# رمي — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%85%D9%8A/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%85%D9%8A/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رمي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%85%D9%8A.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: رمى

رَمَيْتُ الشيء من يدي، أي ألقيته فارتمى. ورَمَيْتُ بالسهم رَمْياً ورِمايَةً. ورامَيْتُهُ مُراماةً ورِماءً، وارْتَمَيْنا وتَرامَيْنا. وكانت بينهم رِمِّيَّاً ثم صاروا إلى حِجَيزى. أبو عبيدة: رَمى الله لك، أي نَصَرك وصنع لك. ابن السكيت: رَمَيْتُ عن القوس ورَمَيْتُ عليها. قال: ولا تقل رَمَيْتُ بها. قال: ويقال: خرجت أَتَرَمَّى، إذا خرجت تَرْمى في الأغراض وفي أصول الشجر. وخرجت أَرْتَمي، إذا رَمَيْتَ القَنْصَ. ورَمَيْتُ على الخمسين وأَرْمَيْتُ أيضاً، أي زدتُ. قال حاتم طيئ:
وأَسْـمَـرَ خَـطِّـيَّاً كـأَنَّ كـعـوبَـهُ		نَوى القَسْبِ قد أَرْمى ذِراعاً على العَشْرِ
وتقول: للمرأةِ أنتِ تَرْمينَ وأنتنَّ تَرْمينَ، الواحد والجماعة سواءٌ. والرَماءُ، بالفتح والمدّ: الرِبا. وأَرْمى فلانٌ، أي أَرْبى. قال عمر رضي الله عنه: لا تَشتروا الذهب بالفضة إلاّ يداً بيدٍ: ها وها، إنّيِ أخافُ عليكم الرَماءَ. قال الكسائي: هو ممدودٌ. وتَرامى الجُرح إلى الفساد. ويقال: طعنه فأَرْماهُ عن فرسه. أي ألقاه عن ظهر دابَّته، كما يقال أَذْراهُ. وأَرْمَيْتُ الحجر من يدي، أي ألقيت. ويقال: سَابَّهُ فأَرْمَى عليه، أي زاد. والرَمِيَّةُ: الصيد. يقال: بئس الرَمِيَّةُ الأرنبُ، أي بئس الشيء مما يُرْمى الأرنبُ. أبو عمرو: المِرْماةُ مثل السِرْوَةِ، هو نصلٌ مدوَّرٌ للسهم. وأما الذي في الحديث: لو أنَّ أحدَهم دُعيَ إلى مِرْماتَيْنِ لأجاب وهو لا يجيب إلى الصلاة، فيقال: المِرْماةُ الظِلفُ. والرَمِيُّ: السَقيُّ، وهي السَحابة العظيمة القَطرِ الشديدة الوقعِ من سحائب الحميم والخريف، والجمع أَرْمِيَةٌ وأَسْقِيَةٌ.

### Türkçe

**رَمَيْتُ** şeyi elimden; yani onu attım da o da atıldı. Ve **رَمَيْتُ** ok ile **رَمْياً** ve **رِمايَةً** (attım). Ve onu **رامَيْتُهُ** **مُراماةً** ve **رِماءً** (karşılıklı attım); ve biz **ارْتَمَيْنا** ve **تَرامَيْنا** (karşılıklı attık). Ve aralarında **رِمِّيَّاً** vardı; sonra **حِجَيزى**’ya döndüler. Ebû Ubeyde: **رَمى الله لك**; yani sana yardım etti ve senin için yaptı. İbnü’s-Sikkît: **رَمَيْتُ عن القوس** ve **رَمَيْتُ عليها**. Dedi ki: **رَمَيْتُ بها** deme. Dedi ki: Ve denir: **خرجت أَتَرَمَّى**; hedeflere ve ağaçların köklerine atış yapmak için çıktığın zaman. Ve **خرجت أَرْتَمي**; avı attığın zaman. Ve **رَمَيْتُ على الخمسين** ve **أَرْمَيْتُ** da; yani artırdım. Hâtim Tayyi’ dedi ki:
وأَسْـمَـرَ خَـطِّـيَّاً كـأَنَّ كـعـوبَـهُ		نَوى القَسْبِ قد أَرْمى ذِراعاً على العَشْرِ

Ve dersin: kadın için: sen **تَرْمينَ** ve siz (kadınlar) **تَرْمينَ**; tekil ile çoğul birdir. Ve **الرَماءُ**; fetha ve med ile: **الرِبا** (faiz). Ve falan **أَرْمى**; yani **أَرْبى** (faiz aldı/artırdı). Ömer (Allah ondan razı olsun) dedi ki: Altını gümüşle ancak elden ele satın alın: ha ve ha; ben sizin üzerinize **الرَماءَ**’dan korkuyorum. Kisâî dedi ki: o meddlidir. Ve **تَرامى** yara bozulmaya (fesada) doğru ilerledi. Ve denir: onu mızrakladı da onu **فأَرْماهُ** atından (düşürdü); yani onu binitinin sırtından attı; denildiği gibi: **أَذْراهُ**. Ve **أَرْمَيْتُ** taşı elimden; yani attım. Ve denir: ona sövdü de onun üzerine **فأَرْمَى**; yani artırdı. Ve **الرَمِيَّةُ**: av. Denir: **بئس الرَمِيَّةُ الأرنبُ**; yani atılan şeylerden tavşan ne kötü (av)dır. Ebû Amr: **المِرْماةُ** **السِرْوَةِ** gibidir; o, ok için yuvarlaklaştırılmış bir uçtur. Hadiste olan ise: “Onlardan biri **مِرْماتَيْنِ**’e çağrılsa icabet ederdi, hâlbuki namaza icabet etmez”; denir ki: **المِرْماةُ** **الظِلفُ**tur. Ve **الرَمِيُّ**: sulama; o, damlası büyük, düşüşü şiddetli olan, sıcak ve sonbahar bulutlarından (gelen) büyük buluttur; çoğulu **أَرْمِيَةٌ** ve **أَسْقِيَةٌ**dur.
