَين** içine düştü: yeme ve nikâh. Ve **الرَّفْش**: dövme ve ezmedir. Yemeği yemeyi iyi yapan kimse için denir: O, yemeği **يَرْفُش** eder, **رَفْشاً**; ve onu **يَهْرُشُه** eder, **هَرْشاً**. Ve falan kimse sakalını **رَفَّشَ** etti, **تَرْفِيشاً**; onu taradıysa; sanki o bir **رَفْشٌ** gibidir; o da **المجْرفُ**tur. Ve ölçekçinin eline doğru yiyeceği küreğiyle yığan kimseye denir: **رفّاشٌ**. Ve **رفَش** etti buğdayı, onu **يَرْفُشُه** **رفْشاً**: onu kürekledi. Ve **الرَّفْشُ** ve **الرُّفْشُ** ve **المِرْفَشةُ**: onunla **رُفِشَ** edilen şeydir. Ve **المِجْرَف** için denir: **الرَّفْش**. Ve geminin küreğine denir: **الرَّفْش**. Leys: **الرَّفْش** ve **الرُّفْش** iki Sevâdî lehçedir; o, buğdayın **رَفْشاً** onunla **يُرْفَش** edildiği **المِجْرفة**dir; dedi ki: Bazıları ona **المِرْفَشةَ** adını verir. Ve iki kulağı **أَرْفَشُ** olan adam: **المِرْفَشة**’ye benzetme üzere, ikisi geniş olandır. Ve Selmân el-Fârisî’nin hadisinde: Onun iki kulağı **أَرْفَشَ** idi; yani ikisi genişti. Şemmer dedi ki: **الأَرْفَش** insanlardan ve başkalarından, kulağı geniş olandır; ve **رَفِشَ** eder, **يرْفَشُ** **رفَشاً**; **الرفْش**e benzetildi; o da yiyeceğin onunla küreklendiği ağaçtan **المِجْرفة**dir. Ve adam için denir: sönüklüğünden sonra yükselirse yahut zilletinden sonra izzet bulursa: **من الرَّفْشِ إِلى العرشِ**; yani, süpürücü yahut gemici olarak **الرَّفْش** ile vurulmasından sonra arşa oturdu. Ve **التهذيب**’de: Yani, **الرَّفْش** ile çalışır iken, mülk sedirine oturdu; dedi ki: Bu, Irak’ın darbımesellerindendir.
