# رمد — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%85%D8%AF/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%85%D8%AF/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رمد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%85%D8%AF.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: رمد

رَمَدُوا
1 رَمَدُوا ذ , (Sh, T, M, A, L,) [aor., app., رَمِدَ ,] inf. n. رَمْدٌ; (M, L;) and ↓ ارمدوا; (Sh, T, M, L;) for which A 'Obeyd erroneously says رَمِدُوا, with kesr to the م; and ↓ ارمدُوا, with teshdeed to the د; (T, L;) They (a people, or party,) perished: (Sh, T, M, A, L:) or became like رَمَاد [or ashes]: (A:) and رَمَدَ عَيْشُهُمْ, (L,) or ↓ ارمد عيشهم, (TA,) has the former meaning. (L, TA.) And رَمَدَ [so in the T and L and TA, not رَمُدَ,] aor. رَمُدَ , inf. n. رُمُودَةٌ, It (a garment, En-Nadr, T, or a thing, TA) perished by becoming old and wornout, and had no goodness and lastingness. (En-Nadr, T, L, TA.) ― -b2- رَمَدَتِ الغَنَمُ, (S, M, K,) aor. رَمِدَ , (S, K,) inf. n. رَمْدٌ, (S,) The sheep, or goats, perished by reason of cold, or of hoar-frost or rime. (S, M, K.) -A2- رَمَدَ, (AZ, ISk, T, S, Nh, Msb,) aor. رَمُدَ , (AZ, T,) or رَمِدَ , (Msb,) or both, (ISk, S,) inf. n. رَمْدٌ; (AZ, ISk, T, S, Msb;) or ↓ رمّد; (M, TT;) and ↓ ارمد; (M, Nh, L;) He, (God, M, TA, or a man, Msb,) or it, (a company of men, ISk, S,) destroyed (AZ, ISk, T, S, Msb) a person or thing, (L, Msb,) or people: (AZ, ISk, T, S, M:) or destroyed, and rendered like ashes. (Nh.) -A3- رَمِدَ, (S, M, L, K) aor. رَمَدَ , (S, L,) inf. n. رَمَدٌ; (S, M, L;) and ↓ أُرْمِدَ, or ↓ اِرْمَدَّ; (accord. to different copies of the K;) He (a man, S) was, or became, affected with pain and swelling of the eye; (M;) with inflammation thereof; or with ophthalmia; syn. هَاجَتْ عَيْنُهُ. (S, L, K. *) And رَمِدَتْ عَيْنُهُ, (T, A, L, Msb,) aor. رَمَدَ , (L, Msb,) inf. n. رَمَدٌ; (T, A, L, Msb, K;) and ↓ أَرْمِدَتْ; (T, Msb;) or ↓ اِرْمَدَّتْ, (TA,) inf. n. اِرْمِدَادٌ; (K, TA;) His eye was, or became, painful and swollen, inflamed, or affected with ophthalmia; syn. هَاجَتْ. (L, K, * TA.)

رمّدهُ
2 رمّدهُ ذ , (M, A,) inf. n. تَرْمِيدٌ, (S,) He put ashes into it, (M, * A,) or upon it; (M;) namely, roast meat: (M, A:) or he put it (a thing) into ashes. (S.) It is said in a prov., شَوَى أَخُوكَ حَتَّى اـِذَا أَنْضَجَ رَمَّدَ [Thy brother roasted, until, when he had thoroughly cooked the meat, he put ashes into it, or put it into the ashes]: (T, S, M, A:) meaning (tropical:) Thy brother did a good deed and then marred it: (A:) [i. e.] it is applied to him who mars, or corrupts, that which he has put into a good, or right, state: (T:) or to him who does a kind act, and then mars it by reproach, or cuts it short. (IAth.) ― -b2- Also He put it (namely, flesh-meat to be roasted,) into live coals. (M.) ― -b3- See also 1. -A2- رَمَّدَتْ, (AZ, T, S, M, K,) inf. n. تَرْمِيدٌ; (S) and ↓ ارمدت; (S, K;) said of a ewe, or she-goat, (AZ, T, S, M,) and of a she-camel, (S, M, K,) and of a cow, (S,) She secreted milk in her udder a little before her bringing forth; syn. أَضْرَعَتْ: (S, K:) or she showed herself to be pregnant, and became large in her udder; as also أَضْرَعَتْ: (AZ, T:) or she secreted a little milk at the time of bringing forth: (T:) or she showed herself to be pregnant, and became large in her belly and swollen in her udder and her vulva: or she secreted somewhat [of milk] at the time of bringing forth, or a little before it: the epithet applied to her in this case is ↓ مُرَمِّدٌ [without ة]. (M.) [See also رَبَّدَتْ.] One says, رَمَّدَتِ الضَّأْنُ فَرَبِّقْ رَبِّقْ [The ewes have secreted milk in their udders, &c.]: (I Aar, T, S:) therefore prepare thou the أَرْبَاق: prepare thou the ارباق: [i. e., the loops into which their heads are to be inserted:] for the ewes secrete milk in their udders only عَلَى رَأْسِ الوَلَدِ [i. e. at the time of bringing forth, or when about to produce the young]. (S.) And [in like manner,] رَمَّدَتِ المِعْزَى فَرَنِّقْ رَنِّق. (IAar, T. [See also arts. رمق and رنق.])

ارمد
4 ارمد ذ , as an intrans. v.: see 1, first sentence, in two places. ― -b2- Also, (S, K,) inf. n. اـِرْمَادٌ, said of a man, (S,) He was, or became, poor, needy, or indigent. (S, K.) And ارمد القَوْمُ The people were, or became, afflicted with drought, barrenness, or dearth, (A, K, TA,) and their cattle perished (K, TA) in consequence thereof. (TA.) -A2- See also 1, last two sentences. -A3- And see 2. -A4- As a trans. v.: see 1, in the middle of the paragraph. -A5- ارمد عَيْنَهُ He, (God, S, M, L, K,) and it, (weeping, A, TA,) caused his eye to become painful and swollen, inflamed, or affected with ophthalmia. (S, M, L, K, TA.)

ارمدّوا
9 ارمدّوا ذ : see 1, first sentence. ― -b2- ارمدّ, said of a man's face, i. q. اربدّ [as meaning It became like the colour of رَمَاد or ashes; or it became altered by reason of anger]. (A, TA.) -A2- See also 1, last two sentences. -A3- Also, inf. n. اِرْمِدَادٌ, said of a camel, accord. to AA, He ran vehemently; and so ارقدّ: or, accord. to As, both signify he went at random, heedlessly, headlong, or in a headlong course; and quickly: (T:) or he went quickly, or a quick pace; accord. to some, specially said of the ostrich: (M, L:) or he ran in the manner of the رُمْد [meaning ostriches]. (A.

اِرْمِئْدَادٌ
Q. Q. 4 اِرْمِئْدَادٌ ذ [inf. n. of اِرْمَأَدَّ] The going, or acting, vigorously, or with energy. (M, TA.)

رَمْدٌ
رَمْدٌ ذ : see رَمَادَةٌ.

رَمِدٌ
رَمِدٌ ذ , applied to water, Turbid: (T:) or altered for the worse in taste and colour, though still drinkable; (Es-Sijistلnee, S, A, K;) as also ↓ مُرْمِدٌ. (Lh, L.) ― -b2- And, applied to a garment, or piece of cloth, Faded; syn. فَاسخٌ; as also ↓ أَرْمَدُ [q. v.]. (A, TA.) -A2- Also, (S, L. Msb, K,) and ↓ أَرْمَدُ, (S, M, A, L, Msb, K,) and ↓ مُرْمَدٌ, or ↓ مُرْمَدٌّ, (accord. to different copies of the K,) A man affected with pain and swelling of the eye; with inflammation thereof; or with ophthalmia: (S, M, A, * L, Msb, * K:) fem. of the first رَمدَةٌ, (Msb,) and of the second ↓ رَمْدَآءُ, (M, Msb,) [and pl. of the second ↓ رُمْدٌ.] And عَيْنٌ رَمِدَةٌ (S, M, L) and ↓ رَمْدَآءُ (M, A, L) An eye painful and swollen, inflamed, or affected with ophthalmia: (S, M, A, * L:) pl. of the latter ↓ عُيُونٌ رُمْدٌ. (A.)

رُمْدَةٌ
رُمْدَةٌ ذ Ash-colour; the colour of رَمَاد; as also رُبْدَةٌ: (A in art. ربد:) a colour like وُرْقَةٌ, inclining to blackness; and so رُبْدَةٌ: (T in that art.:) a colour inclining to that of dust. (M.)

مَا تَرَكُوا اـِلَّا رِمْدَةَ حَتَّانَ
مَا تَرَكُوا اـِلَّا رِمْدَةَ حَتَّانَ ما تركوا الا رمدة حتان , or حَتَّانٍ, (as in different copies of the K,) a phrase expl. in art. حت.

رَمَادٌ رِمْدِدٌ
رَمَادٌ رِمْدِدٌ ذ (S, M, K) and رِمْدَدٌ, (K,) which latter is abnormal, (TA,) or رَمْدَدٌ, (so accord. to a copy of the T,) and ↓ رِمْدِيدٌ and ↓ أَرْمَدُ, (M, K,) Ashes perishing, or coming to nought: (S, K:) or much in quantity, and very fine or minute: (M, K:) or reduced to the finest, or most minute, state: (T, TA:) or رِمْدِدٌ signifies burnt to the utmost degree, and reduced to the finest, or most minute, state. (IAth, TA.)

رِمْدِدَآءُ
رِمْدِدَآءُ ذ : see رَمَادٌ.

رِمْدِيدٌ
رِمْدِيدٌ ذ : see رِمْدِدٌ.

رَمَادٌ
رَمَادٌ ذ Ashes; i. e. charcoal reduced to particles T, M) by being burnt; (T;) burnt coals that have become mixed with dust, and extinguished, and reduced to particles: (M:) and ↓ رِمْدِدَآءُ signifies the same; (S, M, K;) as also ↓ أَرْمِدَآءُ, like أَرْبِعَآءُ, (so in some copies of the K, and in a copy of the S,) or ↓ أَرْمَدَآءُ, like أَرْبَعَآءُ, (so in other copies of the K,) or ↓ اـِرْمِدآءُ; (so in two copies of the S, there said to be like اـِرْبِعَآءُ, and so in the M;) as some say; or ↓ أَرْمِدَآءُ is a pl. of رَمَادٌ, as is also أَرْمدَةٌ; and ↓ اـِرْمِدَآءُ, which is mentioned on the authority of Kr, and which is [said to be] the only word of its measure, [though اـِرْبِعَآءُ also is mentioned by IHsh,] is a quasi-pl. n.: (M:) [رَمَادٌ is a coll. gen. n.;] and ↓ رَمَادَةٌ [is its n. un., and as such] signifies a portion thereof. (M.) [Hence] one says, فُلَانٌ كَثِيرُ رَمَادُ القِدْرِ [lit. Such a one has many ashes of the cooking-pot]; meaning (assumed tropical:) such a one is very hospitable; has many guests: (Mgh in art. عرض:) [and so هُوَ كَثِيرُ الرَّمَادِ:] and هُوَ عَظِيمُ الرَّمَادِ (assumed tropical:) he has many guests: because the ashes become much in quantity in consequence of cooking. (L, from a trad.) And سُفِىَ الرَّمَادُ فِى وَجْهِهِ [lit. Ashes were blown and scattered in his face]; meaning (tropical:) his face became altered. (A, TA.) ― -b2- [مَآءُ الرَّمَادِ is a term applied in the present day to Lixivium, or lye; i. e. water infused with wood-ashes.]

رَمَادَةٌ
رَمَادَةٌ ذ Perdition, destruction, or a state of destruction; (S, Msb;) as also ↓ رَمْدٌ (T, S.) Hence, (S Msb,) عَامُ الرَّمَادَةِ The year of perdition or destruction, (S, Msb. K,) or of drought, (A,) in the days of 'Omar, (S, Msb, K,) the seventeenth or eighteenth year of the Flight, (TA,) in which men perished (S, M, Msb, K) in great numbers, (M,) and cattle also, (S, K,) in consequence of drought (S, Msb) long con- tinuing, (S,) wherefore it was thus called, (S, M,) because the earth became like ashes by reason of the drought; (Msb;) or, as some say, because the drought continued so as to render the earth and the trees like the colour of ashes: but the first reason assigned above, for its being thus called, is preferable. (M.) ― -b2- See also رَمَادٌ.

رَمَادِىٌّ
رَمَادِىٌّ ذ A sort of grapes, of Et-Tلif, of a dusty black colour. (M.)

رَامِدٌ
رَامِدٌ ذ [Perishing: or becoming like رَمَاد, or ashes: or] perishing by becoming old and wornout, and having no goodness and lastingness. (En-Nadr, T, L, TA.)

أَرْمَدُ
أَرْمَدُ ذ Of the colour of رَمَاد [or ashes]; (S, M, K;) [ash-coloured; ashy;] of a dusty colour in which is a duskiness, or dinginess: (S:) [fem. رَمْدَآءُ: and pl. رُمْدٌ.] Hence رَمْدَآءُ applied to A female ostrich: (S, K:) [and رُمْدٌ applied to ostriches: (see 9, last sentence:)] and hence also رُمْدٌ applied to gnats (T, S, A, L, K) of a certain species: (T:) and you say نَعَامَةٌ رَمْدَآءُ (M, A) i. e. [an ostrich or a female ostrich,] of an obscure black hue, like the colour of ashes: (M:) and ظَلِيمٌ أَرْمَدُ [a male ostrich of such a colour]: (M:) and نَعَامٌ رُمْدٌ [ostriches of such a colour]: (A:) and ثِيَابٌ رُمْدٌ garments, or pieces of cloth, of a dusty colour in which is a duskiness, or dinginess; from رَمَادٌ. (T.) Lh asserts that the م in this word is a substitute for ب. (M, L. [See أَرْبَدُ.]) ― -b2- See also رَمِدٌ, in six places. ― -b3- And see رِمْدِدٌ.

أَرْمَدَآءُ
أَرْمَدَآءُ ذ and أَرْمِدَآءُ and اـِرْمِدَآءُ: see رَمَادٌ, in five places.

مُرْمَدٌ
مُرْمَدٌ ذ : see رَمِدٌ.

مُرْمِدٌ
مُرْمِدٌ ذ A she-camel, (Ks, T, TA,) and a cow, and a ewe, or she-goat, (TA,) secreting milk in her udder a little before her bringing forth; (Ks, T, TA;) as also مُرِدٌّ: (Ks, T:) or both signify a she-camel having her udder shining, and infused with milk. (Ks, L in art. رد.) [See also مُرَمِّدٌ, in the second paragraph of this art.] ― -b2- See also رَمِدٌ.

مُرْمَدٌّ
مُرْمَدٌّ ذ : see رَمِدٌ.

مُرَمَّدٌ
مُرَمَّدٌ ذ Flesh-meat roasted in live coals. (T, S. *)

مُرَمِّدٌ
مُرَمِّدٌ ذ : see 2.

مُرْمَئِدٌّ
مُرْمَئِدٌّ ذ Going, or acting, vigorously, or with energy: (K, * TA:) الجَارِى, in the explanation given in the K, is a mistake for الجَادُّ. (TA. [See Q. Q. 4.])

### Türkçe

**رَمَدُوا**
1 **رَمَدُوا** ذ , (Sh, T, M, A, L,) [muzâri‘, görünüşe göre, **رَمِدَ** ,] mastar ismi **رَمْدٌ**; (M, L;) ve ↓ **ارمدوا**; (Sh, T, M, L;) bunun için A ‘Obeyd yanlış olarak **رَمِدُوا**, **م** üzerine kesre ile, der; ve ↓ **ارمدُوا**, **د** üzerine teşdîd ile; (T, L;) Onlar (bir kavim yahut bir zümre) helâk oldular: (Sh, T, M, A, L:) yahut **رَمَاد** [yani kül] gibi oldular: (A:) ve **رَمَدَ عَيْشُهُمْ**, (L,) yahut ↓ **ارمد عيشهم**, (TA,) önceki mânâya sahiptir. (L, TA.) Ve **رَمَدَ** [T ve L ve TA’da böyle, **رَمُدَ** değil,] muzâri‘i **رَمُدَ** , mastar ismi **رُمُودَةٌ**, O (bir elbise, En-Nadr, T, yahut bir şey, TA) eskimek ve yıpranmak suretiyle helâk oldu ve onda hayır ve kalıcılık olmadı. (En-Nadr, T, L, TA.) ― -b2- **رَمَدَتِ الغَنَمُ**, (S, M, K,) muzâri‘i **رَمِدَ** , (S, K,) mastar ismi **رَمْدٌ**, (S,) Koyunlar yahut keçiler, soğuk sebebiyle, yahut kırağı yahut çiğ kırağısı sebebiyle helâk oldular. (S, M, K.) -A2- **رَمَدَ**, (AZ, ISk, T, S, Nh, Msb,) muzâri‘i **رَمُدَ** , (AZ, T,) yahut **رَمِدَ** , (Msb,) yahut ikisi de, (ISk, S,) mastar ismi **رَمْدٌ**; (AZ, ISk, T, S, Msb;) yahut ↓ **رمّد**; (M, TT;) ve ↓ **ارمد**; (M, Nh, L;) O, (Allah, M, TA, yahut bir adam, Msb,) yahut o (erkeklerden bir topluluk, ISk, S,) bir kişiyi yahut bir şeyi, (L, Msb,) yahut insanları helâk etti: (AZ, ISk, T, S, Msb) yahut helâk etti ve kül gibi kıldı. (Nh.) -A3- **رَمِدَ**, (S, M, L, K) muzâri‘i **رَمَدَ** , (S, L,) mastar ismi **رَمَدٌ**; (S, M, L;) ve ↓ **أُرْمِدَ**, yahut ↓ **اِرْمَدَّ**; (K’nın farklı nüshalarına göre;) O (bir adam, S) göz ağrısı ve şişliği ile etkilenmişti yahut oldu; (M;) onun iltihabı ile; yahut göz iltihabı (oftalmi) ile; eş anlamlısı **هَاجَتْ عَيْنُهُ**. (S, L, K. *) Ve **رَمِدَتْ عَيْنُهُ**, (T, A, L, Msb,) muzâri‘i **رَمَدَ** , (L, Msb,) mastar ismi **رَمَدٌ**; (T, A, L, Msb, K;) ve ↓ **أَرْمِدَتْ**; (T, Msb;) yahut ↓ **اِرْمَدَّتْ**, (TA,) mastar ismi **اِرْمِدَادٌ**; (K, TA;) Onun gözü ağrılı ve şişmiş, iltihaplanmış, yahut oftalmi ile etkilenmişti yahut oldu; eş anlamlısı **هَاجَتْ**. (L, K, * TA.)

**رمّدهُ**
2 **رمّدهُ** ذ , (M, A,) mastar ismi **تَرْمِيدٌ**, (S,) O, onun içine kül koydu, (M, * A,) yahut onun üzerine; (M;) yani kızartılmış et: (M, A:) yahut onu (bir şeyi) külün içine koydu. (S.) Bir darbımeselde şöyle denir: **شَوَى أَخُوكَ حَتَّى اـِذَا أَنْضَجَ رَمَّدَ** [Kardeşin kızarttı; ta ki, eti iyice pişirdiğinde, onun içine kül koydu yahut onu külün içine koydu]: (T, S, M, A:) mânâsı (mecazen:) Kardeşin iyi bir iş yaptı sonra onu bozdu: (A:) [yani] iyi yahut doğru bir hâle koyduğu şeyi bozan yahut ifsat eden kimse hakkında kullanılır: (T:) yahut bir iyilik yapan, sonra onu ayıplama ile bozan yahut onu kısa kesen kimse hakkında. (IAth.) ― -b2- Ayrıca: O, onu (yani kızartılacak et parçasını) kor hâlindeki kömürlerin içine koydu. (M.) ― -b3- 1’e de bak. -A2- **رَمَّدَتْ**, (AZ, T, S, M, K,) mastar ismi **تَرْمِيدٌ**; (S) ve ↓ **ارمدت**; (S, K;) koyun dişisi yahut keçi dişisi hakkında, (AZ, T, S, M,) ve dişi deve hakkında, (S, M, K,) ve inek hakkında, (S,) O, doğurmadan az önce memesinin içinde süt biriktirdi; eş anlamlısı **أَضْرَعَتْ**: (S, K:) yahut gebe olduğunu gösterdi ve memesinde büyüdü; bunun gibi **أَضْرَعَتْ** da: (AZ, T:) yahut doğurma vaktinde az bir süt biriktirdi: (T:) yahut gebe olduğunu gösterdi ve karnında büyüdü ve memesi ile vulvası şişti: yahut doğurma vaktinde yahut ondan az önce bir miktar [süt] biriktirdi: bu durumda ona verilen sıfat ↓ **مُرَمِّدٌ**’dür [**ة** olmaksızın]. (M.) [**رَبَّدَتْ**’e de bak.] Şöyle denir: **رَمَّدَتِ الضَّأْنُ فَرَبِّقْ رَبِّقْ** [Koyun dişileri memelerinde süt biriktirdiler, vb.]: (I Aar, T, S:) öyleyse **أَرْبَاق**’ı hazırla: **ارباق**’ı hazırla: [yani başlarının içine sokulacağı ilmikleri:] çünkü koyun dişileri memelerinde sütü ancak **عَلَى رَأْسِ الوَلَدِ** [yani doğurma vaktinde yahut yavruyu çıkaracakken] biriktirirler. (S.) Ve [aynı şekilde] **رَمَّدَتِ المِعْزَى فَرَنِّقْ رَنِّق**. (IAar, T. [**رمق** ve **رنق** maddelerine de bak.])

**ارمد**
4 **ارمد** ذ , lâzım fiil olarak: 1’in ilk cümlesine, iki yerde, bak. ― -b2- Ayrıca, (S, K,) mastar ismi **اـِرْمَادٌ**, bir adam hakkında, (S,) O fakir, muhtaç yahut yoksul oldu. (S, K.) Ve **ارمد القَوْمُ** Kavim, kuraklık, kısırlık yahut kıtlık ile musîbetlendi (A, K, TA) ve bunun sonucunda hayvanları helâk oldu. (K, TA) (TA.) -A2- 1’in son iki cümlesine de bak. -A3- 2’ye de bak. -A4- Müteaddî fiil olarak: paragrafın ortasında 1’e bak. -A5- **ارمد عَيْنَهُ** O, (Allah, S, M, L, K,) ve o (ağlama, A, TA,) onun gözünü ağrılı ve şişmiş, iltihaplanmış, yahut oftalmi ile etkilenmiş kıldı. (S, M, L, K, TA.)

**ارمدّوا**
9 **ارمدّوا** ذ : 1’in ilk cümlesine bak. ― -b2- **ارمدّ**, bir adamın yüzü hakkında söylenir, **اربدّ** ile aynı mânâdadır [**رَمَاد** yahut kül rengi gibi oldu; yahut öfke sebebiyle değişti]. (A, TA.) -A2- 1’in son iki cümlesine de bak. -A3- Ayrıca, mastar ismi **اِرْمِدَادٌ**, AA’ya göre bir deve hakkında: O şiddetle koştu; ve böylece **ارقدّ**: yahut As’a göre ikisi de, o rastgele, dikkatsizce, başıboş yahut baş aşağı bir gidişle; ve hızlıca gitti, demektir: (T:) yahut o hızlı gitti yahut hızlı bir yürüyüşle gitti; bazılarına göre özellikle devekuşu hakkında söylenir: (M, L:) yahut **رُمْد**’ün (devekuşları mânâsında) tarzında koştu. (A.

**اِرْمِئْدَادٌ**
Q. Q. 4 **اِرْمِئْدَادٌ** ذ [**اِرْمَأَدَّ**’ın mastar ismi] Kuvvetle yahut enerjiyle gitmek yahut davranmak. (M, TA.)

**رَمْدٌ**
**رَمْدٌ** ذ : **رَمَادَةٌ**’ye bak.

**رَمِدٌ**
**رَمِدٌ** ذ , suya nispetle, Bulanık: (T:) yahut tad ve renk bakımından kötüleşmiş, yine de içilebilir; (Es-Sijistلnee, S, A, K;) bunun gibi ↓ **مُرْمِدٌ**. (Lh, L.) ― -b2- Ve, bir elbiseye yahut kumaş parçasına nispetle, Solmuş; eş anlamlısı **فَاسخٌ**; bunun gibi ↓ **أَرْمَدُ** [bk.]. (A, TA.) -A2- Ayrıca, (S, L. Msb, K,) ve ↓ **أَرْمَدُ**, (S, M, A, L, Msb, K,) ve ↓ **مُرْمَدٌ**, yahut ↓ **مُرْمَدٌّ**, (K’nın farklı nüshalarına göre,) Göz ağrısı ve şişliği ile etkilenmiş bir adam; onun iltihabı ile; yahut oftalmi ile: (S, M, A, * L, Msb, * K:) birincinin müennesi **رَمدَةٌ**, (Msb,) ikincinin müennesi ↓ **رَمْدَآءُ**, (M, Msb,) [ve ikincinin çoğulu ↓ **رُمْدٌ**.] Ve **عَيْنٌ رَمِدَةٌ** (S, M, L) ve ↓ **رَمْدَآءُ** (M, A, L) Ağrılı ve şişmiş, iltihaplanmış, yahut oftalmi ile etkilenmiş bir göz: (S, M, A, * L:) ikincinin çoğulu ↓ **عُيُونٌ رُمْدٌ**. (A.)

**رُمْدَةٌ**
**رُمْدَةٌ** ذ Kül rengi; **رَمَاد**’ın rengi; bunun gibi **رُبْدَةٌ**: (A, **ربد** maddesinde:) **وُرْقَةٌ** gibi bir renk, siyahlığa meyleden; ve böylece **رُبْدَةٌ**: (T, o maddede:) toz rengine meyleden bir renk. (M.)

**مَا تَرَكُوا اـِلَّا رِمْدَةَ حَتَّانَ**
**مَا تَرَكُوا اـِلَّا رِمْدَةَ حَتَّانَ** ما تركوا الا رمدة حتان , yahut **حَتَّانٍ**, (K’nın farklı nüshalarında olduğu üzere,) **حت** maddesinde açıklanan bir ibare.

**رَمَادٌ رِمْدِدٌ**
**رَمَادٌ رِمْدِدٌ** ذ (S, M, K) ve **رِمْدَدٌ**, (K,) ki ikincisi şâzdır, (TA,) yahut **رَمْدَدٌ**, (T’nin bir nüshasına göre böyle,) ve ↓ **رِمْدِيدٌ** ve ↓ **أَرْمَدُ**, (M, K,) Yok olup giden yahut hiçliğe varan kül: (S, K:) yahut miktarca çok ve pek ince yahut pek küçük: (M, K:) yahut en ince yahut en küçük hâle indirgenmiş: (T, TA:) yahut **رِمْدِدٌ**, en uç dereceye kadar yakılmış ve en ince yahut en küçük hâle indirgenmiş demektir. (IAth, TA.)

**رِمْدِدَآءُ**
**رِمْدِدَآءُ** ذ : **رَمَادٌ**’a bak.

**رِمْدِيدٌ**
**رِمْدِيدٌ** ذ : **رِمْدِدٌ**’e bak.

**رَمَادٌ**
**رَمَادٌ** ذ Kül; yani yanmak suretiyle parçacıklara indirgenmiş kömür: (T, M) (T;) tozla karışmış, sönmüş ve parçacıklara indirgenmiş yanmış kömürler: (M:) ve ↓ **رِمْدِدَآءُ** aynı mânâya gelir; (S, M, K;) bunun gibi ↓ **أَرْمِدَآءُ**, **أَرْبِعَآءُ** gibi, (K’nın bazı nüshalarında ve S’nin bir nüshasında böyle,) yahut ↓ **أَرْمَدَآءُ**, **أَرْبَعَآءُ** gibi, (K’nın diğer nüshalarında böyle,) yahut ↓ **اـِرْمِدآءُ**; (S’nin iki nüshasında böyle; orada **اـِرْبِعَآءُ** gibi olduğu söylenir; ve M’de de böyle;) bazıları böyle der; yahut ↓ **أَرْمِدَآءُ**, **رَمَادٌ**’un bir çoğuludur; bunun gibi **أَرْمدَةٌ** de; ve ↓ **اـِرْمِدَآءُ**, Kr’nin rivayetiyle zikredilen ve [denildiğine göre] vezninde tek kelime olan, [gerçi **اـِرْبِعَآءُ** da IHsh tarafından zikredilmiştir,] bir şibh-çoğul isimdir: (M:) [**رَمَادٌ** bir cem‘î cins ismidir;] ve ↓ **رَمَادَةٌ** [onun isim-i vahdesidir ve bu sıfatla] ondan bir parça demektir. (M.) [Bundan dolayı] şöyle denir: **فُلَانٌ كَثِيرُ رَمَادُ القِدْرِ** [lafzen: Falanın tencerenin külü çoktur]; mânâsı (mecaz kabul edilerek:) falan çok misafirperverdir; misafiri çoktur: (Mgh, **عرض** maddesinde:) [ve böylece **هُوَ كَثِيرُ الرَّمَادِ:**] ve **هُوَ عَظِيمُ الرَّمَادِ** (mecaz kabul edilerek:) onun misafiri çoktur: çünkü pişirme sebebiyle kül miktarca çok olur. (L, bir hadisten.) Ve **سُفِىَ الرَّمَادُ فِى وَجْهِهِ** [lafzen: yüzüne kül üflendi ve saçıldı]; mânâsı (mecazen:) yüzü değişti. (A, TA.) ― -b2- [**مَآءُ الرَّمَادِ** günümüzde Lixivium yahut lye için kullanılan bir terimdir; yani odun külüyle demlenmiş su.]

**رَمَادَةٌ**
**رَمَادَةٌ** ذ Helâk, yok oluş, yahut yok oluş hâli; (S, Msb;) bunun gibi ↓ **رَمْدٌ** (T, S.) Bundan dolayı, (S Msb,) **عَامُ الرَّمَادَةِ** Helâk yahut yok oluş yılı, (S, Msb. K,) yahut kuraklık yılı, (A,) ‘Omar günlerinde, (S, Msb, K,) hicretin on yedinci yahut on sekizinci yılında, (TA,) ki onda insanlar (S, M, Msb, K) çok sayıda, (M,) ve hayvanlar da, (S, K,) uzun süre devam eden kuraklık sebebiyle (S, Msb) helâk oldular, (S,) bu yüzden böyle adlandırıldı, (S, M,) çünkü kuraklık sebebiyle yer kül gibi oldu; (Msb;) yahut bazılarına göre, kuraklık yer ile ağaçları kül rengi gibi kılacak kadar sürdüğü için: fakat yukarıda zikredilen ilk gerekçe, böyle adlandırılması için, daha tercihe şayandır. (M.) ― -b2- **رَمَادٌ**’a da bak.

**رَمَادِىٌّ**
**رَمَادِىٌّ** ذ Et-Tلif’in, tozlu siyah renkte bir üzüm çeşidi. (M.)

**رَامِدٌ**
**رَامِدٌ** ذ [Helâk olan: yahut **رَمَاد** yani kül gibi olan: yahut] eskimek ve yıpranmak suretiyle helâk olan ve hayır ve kalıcılığı olmayan. (En-Nadr, T, L, TA.)

**أَرْمَدُ**
**أَرْمَدُ** ذ **رَمَاد** [yani kül] renginde; (S, M, K;) [kül renkli;] içinde bir donukluk yahut matlık bulunan tozlu renkte: (S:) [müennesi **رَمْدَآءُ**: ve çoğulu **رُمْدٌ**.] Bundan dolayı **رَمْدَآءُ** bir dişi devekuşuna nispetle: (S, K:) [ve **رُمْدٌ** devekuşlarına nispetle: (9’un son cümlesine bak:)] ve bundan dolayı ayrıca **رُمْدٌ**, belirli bir türden sivrisineklere (T, S, A, L, K) nispetle: (T:) ve sen dersin **نَعَامَةٌ رَمْدَآءُ** (M, A) yani [bir devekuşu yahut dişi devekuşu,] kül rengi gibi belirsiz bir siyah tonunda: (M:) ve **ظَلِيمٌ أَرْمَدُ** [bu renkte bir erkek devekuşu]: (M:) ve **نَعَامٌ رُمْدٌ** [bu renkte devekuşları]: (A:) ve **ثِيَابٌ رُمْدٌ** elbiseler yahut kumaş parçaları, içinde bir donukluk yahut matlık bulunan tozlu renkte; **رَمَادٌ**’dan. (T.) Lh, bu kelimedeki **م**’in **ب**’nin yerine geçen bir bedel olduğunu ileri sürer. (M, L. [**أَرْبَدُ**’a bak.]) ― -b2- **رَمِدٌ**’e de bak, altı yerde. ― -b3- **رِمْدِدٌ**’e de bak.

**أَرْمَدَآءُ**
**أَرْمَدَآءُ** ذ ve **أَرْمِدَآءُ** ve **اـِرْمِدَآءُ**: **رَمَادٌ**’a bak, beş yerde.

**مُرْمَدٌ**
**مُرْمَدٌ** ذ : **رَمِدٌ**’e bak.

**مُرْمِدٌ**
**مُرْمِدٌ** ذ Doğurmadan az önce memesinin içinde süt biriktiren bir dişi deve, (Ks, T, TA,) ve bir inek, ve bir koyun dişisi yahut keçi dişisi, (TA,) (Ks, T, TA;) bunun gibi **مُرِدٌّ**: (Ks, T:) yahut ikisi de, memesi parlayan ve sütle dolmuş bir dişi deve demektir. (Ks, L, **رد** maddesinde.) [Bu maddenin ikinci paragrafında **مُرَمِّدٌ**’e de bak.] ― -b2- **رَمِدٌ**’e de bak.

**مُرْمَدٌّ**
**مُرْمَدٌّ** ذ : **رَمِدٌ**’e bak.

**مُرَمَّدٌ**
**مُرَمَّدٌ** ذ Kor hâlindeki kömürlerde kızartılmış et. (T, S. *)

**مُرَمِّدٌ**
**مُرَمِّدٌ** ذ : 2’ye bak.

**مُرْمَئِدٌّ**
**مُرْمَئِدٌّ** ذ Kuvvetle yahut enerjiyle giden yahut davranan: (K, * TA:) K’da verilen açıklamadaki **الجَارِى**, **الجَادُّ** yerine bir hatadır. (TA. [Q. Q. 4’e bak.])
