# رفض — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%B6/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%81%D8%B6/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رفض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%B6.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: رفض

الرَفْضُ: التركُ. وقد رَفَضَهُ يَرْفُضُهُ وَيَرْفِضُهُ رَفْضاً ورَفَضاً، والشيءُ رَفيضٌ ومَرْفوضٌ. والرَوافِضُ: جُنْدٌ تركوا قائدهم وانصرفوا. ورَفَضْتُ الإبل أَرْفُِضُها رَفْضاً وَرَفَضاً، إذا تركتَها تَبَدَّدُ في مَرعاها حيث ُأحبَّتْ، لا تثنيها عما تريد. وقد رَفَضَتْ هي تَرْفُضُ رُفوضاً، أي ترعى وحدها والراعي يبصرها قريباً منها أو بعيداً. وهي إبلٌ رافِضَةٌ ورَفْضٌ أيضاً. وقال يصف سحاباً:
تُباري الرِياحَ الحَضْرَمِيَّاتِ مُزْنُهُبمُنْهَمِرِ الأوراقِ فَزَعٍ رَفْـضِ
ورَفَضَ أيضاً بالتحريك، والجمع أَرْفاض. ونعامٌ رَفَضٌ، أي فِرَقٌ. ويقال أيضاً: في القِرْبَةِ رَفَضٌ من ماءٍ، أي قليلٌ. ورُفاضُ الشيء بالضم: ما تحطم منه وتَفَرَّقَ. ورُفوضُ الناس: فِرَقُهم. ورُفوضُ الأرض: ما تُركَ بعد أن كان حِمى. وفي أرضِ كذا رُفوضٌ من كَلأٍ، إذا كان متفرِّقاً بعيداً بعضُه من بعض. ويقال رجلٌ قُبَضَةٌ رُفَضَةٌ، للذي يتمسك بالشيء ثم لا يلبث أن يدعَه. قال ابن السكيت: يقال راعٍ قُبَضَةٌ رُفَضَةٌ، للذي يَقبِض الإبل ويجمعها، فإذا صارت إلى الموضع الذي تحبُّه وتهواه رَفَضَها وتركها ترعى حيثُ شاءت. ويقال: رَفَضَ النخلُ، وذلك إذا انتشر عِذْقُهُ وسقَط قِيقاؤُهُ. ورَفَّضْتُ في القربةِ تَرْفيضاً، أي أبقيت فيها رَفَضاً من ماءٍ. وارْفِضاضُ الدمع: تَرَشُّشُهُ. وكلُّ متفرِّقٍ ذاهبٍ مُرْفَضٌّ. قال القطاميّ:
أَخوكَ الذي لا تَمْلِكُ الحِسَّ نَفْسُهُوَتَرْفَضُّ عند المُحْفِظاتِ الكَتائِفُ
يقول: هو الذي إذا رآك مظلوماً رقَّ لك وذهب حقده. ومَرافِضُ الوادي: مَفاجِرُهُ حيث يَرْفَضُّ إليه السيلُ. والرَفَّاضَةُ: القومُ يَرْعونَ رُفوضَ الأرض.

### Türkçe

**الرَفْضُ**: terk etmektir. Ve onu **رَفَضَهُ** **يَرْفُضُهُ** ve **وَيَرْفِضُهُ** diye **رَفْضاً** ve **رَفَضاً** (olarak) terk etti; ve şey **رَفيضٌ** ve **مَرْفوضٌ**dur. Ve **الرَوافِضُ**: komutanlarını terk edip dönüp giden bir ordudur. Ve “develeri **رَفَضْتُ** **أَرْفُِضُها** **رَفْضاً** ve **رَفَضاً** (olarak)” (denir); onları, istedikleri yerde otlaklarında dağılıp gitmeleri için bıraktığın zaman; onları istediklerinden alıkoymazsın. Ve o (develer) **رَفَضَتْ** **تَرْفُضُ** **رُفوضاً** (olarak) (da) olmuştur; yani tek başına otlar; çoban onu yakınından da uzağından da görür. Ve onlar **إبلٌ رافِضَةٌ**dir; ve **رَفْضٌ** da (denir). Ve bir bulutu vasfederek dedi ki:
تُباري الرِياحَ الحَضْرَمِيَّاتِ مُزْنُهُبمُنْهَمِرِ الأوراقِ فَزَعٍ رَفْـضِ

Ve **رَفَضَ** da (harekeli olarak) (gelir); çoğulu **أَرْفاض**dır. Ve **نعامٌ رَفَضٌ**: yani gruplardır. Ve yine denir: kırbada sudan **رَفَضٌ** vardır; yani azdır. Ve şeyin **رُفاضُ**u (ضم ile): ondan kırılıp parçalanan ve dağılan şeydir. Ve insanların **رُفوضُ**u: onların gruplarıdır. Ve yerin **رُفوضُ**u: himâ iken sonra terk edilen şeydir. Ve filan yerde ottan **رُفوضٌ** vardır; eğer birbirinden uzak, bir kısmı bir kısmından ayrı dağınık ise. Ve “adam **قُبَضَةٌ رُفَضَةٌ**” denir; bir şeye tutunup sonra çok geçmeden onu bırakan kimse için. İbnü’s-Sikkît dedi ki: “çoban **قُبَضَةٌ رُفَضَةٌ**” denir; develeri tutup toplayan kimse için; sonra, sevdikleri ve arzuladıkları yere vardıklarında onları **رَفَضَها** (olarak) bırakır ve diledikleri yerde otlamaya terk eder. Ve denir: “hurma **رَفَضَ** etti”; bu, salkımı yayıldığı ve **قِيقاؤُهُ** düştüğü zamandır. Ve “kırbada **رَفَّضْتُ** **تَرْفيضاً** (olarak)” (denir); yani onda sudan **رَفَضاً** bıraktım. Ve gözyaşının **ارْفِضاضُ**ı: serpişmesidir. Ve her dağınık gidip giden **مُرْفَضٌّ**dur. Katamî dedi ki:
أَخوكَ الذي لا تَمْلِكُ الحِسَّ نَفْسُهُوَتَرْفَضُّ عند المُحْفِظاتِ الكَتائِفُ
Der ki: o, seni zulme uğramış gördüğünde sana acıyan ve kini giden kimsedir. Ve vadinin **مَرافِضُ**u: sellerin ona doğru **يَرْفَضُّ** ettiği yerler olan kaynaklarıdır. Ve **الرَفَّاضَةُ**: yerin **رُفوضَ**unu otlayan topluluktur.
