# رنف — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%86%D9%81/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%86%D9%81/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رنف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%86%D9%81.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: رنف

الرنف، بالفتح، وعليه اقتصر الجوهري، ويحرك، نقله أبو عبيد: بهرامج البر، وهو من شجر الجبال، وفي مقتل تأبط شرا أن الذي رماه لاذ منه برنفة، فلم يزل تأبط شرا يجدمها بالسيف حتى وصل إليه فقتله، ثم مات من رميته، قال أوس بن حجر يذكر نبعة:
  تعلمها في غيلها وهي حظوة                      بواد به نبع طوال وحثـيل
  وبان وظيان ورنف وشوحط                      ألف أثيت ناعم مـتـغـيل وهذه كلها من شجر الجبال، وقال أبو حنيفة: أخبرني أعرابي من أهل السراة، قال: الرنف: هو هذا الشجر الذي يقال له: الخلاف البلخي، وهو بعينه،ينضم ورقه إلى قضبانه إذا جاء الليل، وينتشر بالنهار. والرانفة: طرف غضروف الأنف، وقيل: ما لان عن شدة الغضروف. الرانفة: ألية اليد، وهو أسفلها. الرانفة: جليدة طرف الروثة، أي: الأرنبة، كل ذلك من نوادر اللحياني. قال أبو حاتم: الرانفة من الكبد: ما رق منها. قال اللحياني: الرانفة من الكم: طرفها، ورأسها. الرانفة: أسفل الألية، وطرفها الذي يلي الأرض إذا كنت قائما، كما في الصحاح، وقال غيره: الرانفة: ما سال من الألية على الفخذين: وفي حديث عبد الملك بن مروان )أنه قال له رجل: خرجت في قرحة، فقال: في أي موضع من جسدك? قال: بين الرانفة والصفن( فأعجبه حسن ما كنى، والجمع: روانف، وأنشد أبو عبيد لعنترة يهجو عمارة بن زياد العبسي:
  متى ما نلتقي فردين ترجف                      روانف أليتيك وتستطـارا

  الرانفة: كساء يعلق إلى شقاق بيوت الأعراب، حتى تلحق بالأرض، ج: روانف، نقله الصاغاني. في الصحاح: أرنفت الناقة بأذنيها: إذا أرختهما من الإعياء، ومنه الحديث: )كان إذا نزل عليه صلى الله عليه وسلم الوحي وهو على القصواء تذرف عيناها، وترنف بأذنيها من ثقل الوحي(. قال ابن عباد: أرنف البعير، سار فحرك رأسه، فتقدمت جلدة هامته. قال: أرنف الرجل: أسرع، يقال: جاءني فلان مرنفا، أي مسرعا. والمرناف، بالكسر: سيف: الحوفزان بن شريك، وهو القائل فيه:
  إن يكن المرناف قد فـل حـده                      جلادي به في المأزق المتلاحم
  توارثه الآباء من قبل جـرهـم                      فأردفه قدي شؤون الجماجـم ومما يستدرك عليه: رانف كل شيء: ناحيته: كما في المحيط، واللسان، ويقال للعجزاء: ذات روانف. ومن المجاز: علوا روانف الآكام، أي رؤوسها.

### Türkçe

**الرنف**, fetih ile; ve Cevherî bununla yetinmiştir; ve harekelenir; Ebû Ubeyd onu nakletti: kara **بهرامج**’dir; ve o, dağ ağaçlarındandır. Ve **تأبط شرا**’nın öldürülüşünde: onu atan kimsenin ondan bir **رنفة** ile sığındığı (rivayet edilir); böylece **تأبط شرا** kılıçla onu kesip durdu, nihayet ona ulaştı da onu öldürdü; sonra da kendi atışından öldü. Evs b. Hacer, bir **نبعة**’yi anarak dedi:
  Onu, çalılığında öğrenirsin; o ise bir nasiptir                      içinde uzun ve sık **نبع** bulunan bir vadide
  Ve **بان** ve **وظيان** ve **رنف** ve **شوحط**                      yumuşak, çalılık bir **أثيت**’i ülfet edinmiş; ve bunların hepsi dağ ağaçlarındandır.

Ebû Hanîfe dedi: Serât ehlinden bir bedevî bana haber verdi; dedi ki: **الرنف**: kendisine **الخلاف البلخي** denilen şu ağaçtır; ve o, onun aynıdır; gece gelince yaprağı dallarına toplanır, gündüz ise yayılır.

**الرانفة**: burun kıkırdağının ucu. Ve denildi ki: kıkırdağın sertliğinden yumuşayan şey.

**الرانفة**: elin **ألية**’si; ve o, onun alt tarafıdır.

**الرانفة**: **الروثة**’nin ucunun ince derisi; yani **الأرنبة**. Bunların hepsi Lihyânî’nin nadirlerindendir.

Ebû Hâtim dedi: karaciğerden **الرانفة**: ondan incelen şeydir.

Lihyânî dedi: yenin **الرانفة**’si: onun ucu ve başıdır.

**الرانفة**: **الألية**’nin altı ve ayakta iken yere bitişik olan ucu; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Başkası dedi ki: **الرانفة**: **الألية**’den uylukların üzerine akan şeydir.

Abdülmelik b. Mervân hadîsinde: (Bir adam ona dedi ki: bir çıbanda çıktım; o da dedi ki: bedeninin hangi yerinde? Dedi ki: **الرانفة** ile **الصفن** arasında.) Böylece kinayeli söyleyişinin güzelliği onu hoşuna gitti. Çoğulu: **روانف**. Ebû Ubeyd, Antere’den, Umâre b. Ziyâd el-Absî’yi hicvederken şu beyti okuttu:
  Ne zaman iki kişi olarak karşılaşsak titrer                      iki **ألية**’nin **روانف**’i ve sıçrar

**الرانفة**: bedevîlerin evlerinin yarıklarına asılan bir örtü; ta ki yere ulaşsın; çoğulu: **روانف**; Sâgânî onu nakletti.

**الصحاح**’ta: **أرنفت** deve, kulaklarıyla: yorgunluktan onları salıverdiği zaman. Ve ondan hadîs: (Vahiy ona—sallallahu aleyhi ve sellem—**القصواء** üzerinde iken indiğinde, iki gözü yaş dökerdi ve vahyin ağırlığından kulaklarıyla **ترنف** ederdi.)

İbn Abbâd dedi: **أرنف** deve: yürüdü de başını hareket ettirdi; böylece başının tepesinin derisi öne geçti. Dedi ki: **أرنف** adam: hızlandı; denilir ki: falan bana **مرنفا** geldi; yani hızlı.

**المرناف**, kesre ile: bir kılıçtır; **الحوفزان بن شريك**’indir; ve o, onun hakkında şöyle diyen kimsedir:
  Eğer **المرناف**’ın keskinliği körelmişse                      onunla, birbirine girmiş dar boğazda çarpışmam
  Onu babalar, Cürhüm’den önce miras aldı                      böylece onunla kafataslarının yarıklarını ardı ardına getirdim

Ve ona ilâve olarak istidrâk edilenlerdendir: her şeyin **رانف**’i: onun yanı; **المحيط** ve **اللسان**’da olduğu gibi. Ve **العجزاء** için denilir: **ذات روانف**.

Ve mecazdandır: **روانف الآكام**’ın üstüne çıktılar; yani başları.
