# رفل — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D9%84/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%81%D9%84/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%81%D9%84.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: رفل

باب الرّاء والّلام والفاء معهما
ر ف ل تستعمل فقط
رفل:
الرَّفْلُ: جَرُّ الذَّيْل، ورَكْضُهُ بالرِّجْلِ.. امرأة رافلةٌ ورَفِلَةٌ، أي: تَتَرَفّلُ في مشيها، أي: تَجُرُّ ذيلها إذا مَشَتْ وماسَتْ في ذلك.. وامرأة رفلاء، أي: لا تُحْسِنُ المَشْيَ في الثّياب.. عن أبي الدُّقَيْش.
وفَرَسٌ رِفَلٌّ، وثَوْرٌ رِفَلٌّ إذا كان طَويلَ الذَّنَب. وبعير رِفَلٌّ يوصف به على وجهين: إذا كان طويلَ الذَّنَب، وإذا كان واسعَ الجِلْدِ، قال: جَعْدِ الدَّرانِيكِ رِفَلِّ الأَجْلادْ والرَّفْنُ: لغة في الرَّفْلِ، ولا يُشْتَقُّ الفِعْل إلاّ باللاّم.
وامرأةٌ مِرْفالٌ: كثيرةُ الرُّفُول في ثَوْبها.
وشَعرٌ رَفالٌ: طويلٌ، قال: بفاحِمٍ مُنْسَدِلٍ رَفالِ وقوله: أو زِيرَ بيضٍ تَرْفُل المَرافِلا أي: تمشي كلّ ضَرْبٍ من الرَّفْلِ، وهذا كقولهم: يَمْشِي المَماشي، ويَأْكُلُ المآكِل، أي: يَفْعلُ كلّ نوع من لك، ولو قيل: امرأةٌ رَفِلة تُطَوِّلُ ذيلها وتَرْفُل فيه كان حسناً.
ورفّلوا فُلاناً ترفيلاً، أي: سَوَّدُوهُ على قَوْمِهِ... والتّرفيل: بِرُّ المَلِكِ، قال:
إذا نحن رَفَّلْنا امْرَأً ساد قومـه		وإن لم يَكُنْ مِنْ قَبْلِ ذلك يُذْكَرُ
والرّجل يَرْفُلُ في سَيْفه وحَمائِلِهِ.
وقيل امرأة رفلاءُ ورَفلةٌ، أي: خَرْقاء، وهي الّتي لا تُحْسِنُ عملا.
والمُرَفَّلُ من أجزاء العَرُوض: ما زِيدَ في آخر الجُزْء سَبَبٌ آخر فيصير متفاعلان مكانَ متفاعلن.

### Türkçe

باب **الرّاء** ve **الّلام** ve **الفاء** onlarla birlikte

**ر ف ل** yalnızca kullanılır

**رفل**:

**الرَّفْلُ**: eteği sürümek ve onu ayakla tekmelemek.. **رافلةٌ** ve **رَفِلَةٌ** kadın; yani: yürüyüşünde **تَتَرَفّلُ** eder; yani: yürüdüğünde ve bunda salınarak yürüdüğünde eteğini sürür.. ve **رفلاء** kadın; yani: elbiselerde yürümeyi iyi yapmaz.. Ebû **الدُّقَيْش**’ten.

Ve **رِفَلٌّ** at, ve **رِفَلٌّ** boğa; kuyruğu uzun olduğunda. Ve **رِفَلٌّ** deve; iki yönden onunla vasfedilir: kuyruğu uzun olduğunda ve derisi geniş olduğunda. Dedi ki: **جَعْدِ الدَّرانِيكِ رِفَلِّ الأَجْلادْ**. Ve **الرَّفْنُ**: **الرَّفْلِ**’de bir dildir (lehçedir); fiil ancak **باللاّم** ile türetilir.

Ve **مِرْفالٌ** kadın: elbisesinde **الرُّفُول**’u çok olan.

Ve **رَفالٌ** saç: uzun; dedi ki: **بفاحِمٍ مُنْسَدِلٍ رَفالِ**. Ve onun sözü: **أو زِيرَ بيضٍ تَرْفُل المَرافِلا** yani: **الرَّفْلِ**’in her tür yürüyüşünü yürür; bu, onların şu sözleri gibidir: **يَمْشِي المَماشي** ve **يَأْكُلُ المآكِل**; yani: bunun her türünü yapar; ve eğer “**رَفِلةٌ** kadın, eteğini uzatır ve onda **تَرْفُل** eder” denilseydi güzel olurdu.

Ve **رفّلوا** falancayı **ترفيلاً**; yani: onu kavmi üzerine efendi yaptılar... ve **التّرفيل**: kralın iyiliği; dedi ki:

**إذا نحن رَفَّلْنا امْرَأً ساد قومـه		وإن لم يَكُنْ مِنْ قَبْلِ ذلك يُذْكَرُ**

Ve adam kılıcında ve askılarında **يَرْفُلُ** eder.

Ve “**رفلاءُ** ve **رَفلةٌ** kadın” denildi; yani: beceriksiz; o, işi iyi yapmayan kimsedir.

Ve arûz cüzlerinden **المُرَفَّلُ**: cüzün sonunda bir sebep daha artırılan şeydir; böylece **متفاعلان** olur, **متفاعلن** yerine.
