# رنح — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%86%D8%AD/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%86%D8%AD/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رنح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%86%D8%AD.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: رنح

باب الحاء والراء والنون معهما
ح ر ن، ح ن ر، ر ن ح مستعملات
حرن:
حَرَنَتِ الدّابَّة، وحَرُنَتْ لغة، فهي تَحْرُن حِراناً، وهي حَرُونٌ.
وفي الحديث: "ما خَلَأَت ولا حَرَنَت ولكن حَبَسَها حابِسُ الفيل".
ويقال: فَرَسٌ حَرونٌ من خَيْلٍ حُرُنٍ. والحَرون: اسم فَرَسٍ كان لباهلة إليه تُنسَب الخيل الحَرونيّة.
رنح:
رُنِّحَ فلانٌ تَرنيحاً إذا اعتَراه وَهْنٌ في عِظامه وضَعْفٌ في جَسَده عند ضَرْبٍ أو فَزَع يَغشاه كالمَيْد، قال:
تَميدُ إذا استَعْبَرْتَ مَيْدَ المُرَنَّح
والمُرَنَّحُ: ضرَبْ من العُودِ من أجوده يُسْتَجْمر به.
حنر:
الحِنَّوْرةُ: دُوَيْبَّة دَميمة يُشَبَّهُ بها الإنسانُ فيقال: يا حِنَّوْرَة.
وفي الحديث: لو صَلَّيْتُم حتى تكونوا كالأوتاد أو صُمْتم حتى تكونوا كالحَنائر ما نَفَعَكُم إلاّ بنيَّةٍ صادقة ووَرَعٍ صادِق.
والحنَيرة: العَقْدُ المضروب وليس بذاك العَريض، تقول: حَنَرْتُ حَنيرةً إذا بَنَيْتَها.
والحَنيرةُ: مِنْدَفة النِّساء للقُطن.
نحر:
إذا تَشاحَّ القَوم على أمر قيل: انتَحَروا وتَناحَروا من شِدَّة حِرصِهم.
وهذه الدارُ تَنْحَر تلك الدار إذا استَقْبَلَتْها.
وإذا انتَصَبَ الانسانُ في صلاته فنَهَدَ قيلَ: قد نَحَرَ.
واختلفوا في تفسير قوله تعالى: "فصَلِّ لرَبِّكَ وانحَرْ"، قال بعضهم: انحَرْ البُدْنَ، ويقال: هو وضع اليمين على الشِّمال في الصلاة.
ويوم النَّحْر: يَوم الأضْحَى. والنَّحْر: ذَبْحُكَ البعيرَ بطَعْنةٍ في النَّحْر، حيثُ يبدو الحُلْقُوم من أعلى الصَّدْر، ونَحَرْتُه أنحَرْه نَحْراً.

### Türkçe

باب **الحاء** ve**الراء** ve**النون**’un ikisiyle birlikte

**ح ر ن**، **ح ن ر**، **ر ن ح** kullanımdadırlar

**حرن**:
**حَرَنَتِ** **الدّابَّة**، ve **حَرُنَتْ** bir lehçe olarak; artık o **تَحْرُن** **حِراناً** (inat ederek/durmaya direnerek), ve o **حَرُونٌ**’dur.
Ve hadiste: “Ne **خَلَأَت** ne de **حَرَنَت**; fakat onu filin alıkoyanı alıkoydu.”
Ve denilir: **فَرَسٌ حَرونٌ**; **خَيْلٍ حُرُنٍ**’den. Ve **الحَرون**: Bahile’ye ait olan bir atın adıdır; ona nispetle **الخيل الحَرونيّة** nispet edilir.

**رنح**:
**رُنِّحَ** falan kimse **تَرنيحاً**; kemiklerinde bir gevşeklik ve bedeninde bir zayıflık ona arız olduğunda, bir darbe yahut onu kaplayan bir korku sırasında, **المَيْد** gibi; dedi ki:
تَميدُ إذا استَعْبَرْتَ مَيْدَ المُرَنَّح
Ve **المُرَنَّحُ**: odunun bir türüdür; en iyilerindendir; onunla tütsülenilir.

**حنر**:
**الحِنَّوْرةُ**: çirkin bir küçük canlıdır; insan ona benzetilir de şöyle denir: “Ey **حِنَّوْرَة**.”
Ve hadiste: “Eğer siz, kazıklar gibi oluncaya kadar namaz kılsaydınız yahut **الحَنائر** gibi oluncaya kadar oruç tutsaydınız, size ancak doğru bir niyet ve doğru bir vera‘ ile fayda verirdi.”
Ve **الحنَيرة**: vurulmuş düğümdür; o kadar geniş değildir; dersin ki: onu yaptığında **حَنَرْتُ حَنيرةً**.
Ve **الحَنيرةُ**: kadınların pamuk için **مِنْدَفة**’sidir.

**نحر**:
Kavim bir iş üzerinde çekiştiğinde denilir: onların şiddetli hırslarından dolayı **انتَحَروا** ve **تَناحَروا**.
Ve bu ev, onu karşıladığı zaman, şu evi **تَنْحَر**.
Ve insan namazında dikilip de doğrulduğunda denilir: gerçekten **نَحَرَ**.
Ve “**فصَلِّ لرَبِّكَ وانحَرْ**” sözü yüce Allah’ın; onun tefsirinde ihtilaf ettiler: bazısı dedi ki: **انحَرْ** **البُدْنَ**; ve denilir: o, namazda sağın solu üzerine konulmasıdır.
Ve **يوم النَّحْر**: **يَوم الأضْحَى**’dır. Ve **النَّحْر**: deveni **النَّحْر**’da bir saplama ile boğazlamandır; göğsün üst tarafından **الحُلْقُوم** göründüğü yerde; ve onu **نَحَرْتُه**; onu **أنحَرْه**; **نَحْراً**.
