# ركل — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%83%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%83%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ركل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%83%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ركل

الركل: ضربك الفرس برجلك ليعدو، وأيضا: الضرب برجل واحدة، ركله، يركله، ركلا، وقيل: هو الركض بالرجل، وقيل: هو الرفس، وقيل: الضرب بالأرجل، وتقول: لأركلنك ركلة،لا تأكل بعدها أكلة، قد تراكل القوم، والصبيان: ركلوا بعضهم بعضا بأرجلهم. والركل: الكراث، وهو الطيطان، عن ابن الأعرابي، وخصه ابن دريد بلغة عبد القيس، ومثله في الكامل للمبرد، قال الشاعر:
  ألا حبذا الأحساء طيب ترابها                      وركل بها غاد علينا ورائح وبائعه ركال، كشداد، والركلة: الحزمة من البقل. والمركل، كمنبر: الرجل، هكذا وفي النسخ، والصواب بكسر الراء وسكون الجيم، وخصه في اللسان برجل الراكب. والمركل، كمقعد: الطريق، لنه يضرب بالرجل. والمركل أيضا: حيث تصيبه برجلك من الدابة، إذا حركته للركض، وهما مركلان، والجمع مراكل، قال عنترة:
  وحشيتي سرج على عبل الشوى                      نهد مراكله نبيل الـمـحـزم أي أنه واسع الجوف، عظيم المراكل. وأرض مركلة، كمعظمة: كدت بحوافر الدابة، منه قول امرئ القيس يصف فرسا: مسح إذا ما السابحات على الونى أثرن الغبار بالكديد المركل وتركل الرجل بمسحاته، إذا ضربها برجله، وتورك عليها، لتدخل في الأرض، قال الأخطل:
  يظل على مسحاته يتركل ومركلان: ع، عن ابن دريد، زعموا. ومما يستدرك عليه: المراكلة: التراكل، وقد راكل الصبي صاحبه.

### Türkçe

**الركل**: Atın, koşsun diye seni ayağıyla vurması; ayrıca: tek bir ayakla vurma; onu **ركله**; **يركله**; **ركلا**. Ve denildi ki: o, ayakla **الركض** etmektir; ve denildi ki: o, **الرفس**tir; ve denildi ki: ayaklarla vurmadır. Ve dersin ki: “Seni bir **ركلة** ile mutlaka vuracağım; ondan sonra bir lokma yemeyeceksin.” Kavim ve çocuklar **تراكل** ettiler: ayaklarıyla birbirlerini vurdular.

Ve **الركل**: pırasa; o da **الطيطان**dır; İbnü’l-A‘râbî’den. İbn Düreyd onu Abdülkays’ın diliyle tahsis etti; bunun benzeri Müberred’in el-Kâmil’inde de vardır. Şair dedi ki:
  ألا حبذا الأحساء طيب ترابها                      و**ركل** بها غاد علينا ورائح

Ve onun satıcısı **ركال**dır, **شداد** gibi. Ve **الركلة**: otlardan bir demet.

Ve **المركل**, **منبر** gibi: adam; işte böyle, nüshalarda da (böyle). Doğrusu ise **الراء**’nın kesresi ve **الجيم**’in sükûnudur. Lisân’da onu binek sahibinin ayağıyla tahsis etti.

Ve **المركل**, **مقعد** gibi: yol; çünkü ayakla vurulur.

Ve **المركل** ayrıca: binek hayvandan, onu koşmaya hareket ettirdiğinde ayağınla vurduğun yer; ikisi **مركلان**dır; çoğulu **مراكل**. Antere dedi ki:
  وحشيتي سرج على عبل الشوى                      نهد **مراكله** نبيل الـمـحـزم

Yani o, karın boşluğu geniş, **المراكل**i büyük (olandır).

Ve **أرض مركلة**, **معظمة** gibi: binek hayvanın toynaklarıyla sertleşmiş (yer); ondan İmruülkays’ın bir atı vasfederken sözü:
**مسح** إذا ما السابحات على الونى أثرن الغبار بالكديد **المركل**

Ve adam, **مسحاته** ile **تركل** ettiğinde: onu ayağıyla vurdu; ve onun üzerine **تورك** etti; ta ki yere girsin. Ahtal dedi ki:
  يظل على **مسحاته** **يتركل**

Ve **مركلان**: bir yer adı; İbn Düreyd’den; iddia ettiler.

Ve ona ilâve olarak kaydedilenlerdendir: **المراكلة**: **التراكل**; ve çocuk, arkadaşını **راكل** etti.
