# رمي — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%85%D9%8A/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%85%D9%8A/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رمي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%85%D9%8A.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: رمي

ر م ي
رماه عن القوس بالمرماة وبالمرامي رمية صائبة ورميات صوائب وهو جيـد الرمـي والرمايـة‏.‏
ورموت اليد يده‏.‏
وهو من رماة الحدق‏.‏
وهو رجل رماه‏.‏
وتراموه وارتموه‏.‏
وخرجوا يرتمون ويترامـون فـي الغـرض‏.‏
ورامـاه مرامـاة ورمـاء وفـي ثل ‏"‏ قبل الرماء تملأ الكنائن ‏"‏ وخرجت أرتمي‏:‏ أرمي القنص‏.‏
وخرجت أرتمّى‏:‏ أرمى في الأغراض‏.‏
ورأيت المتاع مرمى به في كل موضع‏.‏
ونفذ سهمه في الرمية والرمايا‏.‏
ومن المجاز‏:‏ رمي في عينه بالقذى ورماه بعينه‏.‏
ورماه بالفاحشة‏.‏
ورمى بحبله على غاربه‏:‏ تركه وخلاه‏.‏
قال ذو الرمة‏:‏ وهو مرام عن قومه‏:‏ مناضل‏.‏
وطعنه فرمى به وأرماه عن ظهر فرسه‏.‏
ورمى بالعدل عن ظهر البعير وأرماه‏:‏ ألقاه‏.‏
وأكل التمر ورمـى بالنـوى‏.‏
ورمـت الأرميـة بالأسميـة أي السحـب بالأمطار‏.‏
والرمي‏:‏ السحاب الخريفيّ العظيم القطر‏.‏
قال أبو جندب الهذليّ‏:‏ هنالـك لـو دعـوت أتـاك منهم فوارس مثل أرمية الحميم وهو مطر الصيف‏.‏
وقال آخر‏:‏ حنين اليماني هاجه بعد سلوة وميض رمـيّ آخـر الليـل يبـرق وترامى الجرح والأمر إلى الفساد‏.‏
ورمى الله لك‏:‏ نصرك‏.‏
ورميت على الخمسين وأرميت‏:‏ زدت وهو يرمي على صاحبه ويرمى‏.‏
قال‏:‏ حنيك مليّ بالأمـور إذا عـرت طوى مائة عاماً وقد كاد أو رمى وفـي هـذا رميـة علـى ما قيل لي أي زيادة‏.‏
وفيه رمي على ما سمعت أي فضل وهو صاحب رميـة أي يزيـد فـي الحديـث‏.‏
وارتمـى المـال ورمـى وأرمـى‏:‏ زاد وكثـر‏.‏
ورأيـت ناسـاً يرمـون الطائف‏:‏ يقصدونه وهذا كلام بعيد المرامي‏.‏
وله همة قصيّة المرمى وما أبعد مرمى همته‏.‏
وتقول‏:‏ هذه الموامي بعيدة المرامي‏.‏
وكيف تصنع إن رميت بك على العراقين أي إن سلطتك عليهما ووليتك‏.‏
وقال ذو الرُّمّة‏:‏
دِرَفْسٌ رَمى رَوْضُ القِذافَينِ مَتنَهُ
بأعرَفَ يَنْبُو بالحَنِيَّينِ تامِكِ

### Türkçe

ر م ي
Onu yaydan, atma aletiyle ve atışlarla, isabetli bir atış ve isabetli atışlar olarak attı; o, atmada ve atıcılıkta iyidir.
El, onun elini attı.
O, **رماة الحدق**’tandır.
O, **رماه** bir adamdır.
Onu karşılıklı attılar ve onu attılar.
Hedefte atışarak ve karşılıklı atışarak çıktılar.
Onunla karşılıklı atıştı: karşılıklı atışma ve **رماء**; ve **ثل**’de: “**قبل الرماء تملأ الكنائن**”; ve çıktım **أرتمي**: avı atarım.
Ve çıktım **أرتمّى**: hedeflere atarım.
Eşyayı her yerde onunla atılmış bir **مرمى** olarak gördüm.
Oku **الرمية** ve **الرمايا** içinde delip geçti.
Mecazdan: gözüne çapakla attı ve onu gözüyle attı.
Onu fuhuşla itham etti.
İpini hörgücünün üzerine attı: onu bıraktı ve salıverdi.
Zü’r-Rumme dedi: O, kavminden bir **مرام**dır: mücadeleci/ok atışında karşılıklı vuruşandır.
Onu mızrakladı da onunla attı ve onu atının sırtından düşürdü.
Devenin sırtından yükle attı ve onu attı: onu yere attı.
Hurma yedi ve çekirdeği attı.
**الأرمية** **الأسمية** ile attı; yani bulutlar yağmurlarla.
**الرمي**: sonbahara ait, damlası büyük olan büyük bulut.
Ebu Cündeb el-Hüzelî dedi:
Orada, eğer çağırmış olsaydın, onlardan sana gelirdi; yaz yağmurunun **أرمية**’leri gibi süvariler; ve o, yaz yağmurudur.
Bir başkası dedi:
Yemenlinin özlemi, bir teselliden sonra onu coşturdu; gecenin sonundaki bir **رميّ** şimşeğinin parıltısı şimşek çakar.
Yara ve iş bozulmaya doğru birbirine atıldı.
Allah senin için attı: sana yardım etti.
Elli üzerine attım ve attım: artırdım; o, arkadaşının üzerine atar ve atılır.
Dedi:
İşler çıplak kaldığında işlerle dolu olan, yüz yıl katladı; neredeyse ya da attı.
Ve bunda, bana söylendiğine göre, bir **رمية** vardır; yani bir artış.
Ve onda, işittiğime göre, bir **رمي** vardır; yani bir fazlalık. Ve o, **رمية** sahibidir; yani hadiste artırır.
Mal **ارتمى** etti, ve attı, ve attı: arttı ve çoğaldı.
**الطائف**’i atan insanlar gördüm: onu kastediyorlar; ve bu, atışları uzak olan bir sözdür.
Onun, atışı uzak bir himmeti vardır; himmetinin atışı ne kadar da uzaktır.
Ve dersin: bu çöller, atışları uzaktır.
Seni iki Irak üzerine attıysam nasıl yaparsın; yani seni onların üzerine musallat kıldıysam ve seni vali tayin ettiysem.
Zü’r-Rumme dedi:
دِرَفْسٌ رَمى رَوْضُ القِذافَينِ مَتنَهُ
بأعرَفَ يَنْبُو بالحَنِيَّينِ تامِكِ
