# رقس (ر-ق-س) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%82%D8%B3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%82%D8%B3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ر - ق - س
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%82%D8%B3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

مرقس، كمقعد، أهمله الجوهري وصاحب اللسان. وقال الصاغاني: هو لقب شاعر طائي. ويقال بضم القاف أيضا. وقد أهمله المصنف تقصيرا. واسمه عبد الرحمن، هكذا نقله الصاغاني في كتابيه: أحد بني معن بن عتود، أخي بحتر، ثم أحد بني حيي بن معن. وهو غلط قلد فيه الصاغاني. وصوابه: عبد الرحمن بن مرقس، وضبطه الآمدي كما ضبطه المصنف، وقال غيره: بضم القاف، كذا حققه الحافظ في التبصير، وسيأتي للمصنف في الميم مع السين. وفي العباب: إن كان مفعلا فهذا موضع ذكره، وإن كان فعللا فتركيبه م ر ق س

##### Türkçe

**مرقس**; **مقعد** gibi; onu **الجوهري** ve **صاحب اللسان** ihmal etti. **الصاغاني** dedi ki: O, **طائي** bir şairin lakabıdır. **القاف**’ın zammesiyle de söylenir. Müellif de onu, kusur ederek, ihmal etmiştir. Adı **عبد الرحمن**’dır; **الصاغاني** bunu iki kitabında şöyle nakletti: **بني معن بن عتود**’dan biri, **بحتر**’ın kardeşi; sonra **بني حيي بن معن**’dan biri. Bu, **الصاغاني**’nin onda taklit ettiği bir yanlıştır. Doğrusu: **عبد الرحمن بن مرقس**’tır; **الآمدي** onu, müellifin ضبط ettiği gibi ضبط etti; başkası dedi ki: **القاف**’ın zammesiyle; **الحافظ** bunu **التبصير**’de böyle tahkik etti; müellif için **الميم** ile **السين**’de gelecektir. **العباب**’da: Eğer **مفعلا** ise, işte burası onun zikredilme yeridir; eğer **فعللا** ise, onun terkibi **م ر ق س**’tir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%82%D8%B3/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

رَقَشَ
1 رَقَشَ ذ , (A,) aor. رَقُسَ , (TK,) inf. n. رَقْشٌ, (S, M, A, K,) He variegated; coloured with two or more colours; decorated; embellished; syn. نَقَشَ; (S, * A, K; *) and زَيَّنَ; as also ↓ رقّش; (Har p. 57;) and ↓ تَرَقَّشَ. (So in a copy of the A: [but I think that this is a mistranscription, for رَقَّشَ.]) ― -b2- He wrote: (M, TA:) and he pointed, or dotted, (As, M, TA,) characters, and writing: (As, TA:) as also ↓ رقَّش, inf. n. تَرْقِيشٌ; in both senses: and ↓ the latter, he wrote upon, or in, papers or the like, or books. (M, TA.)

رقّش
2 رقّش ذ , inf. n. تَرْقِيشٌ: see 1, in three places. ― -b2- He embellished his speech: or embellished it with lies: syn. حَسَّنَ, and زَوَّقَ: (TA:) or زَيَّنَ, (A,) and زَوَّرَ, (S, K,) and زَخْرَفَ. (S, A, K.) ― -b3- Hence, (A, TA,) (tropical:) He made known, divulged, or told, discourse, or conversation, in a malicious or mischievous manner, so as to occasion discord, dissension, or the like; (S, A, TA;) because he who does so embellishes his speech, or embel-lishes it with lies: (A, TA:) he told a calumny to the object thereof. (M.) ― -b4- (assumed tropical:) He excited discord, dissension, or animosity. (M.) ― -b5- (assumed tropical:) He blamed, reproved, or chid; syn. عَاتَبَ. (M, TA.)

ترقّش
5 ترقّش ذ He adorned himself: (A, K:) he displayed his beauty, or goodliness. (A, TA.) -A2- See also 1.

ارتقشوا
8 ارتقشوا ذ (assumed tropical:) They became mixed together in fight. (AA, K.)

رَقَشٌ
رَقَشٌ ذ A good, or beautiful, خَطّ [i. e. character, or handwriting]. (TA.) [See also رُقَيْشٌ: and see 1.] -A2- Also Food. (M.)

رَقَشٌ
رَقَشٌ ذ and ↓ رُقْشَةٌ A colour in which are [intermixed] duskiness, or dinginess, and blackness; and the like of those two hues. (M.) [See أَرْقَشُ.]

رُقْشَةٌ
رُقْشَةٌ ذ : see what next precedes.

رَقَاشٌ
رَقَاشٌ ذ The serpent: (A, Sgh, K:) app. because of the رُقْشَة [see رَقَشٌ] upon his back: (TA:) or a serpent speckled with black and white [like حَيَّةٌ رَقْشَآءُ]. (A.)

رُقَيْشٌ
رُقَيْشٌ ذ dim. of رَقْشٌ, signifying The pointing, or dotting, of characters and writing: (As, TA:) or of أَرْقَشُ; as also ↓ أُرَيْقِشُ [so in the TA, but in some copies of the K, أُرَيْقِشٌ]: (AHلt, K:) the latter is allowable. (A Hلt.)

أَرْقَشُ
أَرْقَشُ ذ ; fem. رَقْشَآءُ; (S, M, &c.;) pl. رُقْشٌ; (A;) Variegated with duskiness, or dinginess, and blackness; or the like of those two hues; applied to the [species of locust called] جُنْدَب: (M, TA:) and the fem., applied to a serpent (حَيَّة), (S, M, IAth, K,) signifies the same: (M:) or speckled with black and white; (S, K;) and so when applied to a she-goat: (IAar, M:) or, applied to a serpent, it signifies one of the viper-species (أَفْعًى); because of the lines and specks upon its back: (IAth:) and أَرْقَشُ الأُذُنَيْنِ having his ears variegated with black and white, and the rest of his hair black; applied to a kid. (S.) ― -b2- Also the fem., A small creeping thing (M, K) that is found in herbs, a variegated and beautiful worm, (M,) resembling [another small creeping thing called] the حُمْطُوط, (M, K,) speckled with red and yellow. (IDrd, TA.) Sgh., or his copyist, has corrupted حمطوط into خُطُوط. (TA.) ― -b3- Also the fem., The شِقْشِقَة [i. e. the bursa faucium, or faucial bag,] of the camel: (S, A, K:) or the شقشقة of the camel is sometimes رقشآء, having in it a mixture of colours. (IDrd.)

أُرَيْقِشُ
أُرَيْقِشُ ذ : see رُقَيْشٌ.

##### Türkçe

رَقَشَ
1 **رَقَشَ** ذ , (A,) muzâri‘ı **رَقُسَ** , (TK,) mastar ismi **رَقْشٌ**, (S, M, A, K,) O, alacalı yaptı; iki veya daha çok renkle renklendirdi; süsledi; bezedi; eş anlamlısı **نَقَشَ**; (S, * A, K; *) ve **زَيَّنَ**; yine bunun gibi ↓ **رقّش**; (Har p. 57;) ve ↓ **تَرَقَّشَ**. (A’nın bir nüshasında böyle: [fakat ben bunun **رَقَّشَ** yerine bir yanlış yazım olduğunu düşünüyorum.]) ― -b2- O, yazdı: (M, TA:) ve o, harfleri ve yazıyı işaretledi, yahut noktaladı: (As, M, TA,) (As, TA:) yine bunun gibi ↓ **رقَّش**, mastar ismi **تَرْقِيشٌ**; iki mânâda da: ve ↓ şu ikincisi, kâğıtlar veya benzerleri üzerine yahut kitaplara yazdı. (M, TA.)

رقّش
2 **رقّش** ذ , mastar ismi **تَرْقِيشٌ**: 1’e bak, üç yerde. ― -b2- O, sözünü süsledi: yahut onu yalanlarla süsledi: eş anlamlısı **حَسَّنَ**, ve **زَوَّقَ**: (TA:) yahut **زَيَّنَ**, (A,) ve **زَوَّرَ**, (S, K,) ve **زَخْرَفَ**. (S, A, K.) ― -b3- Bundan dolayı, (A, TA,) (mecaz:) O, sözü yahut konuşmayı, fesatçı veya yaramaz bir tarzda, ayrılık, ihtilâf veya benzerini meydana getirecek şekilde bildirdi, ifşa etti, yahut anlattı; (S, A, TA;) çünkü bunu yapan, sözünü süsler, yahut onu yalanlarla süsler: (A, TA:) o, muhatabına bir iftira anlattı. (M.) ― -b4- (farz edilen mecaz:) O, ayrılığı, ihtilâfı veya düşmanlığı kışkırttı. (M.) ― -b5- (farz edilen mecaz:) O, ayıpladı, kınadı, yahut azarladı; eş anlamlısı **عَاتَبَ**. (M, TA.)

ترقّش
5 **ترقّش** ذ O, kendini süsledi: (A, K:) güzelliğini yahut yakışıklılığını gösterdi. (A, TA.) -A2- 1’e de bak.

ارتقشوا
8 **ارتقشوا** ذ (farz edilen mecaz:) Onlar, savaşta birbirine karıştılar. (AA, K.)

رَقَشٌ
**رَقَشٌ** ذ İyi yahut güzel bir **خَطّ** [yani harf, yahut el yazısı]. (TA.) [**رُقَيْشٌ**’e de bak: ve 1’e bak.] -A2- Ayrıca Yiyecek. (M.)

رَقَشٌ
**رَقَشٌ** ذ ve ↓ **رُقْشَةٌ** İçinde [birbirine karışmış] donukluk yahut matlık ve siyahlık bulunan bir renk; ve o iki rengin benzeri. (M.) [**أَرْقَشُ**’a bak.]

رُقْشَةٌ
**رُقْشَةٌ** ذ : hemen önce geçen şeye bak.

رَقَاشٌ
**رَقَاشٌ** ذ Yılan: (A, Sgh, K:) görünüşe göre sırtındaki **رُقْشَة** sebebiyle [**رَقَشٌ**’a bak]: (TA:) yahut siyah ve beyaz benekli bir yılan [**حَيَّةٌ رَقْشَآءُ** gibi]. (A.)

رُقَيْشٌ
**رُقَيْشٌ** ذ **رَقْشٌ**’ün küçültmesi; harflerin ve yazının işaretlenmesi yahut noktalanması mânâsında: (As, TA:) yahut **أَرْقَشُ**’un; yine bunun gibi ↓ **أُرَيْقِشُ** [TA’da böyle; fakat K’nın bazı nüshalarında **أُرَيْقِشٌ**]: (AHلt, K:) şu ikincisi câizdir. (A Hلt.)

أَرْقَشُ
**أَرْقَشُ** ذ ; müennesi **رَقْشَآءُ**; (S, M, &c.;) çoğulu **رُقْشٌ**; (A;) Donukluk yahut matlık ve siyahlıkla; yahut o iki rengin benzeriyle alacalı; [**جُنْدَب** denilen çekirge türüne] uygulanır: (M, TA:) ve müennesi, bir yılana (**حَيَّة**), (S, M, IAth, K,) uygulanınca aynı mânâyı ifade eder: (M:) yahut siyah ve beyaz benekli; (S, K;) ve dişi keçiye uygulanınca da böyledir: (IAar, M:) yahut, yılana uygulanınca, engerek türünden (**أَفْعًى**) olanı ifade eder; sırtındaki çizgiler ve benekler sebebiyle: (IAth:) ve **أَرْقَشُ الأُذُنَيْنِ** kulakları siyah ve beyaz alacalı olup saçının geri kalanı siyah olan; bir oğlağa uygulanır. (S.) ― -b2- Ayrıca müennesi, otlarda bulunan küçük bir sürüngen (M, K), alacalı ve güzel bir kurt, (M,) [**حُمْطُوط** denilen başka bir küçük sürüngene] benzeyen, (M, K,) kırmızı ve sarı benekli. (IDrd, TA.) Sgh. yahut onun müstensihi, **حمطوط**’u **خُطُوط**’a bozmuştur. (TA.) ― -b3- Ayrıca müennesi, devenin **شِقْشِقَة**’si [yani bursa faucium, yahut boğaz kesesi]: (S, A, K:) yahut devenin şقشقة’si bazen **رقشآء** olur; içinde renklerin karışımı bulunur. (IDrd.)

أُرَيْقِشُ
**أُرَيْقِشُ** ذ : **رُقَيْشٌ**’e bak.
