# رمل — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%85%D9%84/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%85%D9%84/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%85%D9%84.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: رمل

الرَمْلُ: واحد الرِمالِ، والرَمْلَةُ أخصُّ منه. قال ابن السكيت: يقال للضبُع: أُمُّ رِمالٍ. والرَمَلُ، بالتحريك: الهرولةُ. ورَمَلْتُ بين الصفا والمروة رَمَلاً ورَمَلاناً. والرَمَلُ: جنسٌ من العَروض. والرَمَلُ: القليلُ من المطر، والجمع أَرْمالٌ. والرَمَلُ أيضاً: خطُوط تكون في قوائم البقَرة الوحشية تخالف سائر لونها. قال أبو عبيد: الأَرْمَلُ من الشاء: الذي اسوَدّتْ قوائمُه كلُّها؛ والأنثى رَمْلاءُ. والأَرْمَلُ: الرجل الذي لا امرأة له والأَرْمَلَةُ: المرأة التي لا زوجَ لها. وقد أَرْمَلَتِ المرأة، إذا مات عنها زوجُها. قال الشاعر:
هَذي الأَرامِلُ قد قَضَّيْتَ حاجَتَهافمن لحاجةِ هذا الأَرْمَلِ الذَكَرِ
قال ابن السكيت: الأَرامِلُ: المساكين من رجالٍ ونساءٍ. قال: ويقال لهم وإن لم يكن فيهم نساء. ويقال: قد جاءت أَرْمَلَةٌ من نساءٍ ورجالٍ محتاجين. قال: ويقال للرجال المحتاجين الضعفاء: أَرْمَلَةٌ، وإن لم يكن فيهم نساء. ورَمَلْتُ الحصير، أي سَفَفْتُهُ. وأَرْمَلْتُهُ مثلُه. قال الشاعر:
إذْ لا يزالُ على طريقٍ لا حبٍوكأنّ صَفْحَتُهُ حصيرٌ مُرْمَلُ
وقد رَمَلَ سريرَه وأَرْمَلَهُ، إذا رَمَلَ شريطاً أو غيره فجعله ظهراً له. ويقال أَرْمَلَ القومُ، إذا نَفِذَ زادُهم. وعامٌ أَرْمَلُ، أي قليلُ المطر. وسنةٌ رَمْلاءُ. ورَمَّلَهُ بالدم فتَرَمَّلَ وارْتَمَلَ، أي تلطّخ.

### Türkçe

**الرَمْلُ**: **الرِمالِ**’in biridir; **الرَمْلَةُ** ise ondan daha özeldir. İbnü’s-Sikkît dedi: **الضبُع** için “**أُمُّ رِمالٍ**” denir. **الرَمَلُ** (harekelenerek): hızlı yürüyüştür. “**رَمَلْتُ** بين **الصفا** و**المروة** **رَمَلاً** ve **رَمَلاناً**” (yaptım). **الرَمَلُ**: **العَروض**’dan bir cinstir. **الرَمَلُ**: yağmurdan az olandır; çoğulu **أَرْمالٌ**’dır. **الرَمَلُ** ayrıca: yaban sığırının ayaklarında bulunan, geri kalan renginden farklı olan çizgilerdir. Ebû Ubeyd dedi: koyundan **الأَرْمَلُ**: ayaklarının hepsi kararmış olandır; dişisi **رَمْلاءُ**’dır. **الأَرْمَلُ**: kendisine kadın olmayan erkektir; **الأَرْمَلَةُ**: kendisine koca olmayan kadındır. Kadın **أَرْمَلَتِ** olur; yani kocası onun üzerinden ölünce. Şair dedi:
Bu **الأَرامِلُ** (yoksullar) işte, onun ihtiyacını giderdin; peki bu erkek **الأَرْمَلِ**’in ihtiyacı için kim var?

İbnü’s-Sikkît dedi: **الأَرامِلُ**: erkeklerden ve kadınlardan miskinlerdir. Dedi: İçlerinde kadınlar olmasa da onlara denir. Ve denir: Muhtaç kadınlardan ve erkeklerden bir **أَرْمَلَةٌ** geldi. Dedi: Muhtaç zayıf erkeklere **أَرْمَلَةٌ** denir; içlerinde kadınlar olmasa da. “**رَمَلْتُ** **الحصير**” yani onu ördüm. “**أَرْمَلْتُهُ**” da onun gibidir. Şair dedi:
Zira o, ot bitmeyen bir yol üzerinde hâlâ (durur); ve sanki onun yüzeyi **مُرْمَلُ** bir hasırdır.

Ve “**رَمَلَ** yatağını” ve “**أَرْمَلَهُ**” (denir); yani bir şerit veya başkasını **رَمَلَ** edip onu kendisine sırt yaptıysa. Ve denir: Kavim **أَرْمَلَ** oldu; yani azıkları tükendi. Ve **أَرْمَلُ** bir yıl: yani yağmuru az. Ve **رَمْلاءُ** bir sene. Ve onu kanla **رَمَّلَهُ**; böylece **تَرَمَّلَ** ve **ارْتَمَلَ**; yani bulaştı.
