# رفع — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%B9/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%81%D8%B9/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رفع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D8%B9.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: رفع

الرَفْعُ: خلاف الوضع. يقال: رَفَعْتُهُ فارْتَفع. والرَفْعُ في الإعراب كالضم في البناء، وهو من أوضاع النحويين. ورَفَعَ فلانٌ على العامل رَفِيعَةً، وهو ما يَرْفَعُهُ من قصَّته ويُبَلِّغُها. ورَفعُ الزرعِ: أن يُحْمَلَ بعد الحَصاد إلى البَيْدر. يقال: هذه أيامُ رَفاعٍ ورِفاعٍ. ورَفَعَ البعيرُ في السَير، أي بالَغَ. ورَفَعْتُهُ أنا، يتعدَّى ولا يتعدَّى. ومرفوعُها: خلاف موضوعِها. يقال: دابّةٌ ليس له مرفوعٌ، وهو عَدْوٌ دون الحُضْرِ. قال طرفة:
مَوْضوعُها زَوْلٌ ومَرْفوعُهـاكَمَرِّ صَوْبٍ لِجَبٍ وَسْطَ ريح
وكذلك رَفعْتُهُ تَرْفيعاً. والرَفْعُ: تقريبُك الشيءَ. وقوله تعالى: "وفُرُشٍ مَرْفوعةٍ"، قالوا: مُقَرَّبَةً لهم. ومن ذلك رَفَعْتُهُ إلى السلطان، ومصدره الرُفْعانُ. وقال الفراء: "وفُرُشٌ مَرفوعةٌ": بعضُها فوق بعض. ويقال: نساءٌ مُكَرَّماتٌ، من قولك والله يَرْفَعُ من يشاء ويخفض. وناقةٌ رافِعٌ، إذا رَفَعَتِ اللبَأَ في ضرعها. والرُفَاعَةُ بالضم: ما تتعظّم به المرأة الرسحاءُ. ورُِفاعَةُ المُقَيَّدُ أيضاً: خيطٌ يرفع به قيده إليه. قال ابن السكيت: يقال في صوته رُفَاعةٌ ورَفاعَةٌ. ورجلٌ رَفيعٌ، أي شريفٌ. قال أبو بكر محمد بن السري: ولم يقولوا رَفُعَ. وقال غيره: رَفُعَ رِفْعَةً، أي ارتفع قدره. ورافَعْتُ فلاناً إلى الحاكم وتَرافعْنا إليه.

### Türkçe

**الرَفْعُ**: koymanın zıddı. Denir: **رَفَعْتُهُ** de, böylece **فارْتَفع**. Ve **الرَفْعُ** i‘rabda, binâda damme gibidir; o, nahivcilerin vaz‘larındandır. Ve falan kimse âmile karşı bir **رَفِيعَةً** kaldırdı; o, onun kıssasından kaldırdığı ve onu ulaştırdığı şeydir. Ve ekinin **رَفعُ**’ı: hasattan sonra **البَيْدر**’e taşınmasıdır. Denir: bunlar **رَفاعٍ** ve **رِفاعٍ** günleridir. Ve deve yürüyüşte **رَفَعَ** etti; yani mübalağa etti. Ve ben onu **رَفَعْتُهُ**; geçişli olur ve geçişli olmaz. Ve onun **مرفوعُها**’sı: onun **موضوعِها**’sının zıddıdır. Denir: **دابّةٌ** ki onun için **مرفوعٌ** yoktur; o, **الحُضْرِ**’ün altında bir **عَدْوٌ**’dur. Tarafe dedi ki:
مَوْضوعُها زَوْلٌ ومَرْفوعُهـاكَمَرِّ صَوْبٍ لِجَبٍ وَسْطَ ريح

Ve bunun gibi, onu **رَفعْتُهُ تَرْفيعاً**. Ve **الرَفْعُ**: senin şeyi yaklaştırmandır. Ve Yüce’nin sözü: **"وفُرُشٍ مَرْفوعةٍ"**; dediler ki: onlar için yaklaştırılmış. Ve bundan: onu sultana **رَفَعْتُهُ**; onun masdarı **الرُفْعانُ**’dır. Ferrâ dedi ki: **"وفُرُشٌ مَرفوعةٌ"**: bazısı bazısının üstündedir. Ve denir: **نساءٌ مُكَرَّماتٌ**; senin “Allah dilediğini yükseltir ve alçaltır” sözünden. Ve **ناقةٌ رافِعٌ**: eğer memesinde **اللبَأَ**’ı yükseltirse. Ve **الرُفَاعَةُ** (damme ile): gevşek kadınların kendisiyle büyüklendikleri şeydir. Ve **رُِفاعَةُ المُقَيَّدُ** da: bağı kendisine onunla kaldırdığı bir iptir. İbnü’s-Sikkît dedi ki: onun sesinde **رُفَاعةٌ** ve **رَفاعَةٌ** denir. Ve **رجلٌ رَفيعٌ**: yani şerefli. Ebû Bekir Muhammed b. es-Serî dedi ki: **رَفُعَ** demediler. Başkası dedi ki: **رَفُعَ رِفْعَةً**; yani onun değeri yükseldi. Ve falanı hâkime **رافَعْتُ** ve ona **تَرافعْنا**.
