# ركن — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%83%D9%86/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%83%D9%86/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ركن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%83%D9%86.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: ركن

الكاف والراء والنون معهما
ك ر ن، ك ن ر، ر ك ن، ر ن ك، ن ك ر مستعملات كرن: الكِرانُ: الصنج. والكَرينةُ: الضاربة بالصنج. ويقال: الكرانُ هو العود، قال:
لولا الكرانُ وهذا الناي يطربني
كنر: الكِنّارةُ: الشقة من ثياب الكتّان. والكُنْارُ: السدر بالفارسية.
ركن: رَكِنَ إلى الدنيا: مال إليها واطمأن. يَركَنُ رَكَناً. وَركَنَ يَركُنُ رُكُوناً، لغة سفلى مضر. وناس أخذوا من اللغتين فقالوا: رَكَنَ يَرْكَنُ.
والرُّكْنُ: ناحية قوية من جبل أو دار، والجمع: أركانٌ.
وأركنت لحاجتي: نزلت.
ورُكْنُ الرجل: قومه وعدده الذين يعتز بهم. قال عز اسمه حكاية عن لوط: "أو آوي إلى ركن شديد".
وأركان الجمل: قواه في أعضائه، ويقال: قوائمه.
ورجل رَكينٌ: أي: شديد، ذو أركان. أو ركانُ الجبلَ: نواحيه الناتئة منه.
ويسمى الجرذ: ركيناً.
والمِركَنُ: شبه تور من أدم يتخذ للماء. قال الضرير: المِركن: إجانةٌ من خزفٍ أو صفر.
وناقة مركًّنةُ الضرع. ويقال: ضرع مُركًّنُ، أي: انتفخ في موضعه حتى ملأ الأرفاغ، وليس بجد طويل.
رنك: الرّانِكية نسبة إلى الرّانِك، وهو حي.
نكر: والنُّكْرُ: الدهاء. والنُّكرُ: نعت للأمر الشديد، والرجل الداهي. يقال: فعله من نُكره، ونكارته. والنكرة: نقيض المعرفة.
وأنكرته إنكاراً، ونكرته لغة، لا يستعمل في الغابر، ولا في أمر ولا نهي، ولا مصدر.
والاستنكارُ: استفهامك أمراً تُنكِرُهُ، واللازم من فعل النُّكْرِ المُنْكَرِ: نكُرَ نَكارةً.
ورجل نَكِرٌ، ورجل مُنْكرٌ: داه ورجال مُنْكَرون، ويجمع بالمناكير أيضاً، ولا يقال في هذا المعنى: رجل أَنْكَرُ. قال:
مستحقبا صحفاً تدمى طوابعه		وفي الصحائف حيات مَناكيرُ
والتَّنَكُّر: التغير عن حال تسرك إلى حال تكرهها. والنَّكيرُ اسم للإنكار الذي يغني به التغير.
والنَّكرِة: اسم لما يخرج من الحولاء وهو الخراج من قيح أو دم كالصديد، وكذلك من الزحير. يقال: أسهل فلان نَكِرةً ودماء، وليس له فعل مشتق.
ومُنْكر ونكير: ملكان يأتيان الميت في قبره يسألانه عن دينه.
والنُّكرُ: المُنْكَرُ.

### Türkçe

**الكاف** ve **الراء** ve **النون** bunlarla birlikte

**ك ر ن**، **ك ن ر**، **ر ك ن**، **ر ن ك**، **ن ك ر** kullanımdadırlar. **كرن**: **الكِرانُ**: ziller. **الكَرينةُ**: zillerle vuran (çalan). Ve denilir: **الكرانُ** o, çubuktur; dedi ki:
لولا **الكرانُ** وهذا الناي يطربني

**كنر**: **الكِنّارةُ**: keten elbiselerden bir parça. **الكُنْارُ**: Farsçada sedir (ağacı).

**ركن**: **رَكِنَ** dünyaya: ona meyletti ve sükûnet buldu. **يَركَنُ** **رَكَناً**. Ve **رَكَنَ** **يَركُنُ** **رُكُوناً**; aşağı Mudar lehçesi. Ve bir topluluk iki lehçeden aldı da şöyle dediler: **رَكَنَ** **يَرْكَنُ**.
Ve **الرُّكْنُ**: bir dağın yahut evin güçlü bir yanı; çoğulu: **أركانٌ**.
Ve “**أركنت** حاجetime”: indim.
Ve **رُكْنُ** adam: kavmi ve sayısı; kendileriyle övündüğü kimseler. Aziz ismiyle, Lût’tan hikâye olarak dedi: "أو آوي إلى **ركن** شديد".
Ve **أركان** devenin: uzuvlarındaki kuvvetleri; ve denilir: ayakları.
Ve **رجل رَكينٌ**: yani: şiddetli, **أركان** sahibi. Yahut “**ركانُ** dağ”: ondan çıkıntı yapan yanları.
Ve sıçan adlandırılır: **ركيناً**.
Ve **المِركَنُ**: sudan için yapılan, deriden bir tekne benzeri. **الضرير** dedi: **المِركن**: çömlekten yahut sarıdan (bakırdan) bir leğen.
Ve bir dişi deve: memesi **مركًّنةُ**. Ve denilir: **ضرع مُركًّنُ**, yani: yerinde şişti, ta ki uyluk aralarını doldurdu; ve uzun bir meme değildir.

**رنك**: **الرّانِكية** nisbeti **الرّانِك**’e; ve o, bir kabiledir.

**نكر**: ve **النُّكْرُ**: kurnazlık. Ve **النُّكرُ**: şiddetli işin sıfatı, ve kurnaz adam. Denilir: onu, onun **نُكره**’sinden ve onun **نكارته**’sinden yaptı. Ve **النكرة**: **المعرفة**’nin zıddı.
Ve onu **أنكرته** **إنكاراً**, ve **نكرته** bir lehçe olarak; geçmişte kullanılmaz, ne bir emir ne de bir nehiyde, ne de bir mastar.
Ve **الاستنكارُ**: senin, onu **تُنكِرُهُ** olduğun bir şeyi soruşturmandır; ve **النُّكْرِ** **المُنْكَرِ** fiilinden lâzım olan: **نكُرَ** **نَكارةً**.
Ve **رجل نَكِرٌ**, ve **رجل مُنْكرٌ**: kurnaz; ve **رجال مُنْكَرون**; ve **بالمناكير** ile de cem‘ olunur; ve bu mânada denilmez: **رجل أَنْكَرُ**. Dedi ki:
مستحقبا صحفاً تدمى طوابعه		وفي الصحائف حيات **مَناكيرُ**
Ve **التَّنَكُّر**: seni sevindiren bir hâlden, onu kerih gördüğün bir hâle değişmedir. Ve **النَّكيرُ**: değişmenin kendisiyle yapıldığı **الإنكار** için bir isimdir.
Ve **النَّكرِة**: **الحولاء**’dan çıkan şeye isimdir; o da irin yahut kan gibi, cerahatten çıkan akıntıdır; ve aynı şekilde **الزحير**’den. Denilir: falan kimse **نَكِرةً** ve kanlar ishal etti; ve onun için türemiş bir fiil yoktur.
Ve **مُنْكر ونكير**: iki melektir; ölünün kabrinde ona gelirler, ona dini hakkında sorarlar.
Ve **النُّكرُ**: **المُنْكَرُ**.
