# رقن — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%82%D9%86/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%82%D9%86/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رقن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%82%D9%86.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: رقن

الرِّقَانُ والرَّقُونُ والإِرْقانُ: الحِنَّاء، وقيل: الرَّقُون والرِّقَانُ الزعفران؛ قال الشاعر:
ومُسْمِعَة إذا ما شئتَ غَنَّتْ
مُضَمَّخَة الترائِب بالرِّقَانِ.
قال ابن خالويه: الرِّقانُ والرَّقُونُ الزعفران والحنَّاء. وفي الحديث: ثلاثة لا تَقْرَبُهم الملائكة، منهم المُتَرَقِّن بالزعفران أَي المتلطخ به. والرَّقْنُ والتَّرَقُّنُ والارْتِقانُ: التلطخ بهما. وقد رَقَّنَ رأْسه وأَرْقَنه إذا خضبه بالحناء. والرَّاقِنَة: المختضبة، وهي الحسنة اللون؛ قال الشاعر:
صَفْراءُ راقِنَةٌ كأَنَّ سُمُوطَها
يَجْرِي بِهِنَّ، إذا سَلِسْنَ، جَدِيلُ
ويقال: امرأَة راقنة أَي مختضبة بالحناء؛ قال أَبو حَبِيبٍ الشَّيْباني: جاءَت مكَمْثِرَةً تَسْعَى ببَهْكَنةٍ
صَفْراءَ راقِنةٍ كالشَّمْسِ عُطْبُولِ
ورَقَنَتِ الجاريةُ ورَقَّنَتْ وتَرَقَّنَتْ إذا اختضبت بالحناء؛ وأَنشد ابن الأَعرابي:
غِياثُ، إن مُتُّ وعِشْتُ بعدِي،
وأَشْرَفَتْ أُمُّكَ للتَّصَدِّي،
وارْتَقَنتْ بالزَّعْفرانِ الوَرْدِي
فاضْرِبْ، فِداكَ والدِي وجَدِّي،
بين الرِّعاثِ ومَناطِ العِقْدِ،
ضَرْبَةَ لا وانٍ ولا ابن عَبدِ.
وأَرْقَنَ الرجلُ لحيته، والتَّرْقينُ مثله. وتَرَقَّنَ بالطيب واسْتَرْقَنَ؛ عن اللحياني: كما تقول تَضَمَّخَ. ورَقَّنَ الكتاب: قارب بين سطوره، وقيل: رَقَّنَه نَقَّطَه وأَعجمه ليتبين. والمَرْقُون: مثل المَرْقُوم. والتَّرْقِين في كتاب الحُسْبانات: تسويد الموضع لئلا يتوهم أَنه بُيِّضَ كيلا يقع فيه حساب. الليث: التَّرْقِين تَرْقِين الكتاب وهو تزيينه، وكذلك تزيين الثوب بالزعفران والورس؛ وأَنشد:
دار كَرَقْمِ الكاتب المُرَقِّنِ
والمُرَقِّنُ: الكاتب، وقيل: المُرَقِّن الذي يُحَلِّق حَلَقاً بين السُّطور كتَرْقِين الخضاب. ورَقَّن الشيءَ: زينه. والرُّقُون: النُّقوش. والرَّقِينُ، بفتح الراء ورفع النون: الدرهم، سمي بذلك للتَّرْقِين الذي فيه، يعنون الخَطَّ؛ عن كراع، قال: ومنه قولهم وِجْدَانُ الرَّقِين يغطي أَفْنَ الأَفِين. وأَما ابن دريد فقال: وِجْدانُ الرَّقِين يعني جمع رِقَةٍ، وهي الوَرِقُ.

### Türkçe

**الرِّقَانُ** ve **الرَّقُونُ** ve **الإِرْقانُ**: kına; ve denildi ki: **الرَّقُونُ**
ve **الرِّقَانُ** safrandır; şair dedi ki:
Ve işittiren (bir kadın) ki, ne zaman istersen şarkı söyledi
köprücük kemikleri **الرِّقَانِ** ile sıvanmış (olarak).
İbn Hâlaveyh dedi: **الرِّقانُ** ve **الرَّقُونُ** safran ve kınadır. Ve hadiste:
Üç (kimse) vardır ki melekler onlara yaklaşmaz; onlardan (biri) safran ile **المُتَرَقِّن** olan, yani onunla bulaşmış
olandır. Ve **الرَّقْنُ** ve **التَّرَقُّنُ** ve **الارْتِقانُ**: ikisiyle bulaşma/sıvanmadır. Ve gerçekten **رَقَّنَ**
başını ve **أَرْقَنه**; kına ile boyadığı zaman. Ve **الرَّاقِنَة**: kına yakmış (kadın); ve o güzel
renklidir; şair dedi ki:
Sarı, **راقِنَةٌ**; sanki onun dizileri
onlarla akar; yumuşadıkları zaman, örgü
Ve denilir: **امرأَة راقنة** yani kına ile kına yakmış; Ebû Habîb eş-Şeybânî dedi:
Geldi, toplu (bir halde), bir **بَهْكَنةٍ** ile koşarcasına
sarı, **راقِنةٍ**, güneş gibi, uzun boylu
Ve cariye **رَقَنَتِ** ve **رَقَّنَتْ** ve **تَرَقَّنَتْ**; kına ile kına yaktığı zaman; ve İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:
Ğıyâs, eğer öldüm ve benden sonra yaşadın,
ve annen karşı koymaya (öne) çıktı,
ve pembe safran ile **ارْتَقَنتْ**
o hâlde vur; babam ve dedem sana feda olsun,
küpeçikler ile gerdanlığın askısı arasında,
ne gevşek ne de köle oğlu (olanın) vuruşu gibi olmayan bir vuruş.
Ve adam sakalını **أَرْقَنَ**; ve **التَّرْقينُ** onun gibidir. Ve koku ile **تَرَقَّنَ**
ve **اسْتَرْقَنَ**; Lihyânî’den: tıpkı **تَضَمَّخَ** dediğin gibi. Ve kitabı **رَقَّنَ**: satırları arasında
yaklaştırdı; ve denildi ki: onu **رَقَّنَه**; onu noktaladı ve i‘câm yaptı ki anlaşılsın. Ve **المَرْقُون**: **المَرْقُوم** gibidir.
Ve **التَّرْقِين** hesaplar kitabında: yerin karalanmasıdır; şu zannedilmesin diye ki
ölçü için beyazlatıldı; içine hesap düşmesin diye. Leys: **التَّرْقِين** kitabın **تَرْقِين**idir ve o, onun süslenmesidir;
ve aynı şekilde elbisenin safran ve **الورس** ile süslenmesi; ve inşâd etti:
Ev, **المُرَقِّنِ** kâtibin yazısı gibi
Ve **المُرَقِّنُ**: kâtiptir; ve denildi ki: **المُرَقِّن** satırlar arasında halka halka
dolaşan kimsedir; tıpkı boyanın **تَرْقِين**i gibi. Ve şeyi **رَقَّنَ**: onu süsledi. Ve **الرُّقُون**: nakışlardır.
Ve **الرَّقِينُ**, **الراء**’ın fethi ve **النون**’un ref‘i ile: dirhemdir; içindeki **التَّرْقِين** sebebiyle böyle adlandırıldı;
onlar **الخَطَّ**ı kastederler; Kurâ‘dan: dedi ki: ve ondan onların sözü: **وِجْدَانُ الرَّقِين** örter
**أَفْنَ الأَفِين**. Ama İbn Düreyd dedi ki: **وِجْدانُ الرَّقِين** ile **رِقَةٍ**’nin cem‘ini kasteder,
ve o **الوَرِقُ**tur.
