# رمض — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%85%D8%B6/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%85%D8%B6/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رمض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%85%D8%B6.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: رمض

الرَمَضُ: شدّةُ وقع الشمس على الرمل وغيره. والأرضُ رَمْضاء كما ترى. وقد رَمضَ يومُنا بالكسر، يَرْمَضُ رَمَضاً: اشتدَّ حَرُّهُ. وأرضٌ رَمِضَةُ الحجارةِ. ورَمِضَتْ قدمُه أيضاً من الرَمْضاءِ، أي احترقتْ. ويقال أيضاً: رَمِضَتْ الغنم، إذا رعتْ في شدة الحرِّ فقَرِحَتْ أكبادُها وحَبِنَتْ رِئاتُها. وأَرْمَضَتْني الرَمْضاءُ: أحرقتني. ومنه قيل: أَرْمَضَهُ الأمرُ. والتَرَمُّضُ: صيدُ الظبي في وقت الهاجِرة، تتبعه حتَّى إذا تفسختْ قوائمه من شدة الرمضاء أخَذْتَه. ويقال: أتيت فلاناً فلم أصِبْهُ، فَرمَّضْتُهُ تَرْميضاً، أي انتظرته شيئاً. ورَمَضْتُ الشاةَ أَرْمِضُها رَمْضاً، إذا شَقَقْتَها وعليها جلدُها وطرحتَها على الرَصْفَةِ وجعلتَ فوقها المَلَّةَ لتنضج. وذلك الموضعُ مَرْمِضٌ، واللحم مَرْموضٌ. وشَفْرَةٌ رَميضٌ ونصلٌ رَميضٌ، أي وَقيعٌ. وكل حادٍّ رَميضٌ. ورَمَضْتُهُ أنا أَرْمُضُهُ وأَرْمِضُهُ، إذاجعلتَه بين حَجَرين أملسين ثم دَقَقْتَهُ لِيَرِقَّ. عن ابن السكيت: وارْتَمَضَ الرجلُ عن كذا، أي اشتدَّ عليه وأقلقه. وارْتَمَضَتْ كبده: فسدت. وارْتَمَضْتُ لفلان: حَزِنْتُ له. وشهرُ رَمضانَ يجمع على رَمَضاناتٍ وأَرْمِضاءَ، يقال: إنَّهم لما نقلوا أسماء الشهور عن اللغة القديمة سمَّوها بالأزمنة التي وقعتْ فيها، فوافق هذا الشهر أيام رَمْضِ الحرِّ، فسمِّي بذلك.

### Türkçe

**الرَمَضُ**: güneşin kum ve benzeri üzerine düşüşünün şiddeti. Ve yer **رَمْضاء**dır, gördüğün gibi. Ve günümüz kesre ile **رَمضَ** oldu, **يَرْمَضُ رَمَضاً**: sıcağı şiddetlendi. Ve taşları **رَمِضَةُ** olan bir yer. Ve ayağı da **الرَمْضاءِ**dan **رَمِضَتْ**; yani yandı. Ve ayrıca denilir: koyunlar **رَمِضَتْ**, şiddetli sıcakta otladıkları zaman; böylece ciğerleri yaralanır ve akciğerleri şişer. Ve **الرَمْضاءُ** beni **أَرْمَضَتْ**: beni yaktı. Ondandır ki denildi: iş onu **أَرْمَضَهُ**. Ve **التَرَمُّضُ**: öğle sıcağı vaktinde ceylan avlamaktır; onu takip edersin, ta ki **الرَمْضاء**ın şiddetinden bacakları çözülüp gevşeyince onu alırsın. Ve denilir: falana geldim de onu bulmadım; onu **فَرمَّضْتُهُ تَرْميضاً**, yani onu bir müddet bekledim. Ve koyunu **رَمَضْتُ**; onu **أَرْمِضُها رَمْضاً**: onu, derisi üzerindeyken yarıp, onu döşeme taşının üzerine atıp, pişsin diye üstüne **المَلَّةَ** koyduğun zaman. Ve o yer **مَرْمِضٌ**dur; et **مَرْموضٌ**dur. Ve **شَفْرَةٌ رَميضٌ** ve **نصلٌ رَميضٌ**; yani keskin etkili. Ve her keskin olan **رَميضٌ**dur. Ve ben onu **رَمَضْتُهُ**; onu **أَرْمُضُهُ** ve **أَرْمِضُهُ**: onu iki düzgün taş arasına koyup sonra incelsin diye onu dövdüğün zaman.

İbnü’s-Sikkît’ten: adam şu şeyden **ارْتَمَضَ**; yani ona ağır geldi ve onu kaygılandırdı. Ve ciğeri **ارْتَمَضَتْ**: bozuldu. Ve falan kimse için **ارْتَمَضْتُ**: onun için üzüldüm. Ve **رَمضانَ** ayı **رَمَضاناتٍ** ve **أَرْمِضاءَ** üzerine cem‘ olunur. Denilir: onlar ayların adlarını eski dilden naklettikleri vakit, onları vuku buldukları zamanlarla adlandırdılar; bu ay, sıcağın **رَمْضِ** günlerine rastladı da bununla adlandırıldı.
