# رنو (ر-ن-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%86%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%86%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ر - ن - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%86%D9%88/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الراء والنون و و ا ي ء معهما
ر ن و، ر و ن، ن و ر، ر ي ن، ي ر ن، ن ي ر، ر ن أ، أ ر ن مستعملات
رنو:
رنا يَرْنُو إليها رُنُوّا، إذا نظر إليها، ورَنَوْته أَرْنُوه رنا ورُنُواً فأنا رانٍ، قال:
إذاهُنَّ فَصَّلْنَ الحديث لأَهله		حديثَ الرَّنا فَصَّلنَهُ بالتَّهانُفِ
وفُلانٌ رُنُوُّ فُلانة، أي: يُديمُ النَّظَرَ إليها حيثُ ذَهَبَتْ.
وأَرْناني حُسْنُ ما رأيتُ، أي: أعجبني وحملني على الرُّنُوّ.
وكأسٌ رَنَوْناةٌ، أي: دائمة... والرّنوّ: اللّهو مع شَغْل القلب، قال العجّاج: فقد أرانَى ولقد أُرَنِّي أي: أُلَهَّى وأُلَهِّي.
وأَرْنَى إرناءً: نَظَرورنا، أي: أدام النَّظَر، قال: أَرْنَى لبَهْجَتِها وحُسْنِ حَدِيثها والرّاني: الطَّرِبُ، ورَنَوْتُ: طَرِبْتُ، وهذه كلمةٌ سائرةٌ في أفواه العَرَب. وحُكِيَ عن امرأة من بني يَرْبوع سُئِلَتْ عن رجلٍ، فقالت: في القُبّة يُرْنَى، أي: يُغَنَّى ليَطرَب، قال: فما سَكَتَتْ حتّى رَنَوْت لُصوتها، أي: طَرِبْت.
وفُلانٌ رُنُوُّ الأَمانيّ، أي: هو صاحِبُ أَمانِيَّ يَتَوَقَّعُها، قال: يا صاحبيَّ إنَّني أَرْنُوكَما لاتَحرِماني إنّني أرجوكُما
رون:
يَوْمٌ أَرْوَنانٌ، وليلةٌ أرْوَنانة، أي: شَديدٌ صَعْبٌ. لا فِعل له، وأَرْوَنانيٌّ وأَرْوَنانيّةٌ أيضاً، قال:
فَظَلَّ لنِسْوةِ النُّعمان منّا		على سَفَوانَ يومٌ أَرْوَنانُ
نور:
النُّور: الضيّاء، والفعل: نار وأنار ونَوْراً وإنارةً. واستنار، أي: أضاء.
والنُّور: نَوْرُ الشَّجَر، والفِعْل: التَّنوير، وتنوير الشَّجَرة: إزْهارُها. والنُّوّار: نَوْرُ الشَّجَر.
وتنوَّرْت ناراً: قَصَدْت إليها.
والنّائرةُ: الكائنةُ تقعُ بينَ القَوْمِ.
والمَنارة، مَفْعَلة من الإنارة، وبَدْء ذلك أَنَّهم كانوا يُنَوِّرونَ في الجاهِليّة ليُهْتَدَى ويُقْتَدَى بها.
والمنارة: الشَّمعةُ ذات السِّراج. والمنارةُ: ما يُوضَعُ عليه المِسرَجة، قال:
وكِلاهُما في كَفِّهِ يَزَنِـيَّةٌ		فيها سِنانٌ كالمنارةِ أَصْلَعُ
والمنارة: للمؤذِّن.
والنَّؤُورُ: دُخانُ الفَتيلة، يُتَّخَذُ كُحلاً أو وَشْماً.
والنُّورة: يُطْلَى بها.
وفُلانٌ يُنَوِّر على فلان، إذا شبّه عليه أمراً، ولَيْسَت الكلمةُ بعربيّة مَحْضة، واشْتِقاقُهُ: أنّ امرأة كانت تُسَمَّى نُورة من أَسحَر النّاس، فكل من فعل فِعْلَها قيل له: قد نوّر فهو مُنَوِّر.
وامرأة نَوارٌ: وهي العَفيفةُ النّافرةُ عن الشَّرِّ والقَبيح، والجميعُ: النُّورُ، أو هي التي تكره الرِّجال.
وبقرةٌ نَوارٌ: تَنْفِرُ من الفَحل، قال: من نساءٍ عن الفواحشِ نُورِ ونُرْتُ فلاناً، أي: أَنْفَرته بقولٍ أو فِعلٍ.
رين:
الرَّيْنُ: الطَّبْع على القلب.. رانَ يَرِينُ على قَلبه، أي: طُبع، وقوله جلّ وعزّ: "بل ران على قُلُوبهم".
قال الحَسَن: الذّنب على الذّنب حتّى يَسْوَدَّ القلب. وهذا من الغلبة عليه.
ورِينَ بفلانٍ، أي: وقع فيما لا يَستطيعُ الخُرُوج منه.
وران النُّعاسُ والخمر في الرَّأسْ: رَسَخَ فيه رينا ورُيُوناً، قال الطِّرِمّاح:
مخافةَ أن يَرينَ النَّوْمُ فيهم		بسُكْرِ سِناتِهم كلَّ الرُّيُونِ
والرُّءُون في هذا غلط.
والمَوْتُ يَرِينُ على الإنسان فيَذْهَبُ به، ويُقالُ: أصبح فُلانٌ قد ريِنَ به، أي: ذهب.
يرن:
اليَرُونُ: دِماغُ الفِيلِ.. ويَرْنا: اسم رملة.. واليرون أيضا الرّجل، قال النّابغة:
وأنت الغَيْث يُنعش مَنْ يليه		وأنت السَّمُّ خالطه اليَرُونُ
نير:
نِيرُ الثَّوْر: الخَشَبة التّي على عُنُقه، وجَمْعُهُ: أَنيار. ونِيرُ الثَّوْب: عَلَمُه.. ونِيرُ الطّريق: أُخدوده الواضح، قال:
دنانيرُنا من نِيرِ ثَوْر ولـم تـكـن		من الذَّهَبِ المَضرُوب عند القَساط
رنأ:
اليُرَنّاءُ: الحِنّاءُ.
أرن:
أَرِنَ يَأْرَنُ أَرَنا وإراناً، أي: نَشِطَ. والفاعلُ: أَرِنٌ وأَرُونٌ، كما يُقال: مَرِحٌ ومَرُوحٌ.
والإرانُ: سَرِير الميّت، قال:
وعَنْسٍ كأَلْواحِ الإرانِ نَسَأْتُها		على لاحِبٍ كأنّه ظَهْرُ بُرجُدِ
وأَرانَ القَوْمُ: هَلَكَتْ مَواشِيهم، أو هُزِلَتْ فهم مُرِينونّ.

##### Türkçe

باب **الراء** و**النون** و**و** **ا** **ي** **ء** معهما
**ر ن و**، **ر و ن**، **ن و ر**، **ر ي ن**، **ي ر ن**، **ن ي ر**، **ر ن أ**، **أ ر ن** مستعملات

**رنو**:
**رنا يَرْنُو** إليها **رُنُوّا**، إذا نظر إليها، و**رَنَوْته أَرْنُوه** **رنا** و**رُنُواً** فأنا **رانٍ**، قال:
إذاهُنَّ فَصَّلْنَ الحديث لأَهله		حديثَ **الرَّنا** فَصَّلنَهُ بالتَّهانُفِ
وفُلانٌ **رُنُوُّ** فُلانة، أي: bakışını ona, gittiği yerde, sürdürür.
و**أَرْناني** حُسْنُ ما رأيتُ، أي: beni hayran bıraktı ve beni **الرُّنُوّ**’a sevk etti.
وكأسٌ **رَنَوْناةٌ**، أي: sürekli... و**الرّنوّ**: kalbin meşguliyetiyle birlikte eğlence; العجّاج dedi: فقد **أرانَى** ولقد **أُرَنِّي** أي: oyalanırım ve oyalarım.
و**أَرْنَى** **إرناءً**: **نَظَرورنا**، أي: bakışı sürdürdü, قال: **أَرْنَى** لبَهْجَتِها وحُسْنِ حَدِيثها و**الرّاني**: neşeli olan, و**رَنَوْتُ**: neşelendim, ve bu, Arapların ağızlarında dolaşan bir kelimedir. Ve بني يَرْبوع’dan bir kadın hakkında rivayet edildi; bir adam hakkında kendisine soruldu da dedi ki: في القُبّة **يُرْنَى**، أي: neşelensin diye bana şarkı söylenir, قال: sonra sesine **رَنَوْت**’a kadar susmadı, أي: neşelendim.
وفُلانٌ **رُنُوُّ الأَمانيّ**، أي: beklediği temennilerin sahibidir, قال: يا صاحبيَّ إنَّني **أَرْنُوكَما** لاتَحرِماني إنّني أرجوكُما

**رون**:
يَوْمٌ **أَرْوَنانٌ**، وليلةٌ **أرْوَنانة**، أي: şiddetli, zor. Fiili yoktur; ve **أَرْوَنانيٌّ** ve **أَرْوَنانيّةٌ** de (vardır), قال:
فَظَلَّ لنِسْوةِ النُّعمان منّا		على سَفَوانَ يومٌ **أَرْوَنانُ**

**نور**:
**النُّور**: ışık; fiil: **نار** ve **أنار** ve **نَوْراً** ve **إنارةً**. Ve **استنار**: yani aydınlandı.
Ve **النُّور**: ağacın çiçeği; fiil: **التَّنوير**; ve ağacın **تنوير**’i: çiçek açmasıdır. Ve **النُّوّار**: ağacın çiçeğidir.
Ve **تنوَّرْت** ناراً: ona yöneldim.
Ve **النّائرةُ**: kavim arasında vuku bulan (şey).
Ve **المَنارة**: **الإنارة**’dan **مَفْعَلة** veznindedir; bunun başlangıcı şudur ki: cahiliyyede, kendisiyle yol bulunup kendisine uyulsun diye **يُنَوِّرونَ** idiler.
Ve **المنارة**: kandilli mumdur. Ve **المنارةُ**: kandilin üzerine konulduğu şeydir, قال:
وكِلاهُما في كَفِّهِ يَزَنِـيَّةٌ		فيها سِنانٌ كالمنارةِ أَصْلَعُ
Ve **المنارة**: müezzin içindir.
Ve **النَّؤُورُ**: fitilin dumanıdır; sürme veya dövme olarak edinilir.
Ve **النُّورة**: onunla badanalanır/sürülür.
Ve فُلانٌ **يُنَوِّر** على فلان، bir işi ona karıştırdığı zaman; kelime saf Arapça değildir; onun اشتقاق’ı: insanların en sihirbazlarından, adı **نُورة** olan bir kadın olduğu; kim onun fiilini yaparsa ona “**قد نوّر**” denir; o da **مُنَوِّر**’dir.
Ve امرأة **نَوارٌ**: o, iffetli, şerden ve çirkinden ürküp uzaklaşandır; çoğulu: **النُّورُ**; yahut o, erkeklerden hoşlanmayan kimsedir.
Ve بقرةٌ **نَوارٌ**: boğadan ürker, قال: من نساءٍ عن الفواحشِ **نُورِ** و**نُرْتُ** فلاناً، أي: söz veya fiille onu ürküttüm.

**رين**:
**الرَّيْنُ**: kalp üzerine mühürlenme.. **رانَ يَرِينُ** على قَلبه، أي: mühürlendi; ve جلّ وعزّ olanın sözü: "بل **ران** على قُلُوبهم".
الحَسَن dedi: günah üstüne günah, ta ki kalp kararana kadar. Bu, onun üzerine galebe çalmasındandır.
Ve **رِينَ** بفلانٍ، أي: içinden çıkmaya güç yetiremediği bir şeye düştü.
Ve **ران** النُّعاسُ والخمر في الرَّأسْ: onda yerleşti; **رينا** ve **رُيُوناً** (olarak), الطِّرِمّاح dedi:
مخافةَ أن يَرينَ النَّوْمُ فيهم		بسُكْرِ سِناتِهم كلَّ الرُّيُونِ
Ve **الرُّءُون** bunda yanlıştır.
Ve ölüm insana **يَرِينُ** de onu alıp götürür; ve denilir ki: أصبح فُلانٌ قد **ريِنَ** به، أي: gitti.

**يرن**:
**اليَرُونُ**: filin beyni.. ve **يَرْنا**: bir kumluğun adıdır.. ve **اليرون** ayrıca adamdır, النّابغة dedi:
وأنت الغَيْث يُنعش مَنْ يليه		وأنت السَّمُّ خالطه اليَرُونُ

**نير**:
**نِيرُ الثَّوْر**: boynundaki ağaç (boyunduruk); çoğulu: **أَنيار**. Ve **نِيرُ الثَّوْب**: onun alameti.. ve **نِيرُ الطّريق**: onun açık oluğu, قال:
دنانيرُنا من **نِيرِ ثَوْر** ولـم تـكـن		من الذَّهَبِ المَضرُوب عند القَساط

**رنأ**:
**اليُرَنّاءُ**: kınadır.

**أرن**:
**أَرِنَ يَأْرَنُ** **أَرَنا** ve **إراناً**، أي: dinçleşti. Fail: **أَرِنٌ** ve **أَرُونٌ**; tıpkı **مَرِحٌ** ve **مَرُوحٌ** denildiği gibi.
Ve **الإرانُ**: ölünün sediridir, قال:
وعَنْسٍ كأَلْواحِ **الإرانِ** نَسَأْتُها		على لاحِبٍ كأنّه ظَهْرُ بُرجُدِ
Ve **أَرانَ** القَوْمُ: hayvanları helak oldu; yahut zayıfladı; böylece onlar **مُرِينونّ**’dur.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%86%D9%88/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ر ن و
رنا إليه ورنا له رنواً‏:‏ أدام إليه النظر وظل رانياً إليه‏.‏
وكأس رنوناة‏:‏ دائمة‏.‏
قال ابن أحمر‏:‏ مدت عليـه الملـك أطنابـه كأس رنوناة وطرف طمز ومـن المجـاز‏:‏ حدّثنـي فرنـوت إلـى حديثـه‏.‏
ورنـوت عنـه‏:‏ تغافلـت‏.‏
وأسـأل اللـه أن يرنيكم إلى الطاعة أي يصيّركم تسكنون إليها لا إلى غيرها‏.‏
وله شرف يراني الكواكب سمعته من العرب‏.‏

##### Türkçe

ر ن و
**رنا إليه** ve **رنا له** **رنواً**: Ona bakışı sürdürdü ve ona doğru **رانياً** olarak kaldı.
Ve **كأس رنوناة**: daimîdir.
İbn Ahmer dedi ki:
“Üzerine mülk çadır iplerini uzattı; **كأس رنوناة** ve **طرف طمز**.”
Ve mecazdandır: “Bana, onun sözüne doğru **فرنوت** olarak konuştu.”
Ve **رنوت عنه**: gaflete vurdum.
Ve Allah’tan, sizi itaate doğru **يرنيكم** etmesini isterim; yani sizi ona sükûn bulur kılar, başkasına değil.
Ve onun, yıldızların ona baktığı bir şerefi vardır; bunu Araplardan işittim.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%86%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: كذا في النسخِ والصَّوابُ أنَّ الحَرْفَ واوِيٌّ .
( *!الرُّنُوُّ ، كدُنُوَ : إدامَةُ النَّظَرِ بسُكونِ الطَّرْفِ ، *!كالرَّنَا ) ، بالفتْحِ مَقْصوراً ، وقد *!رَناهُ *!ورَنا إليه . يقالُ : ظلَّ *!رَانِياً ؛ قالَ الشَّاعِرُ :
إذا هُنَّ فَصَّلْنَ الحَدِيثَ لأَهْلِه
وجَدَّ *!الرَّنا فصَّلْنَه بالتَّهاتُف ( و ) *!الرُّنُوُّ أَيْضاً : ( لَهْوٌ مع شَغْلِ قَلْبٍ وبَصَرٍ وغَلَبَةِ هَوًى ) له .
( *!والرَّنا ) ، بالفتْحِ مَقْصوراً : ( ما *!يُرْنَى إليه لحُسْنِه ) ، سَمَّاهُ بالمَصْدرِ .
وقالَ الجوهريُّ : هو الشَّيءُ المَنْظورُ إليه ؛ قالَ جريرٌ :
وقد كانَ مِن شَأْنِ الغَوِيِّ ظَعائِنٌ
رَفَعْنَ *!الرَّنا والعَبْقَرِيُّ المُرَقَّا ( و ) *!الرُّناءُ ، ( بالضَّمِّ والمَدِّ

الصَّوْتُ ) ؛ نقلَهُ الجوهرِيُّ وصَحَّحه الأزْهرِيُّ ، والجَمْعُ *!أَرْنِيَةٌ .
( و ) الرّناءُ أَيْضاً : ( الطَّرَبُ ) ؛ نقلَهُ ابنُ سِيدَه .
( *!وأَرْناهُ الحُسْنُ ) ؛ وفي المُحْكَم : حُسْنُ المَنْظرِ ؛ ( *!ورَنَّاهُ ) *!تَرْنِيَةً أَعْجَبَه وحَمَلَه على الرُّنُوِّ .
( وهو *!رَنُوُّها ، كعَدُوَ : أَي *!يَرْنُو إلى حَديثِها ويَعْجَبُ به ) .
وفي التَّهْذيبِ : إذا كانَ يُدِيمُ النَّظَرَ إليها .
( *!ورَنَا ) *!يَرْنُو : ( طَرِبَ .
( *!وتُرْنَى ككُبْرَى : الزَّانِيَةُ ) .
قالَ ابنُ سِيدَه : هي تُفْعَلُ مِن *!الرُّنُوِّ أَي يُدامُ النَّظَرُ إليها لأنَّها تُزَنُّ بالرِّيبَةِ .
( و ) *!تُرْنا : اسمُ ( رَمْلةٍ ، ويُفْتَحُ ) .
قالَ ابنُ سِيدَه : وإِنَّما قَضَيْنا عليها بالواوِ إن كانتْ لاماً لوُجُودِ *!رنَوْتُ وعَدَم رَنَيْت .
( *!والرَّنَوْناةُ : الكأْسُ الَّدائِمَةُ على الشُّرْبِ ) ، بفَتْحِ الشِّيْن ، جَمْعُ شارِبٍ كَراكِبٍ ورَكْبٍ .
وفي الصِّحاحِ والمُحْكَم : كأْسٌ *!رَنَوْناةٌ دائِمَةٌ ساكِنَةٌ ؛ ووَزْنُها فَعَلْعَلَة ؛ قالَ ابنُ أَحْمَر :
مَدَّت عليه المُلكَ أَطْنابَه
كأْسٌ *!رَنَوْناةٌ وطِرفٌ طِمِرّيقالُ : إنَّه لم يُسْمَع *!بالرَّنَوْناةِ إلاَّ في شِعْرِ ابنِ أَحْمر .
وفي المِصْباح : كأْسٌ رَنَوْناةٌ معجبَةٌ ؛ ( ج رَنَوْنَياتٌ .
( *!والتَّرْنِيَةُ : التَّطْرِيبُ ) . يقالُ : *!رَنَّاهُ إذا طَرَّبَه .
( و ) أَيْضاً : ( الغِناءُ ) .
والمُرَنِّي : المُغَنِّي ، عَن أَبي عَمْروٍ .
( و ) أَيْضاً : ( الحَنينُ .
( *!ورَاناهُ ) : *!مُراناةً : ( دَارَاهُ ) وحَاباهُ .
( و ) قالَ ابنُ الأعرابيِّ : ( *!الرَّنْوَةُ

اللَّحْمَةُ ؛ ج *!رَنَواتٌ ) ، كشَهْوَةٍ وشَهَواتٍ .
( *!وتَرَنَّى : أَدامَ النَّظَرَ إلى مَحْبُوبِه ) ؛ عن ابنِ الأعرابيِّ نقلَهُ الأَزْهريُّ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
إنَّه *!رَنُوُّ الأمَاني ، كعَدُوَ : أَي صاحِبُ أَمانِي يَتَوَقَّعُها .
*!والرَّناءُ ، كسَحابٍ : الجمالُ ، عن أَبي زيْدٍ .
*!وأَرْناهُ إلى الطاعَةِ : صيَّرَهُ إليها حتى سَكَنَ ودامَ عليها .
ورجُلٌ *!رَنَّاءٌ ، ككَّتانٍ : يُدِيمُ النَّظَرَ إلى النِّساءِ ؛ نقلَهُ الجوهريُّ .
وابنُ *!تُرْنَى : كِنايَةٌ عن اللَّئِيم ؛ وأَنْشَدَ الجوهريُّ لصخرٍ :
فإنَّ ابنَ تُرْنَى إذا زُرْتُكُمْ
يُدافِعُ عنِّي قَوْلاً عَنِيفاً *!وتَرانَوْتُ عنه : أَي تَغافَلْتُ ، كما في الأَساسِ .
*!ويُرنا ، بالضمِّ : وادٍ حِجازيَ يَسِيلُ في نَجْدٍ .
وآخَرُ شامِيّ ؛ عن نَصْر .
(

##### Türkçe

: Nüshalarda böyle(ce)dir; doğrusu ise harfin **واو**’lu olduğudur.

( **الرُّنُوُّ** , **دُنُوَ** gibi: bakışı, göz kapağının sükûnu ile sürdürmektir; **الرَّنَا** gibi), fetha ile maksûr olarak; ve ona **رَناهُ** (yaptı) ve ona **رَنا إليه**. Denir ki: **رَانِياً** olarak gölgede kaldı; şair dedi ki:

Eğer onlar, hadisi ehline ayrıntılandırdılarsa
ve **الرَّنا** ciddileşti; onu bağrışarak ayrıntılandırdılar.

( Ve ) **الرُّنُوُّ** ayrıca: (kalp ve göz meşguliyetiyle birlikte bir eğlence ve ona bir hevânın galebesi)dir.

( **والرَّنا** ), fetha ile maksûr olarak: (güzelliği sebebiyle kendisine **يُرْنَى إليه** olunan şey)dir; onu masdar ile adlandırdı.

Cevherî dedi ki: O, kendisine bakılan şeydir; Cerîr dedi ki:

Ve azgının işinden, göçenler vardı;
**الرَّنا**’yı ve nakışlı **العَبْقَرِيُّ**’yi yükselttiler.

( Ve ) **الرُّناءُ** , (damme ile ve med ile: ses)tir; onu Cevherî nakletti ve Ezherî onu sahih kıldı; cem‘i **أَرْنِيَةٌ**’dir.

( Ve ) **الرّناءُ** ayrıca: (tarab)dır; onu İbn Sîde nakletti.

( **وأَرْناهُ الحُسْنُ** ); ve el-Muḥkem’de: görünüş güzelliği; ( **ورَنَّاهُ** ) **تَرْنِيَةً** onu hayran bıraktı ve onu **الرُّنُوِّ** üzerine sevk etti.

( Ve o, onun **رَنُوُّها**’sıdır, **عَدُوَ** gibi: yani onun sözüne **يَرْنُو** eder ve onunla hayran olur).

Tehzîb’de: ona bakışı sürdürdüğü zaman.

( **ورَنَا** ) **يَرْنُو**: (tarablandı).

( **وتُرْنَى** , **ككُبْرَى** gibi: zâniye)dir.

İbn Sîde dedi ki: O, **الرُّنُوِّ**’dan تُفْعَل yapılır; yani ona bakış sürdürülür; çünkü o, şüphe ile zan olunur.

( Ve ) **تُرْنا**: (bir kumluğun adı)dır; (ve fetha ile okunur).

İbn Sîde dedi ki: Eğer lâm ise, onda **واو** ile hükmetmemiz ancak **رنَوْتُ**’nun bulunması ve **رَنَيْت**’in bulunmaması sebebiyledir.

( **والرَّنَوْناةُ**: içmeye devam eden kadeh), **الشِّيْن**’in fethasıyla; **شارِبٍ**’in cem‘i, **كَراكِبٍ** ve **رَكْبٍ** gibi.

Ṣıḥâḥ ve Muḥkem’de: sâkin, dâimî bir **رَنَوْناةٌ** kadeh; vezni **فَعَلْعَلَة**’dir; İbn Aḥmer dedi ki:

Mülk, onun üzerine iplerini uzattı;
bir **رَنَوْناةٌ** kadeh ve bir **طِرفٌ طِمِرّي**.

Denir ki: **بالرَّنَوْناةِ** ancak İbn Aḥmer’in şiirinde işitilmiştir.

Miṣbâḥ’ta: hayran bırakan bir رَنَوْناةٌ kadeh; (c. **رَنَوْنَياتٌ**).

( **والتَّرْنِيَةُ**: taṭrîb)dir. Denir ki: **رَنَّاهُ**; onu tarablandırdığı zaman.

( Ve ) ayrıca: (şarkı söyleme)dir.

Ve **المُرَنِّي**: şarkıcıdır; Ebû ʿAmr’dan.

( Ve ) ayrıca: (inleme)dir.

( **ورَاناهُ** ): **مُراناةً**: (idâre etti) ve iltifat etti.

( Ve ) İbnü’l-Aʿrâbî dedi ki: ( **الرَّنْوَةُ** et parçasıdır; c. **رَنَواتٌ**), **شَهْوَةٍ** ve **شَهَواتٍ** gibi.

( **وتَرَنَّى**: sevgilisine bakışı sürdürdü); İbnü’l-Aʿrâbî’den; Ezherî onu nakletti.

Ona istidrâk olunanlardandır:

O, **رَنُوُّ الأمَاني**’dir, **عَدُوَ** gibi: yani beklediği emânîlerin sahibidir.

**والرَّناءُ** , **سَحابٍ** gibi: güzelliktir; Ebû Zeyd’den.

**وأَرْناهُ إلى الطاعَةِ**: onu ona (itaate) çevirdi; ta ki sükûn buldu ve onun üzerinde devam etti.

Ve bir adam **رَنَّاءٌ**’dır, **ككَّتانٍ** gibi: kadınlara bakışı sürdürür; Cevherî onu nakletti.

Ve **تُرْنَى**’nın oğlu: alçağa kinayedir; Cevherî, Ṣaḫr’dan şu beyti rivayet etti:

Şüphesiz **تُرْنَى**’nın oğlu, sizi ziyaret ettiğimde,
benden, sert bir sözle savar.

**وتَرانَوْتُ عنه**: yani görmezden geldim; Esâs’ta olduğu gibi.

**ويُرنا** , damme ile: Necd’de akan Hicazî bir vadidir.

Ve bir başkası Şâmî’dir; Naṣr’dan.

(

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%86%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

رَنَا اـِلَيْهَا
1 رَنَا اـِلَيْهَا ذ , (Lth, T,) or اـِلَيْهِ, (S, M,) and [رَنَاهَا, or] رَنَاهُ, (M, TA,) aor. يَرْنُو, (Lth, T, S, Msb,) inf. n. رُنُوٌّ (Lth, T, S, M, Msb, K) and رَنًا, (Lth, T, M, K,) He gazed, i. e., looked continually, (Lth, T, S, M, K,) without any motion of the eyes, (M, K,) at her, (Lth, T,) or at him, or it: (S, M:) or رَنَا اـِلَيْهِ signifies [simply] he looked at him, or it; as also رَنَأَ; but the former is said to be the original word. (TA in art. رنأ.) [See also 5.] ― -b2- رُنُوٌّ also signifies The being cheered, or delighted, and pleased, or being diverted, together with occupation of the heart and eyes, and with predominance of love and desire. (M, K.) You say, يَرْنُو اـِلَى حَدِيثِهَا [He is cheered, or delighted, &c., with her discourse]. (M, K.) And رَنَوْتُ اـِلَى حَدِيثِهِ I was cheered, or delighted, and pleased, or was diverted, with his discourse. (T.) And رَنَا لِكَذَا and لَهُ ↓ استرنى He was cheered, &c., as above, by reason of such a thing: and so أَرَنَّ له. (T in art. رن.) And رَنَا, (K,) aor. as above, (TA,) is syn. with طَرِبَ [app. as meaning He was, or became, affected with a lively emotion of joy, moved with delight, mirthful, joyful, glad, or delighted]. (K.) [See رُنَآءٌ, below, which is perhaps an inf. n.]

رنّاهُ
2 رنّاهُ ذ : see 4. ― -b2- Also, (TA,) inf. n. تَرْنِيَةٌ, (K,) i. q. طَرَّبَهُ [app. as meaning He, or it, affected him with a lively emotion of joy; moved him with delight; rendered him mirthful, joyful, glad, or delighted: see also 4]. (K, * TA.) -A2- تَرْنِيَةٌ signifies also The act of singing. (K.) And i. q. حَنِينٌ [app. as meaning The uttering a plaintive sound, or plaintive sounds]. (K.) A woman's crying out loudly, or vehemently; and uttering a plaintive, or mournful, voice or sound or cry, in singing or in weeping; like تَرْنِينٌ. (M in art. رن.)

راناهُ
3 راناهُ ذ , (K,) inf. n. مُرَانَاةٌ, (TA,) He treated him with gentleness, or blandishment; soothed, coaxed, wheedled, or cajoled, him: (K, TA:) he treated him in an easy and a gentle manner. (TA.)

ارناهُ
4 ارناهُ ذ ; (S, M, Msb, K;) and ↓ رنّاهُ, (M, K,) inf. n. of the latter تَرْنِيَةٌ; (TA;) It (beauty, K, or beauty of aspect, M, or the beauty of a thing that he saw, S, Msb) made him to gaze, i. e., to look continually, (S, M, K,) without any motion of the eyes: (M, K:) or pleased him: (Msb:) or pleased him, and made him to gaze, &c. (TA.) And the former, It (a thing) cheered, or delighted, him, and pleased him; or diverted him. (T in art. رن.) [See also 2.] ― -b2- ارناهُ اـِلَى الطَّاعَةِ He (God, T) reduced him to obedience, so that he became still, and continued obedient: (T, TA:) from a trad. (T.)

ترنّى
5 ترنّى ذ He continued looking at the thing that he loved. (IAar, T, K.) [See also 1.]

تَرَانَوْتُ عَنْهُ
6 تَرَانَوْتُ عَنْهُ ذ I feigned myself unmindful of, or inadvertent to, him, or it. (A, TA.) [The primary meaning seems to be, I feigned myself looking steadily away from him, or it.]

10 اـِسْتَرْنَوَ see 1.

رَنًا
رَنًا ذ A thing at which one looks (S, M, K) continually, [or gazes,] without any motion of the eyes, by reason of its beauty: (M, K:) an inf. n. used as a subst. properly so termed. (M.)

رُنَةٌ
رُنَةٌ ذ , or ارُّنَةُ, a name of The month Jumلdà-'l- ءkhireh: see الرُّنَّى in art. رن, and رُونَةٌ in art. رون.

رَنْوَةٌ
رَنْوَةٌ ذ A piece of flesh or flesh-meat: pl. رَنَوَاتٌ, (IAar, T, K, TA,) like as شَهَوَاتٌ is pl. of شَهْوَةٌ. (TA. [In the CK, the pl. is erroneously written رَنْواتٌ.])

رَنَآءٌ
رَنَآءٌ ذ , with fet-h, (T,) like سَحَابٌ, (TA,) i. q. جَمَالٌ [Beauty, goodliness, comeliness, &c.]: (T, K:) so says AZ. (T.)

رُنَآءٌ
رُنَآءٌ ذ , with damm, i. q. طَرَبٌ [app. as meaning A lively emotion of joy; mirth, joy, gladness, or delight]. (K. [See also رُنَّاءٌ, in art. رن: and see the last signification of 1 in the present art.]) ― -b2- Also A sound, voice, or cry: (El-Umawee, T, K:) [like رَنَّةٌ as expl. in the S and K:) pl. أَرْنِيَةٌ. (T.)

رَنُوٌّ
رَنُوٌّ ذ in the following phrase is like عَدُوٌّ: (K:) you say, هُوَ رَنُوُّ فُلَانَةَ He is one who gazes, or looks continually, at such a woman or girl: (Lth, T, S: [see also رَنَّآءٌ:]) or he is one who is cheered, or delighted, or diverted, and pleased, with the discourse of such a woman or girl. (M, K. *) And فُلَانٌ رَنُوُّ الأَمَانِى Such a one is a person who expects things for which he wishes. (Lth, T, M. *)

رَجُلٌ رَنَّآءٌ
رَجُلٌ رَنَّآءٌ ذ A man who gazes, or looks continually, at women. (S. [See also رَنُوٌّ.])

كَأْسٌ رَنَوْنَاةٌ
كَأْسٌ رَنَوْنَاةٌ ذ [A cup of wine] lasting, or continuing, syn. دَائِمَةٌ, (IAar, T, S, M, Msb, K,) to the drinkers; (عَلَى الشَّرْبِ; IAar, T, K; الشرب being with fet-h to the ش, pl. [or rather quasipl. n.] of شَارِبٌ; TA; [in the CK, and in one copy of the T, erroneously, عليى الشُّرْبِ;]) still, or motionless; syn. سَاكِنَةٌ: (S, Msb:) [were it not for this addition, the meaning might be thought to be, a cup of wine circling to the drinkers:] or pleasing: (Msb:) pl. رَنَوْنَيَاتٌ: (IAar, T, K:) the word رنوناة is of the measure فَعَلْعَلَةٌ; (S;) [originally رَنَوْنَوَةٌ;] and it occurs in the poetry of Ibn-Ahmar, (T, S, M,) but (as some say, S) has not been heard except in that poetry. (S, M.)

تُرْنَى
تُرْنَى أرنى رأى رن رنا رنى ترنى ترني ورى A fornicatress, or an adulteress: (M, K:) [accord. to ISd,] of the measure تُفْعَلُ, from الرُّنُوُّ; i. e., that is gazed at, or looked at continually; because she is made an object of suspicion, or evil opinion: (M:) [whence,] اِبْنُ تُرْنَى One that is base-born. (S.) [See more in art. ترن.]

مُرَنٍّ
مُرَنٍّ ذ A singer. (AA, K.)

##### Türkçe

رَنَا اـِلَيْهَا
1 **رَنَا اـِلَيْهَا** ذ , (Lth, T,) veya **اـِلَيْهِ**, (S, M,) ve [**رَنَاهَا**, veya] **رَنَاهُ**, (M, TA,) muzârîsi **يَرْنُو**, (Lth, T, S, Msb,) mastarı **رُنُوٌّ** (Lth, T, S, M, Msb, K) ve **رَنًا**, (Lth, T, M, K,) O, ona baktı; yani, sürekli baktı, (Lth, T, S, M, K,) gözlerde hiçbir hareket olmaksızın, (M, K,) ona (kadına), (Lth, T,) veya ona (erkeğe), yahut ona/ona (şeye): (S, M:) veya **رَنَا اـِلَيْهِ** “(sadece) ona baktı” mânâsına gelir; **رَنَأَ** da böyledir; fakat birincisinin asıl kelime olduğu söylenir. (TA, **رنأ** maddesinde.) [5’e de bak.] ― -b2- **رُنُوٌّ** ayrıca, kalbin ve gözlerin meşguliyetiyle birlikte, ve sevgi ile arzunun galip gelmesiyle beraber, sevinçlenme, yahut hoşlanma ve memnun olma, yahut oyalanma mânâsına da gelir. (M, K.) Sen **يَرْنُو اـِلَى حَدِيثِهَا** dersin: [Onun konuşmasıyla sevinçlenir, yahut hoşlanır, vb.]. (M, K.) Ve **رَنَوْتُ اـِلَى حَدِيثِهِ**: Onun konuşmasıyla sevinçlendim, yahut hoşlandım ve memnun oldum, yahut oyalandım. (T.) Ve **رَنَا لِكَذَا** ve **لَهُ** ↓ **استرنى**: Böyle bir şey sebebiyle, yukarıda geçtiği üzere, sevinçlendi, vb.; ve yine **أَرَنَّ له**. (T, **رن** maddesinde.) Ve **رَنَا**, (K,) muzârîsi yukarıdaki gibi, (TA,) **طَرِبَ** ile eş anlamlıdır [yani: canlı bir sevinç duygusuyla etkilenmiş oldu; hoşlukla hareketlendi; neşeli, sevinçli, memnun, yahut hoşnut oldu]. (K.) [Aşağıda **رُنَآءٌ**’a bak; belki bir mastardır.]

رنّاهُ
2 **رنّاهُ** ذ : 4’e bak. ― -b2- Ayrıca, (TA,) mastarı **تَرْنِيَةٌ**, (K,) **طَرَّبَهُ** ile aynı mânâdadır [yani: onu canlı bir sevinç duygusuyla etkiledi; onu hoşlukla hareketlendirdi; onu neşeli, sevinçli, memnun, yahut hoşnut kıldı: 4’e de bak]. (K, * TA.) -A2- **تَرْنِيَةٌ** ayrıca şarkı söyleme fiili mânâsına gelir. (K.) Ve **حَنِينٌ** ile aynı mânâdadır [yani: inleyici bir ses, yahut inleyici sesler çıkarma]. (K.) Bir kadının yüksek sesle, yahut şiddetle bağırması; ve şarkı söylerken veya ağlarken inleyici, yahut matemli bir ses veya sesleniş ya da çığlık çıkarması; **تَرْنِينٌ** gibidir. (M, **رن** maddesinde.)

راناهُ
3 **راناهُ** ذ , (K,) mastarı **مُرَانَاةٌ**, (TA,) Ona yumuşak davrandı, yahut tatlılık gösterdi; onu yatıştırdı, kandırır gibi yaptı, ayarttı, yahut aldatıcı tatlılıkla oyaladı: (K, TA:) ona kolay ve yumuşak bir tarzda davrandı. (TA.)

ارناهُ
4 **ارناهُ** ذ ; (S, M, Msb, K;) ve ↓ **رنّاهُ**, (M, K,) ikincisinin mastarı **تَرْنِيَةٌ**; (TA;) O (güzellik, K, veya görünüş güzelliği, M, yahut onun gördüğü bir şeyin güzelliği, S, Msb) onu bakar kıldı; yani, sürekli baktırdı, (S, M, K,) gözlerde hiçbir hareket olmaksızın: (M, K:) veya onu hoşnut etti: (Msb:) veya onu hoşnut etti ve ona baktırdı, vb. (TA.) Ve birincisi: O (bir şey) onu sevinçlendirdi, yahut hoşlandırdı ve memnun etti; yahut onu oyaladı. (T, **رن** maddesinde.) [2’ye de bak.] ― -b2- **ارناهُ اـِلَى الطَّاعَةِ**: O (Allah, T) onu itaate döndürdü; öyle ki sakin oldu ve itaat üzere devam etti: (T, TA:) bir rivayetten. (T.)

ترنّى
5 **ترنّى** ذ O, sevdiği şeye bakmayı sürdürdü. (IAar, T, K.) [1’e de bak.]

تَرَانَوْتُ عَنْهُ
6 **تَرَانَوْتُ عَنْهُ** ذ Ondan, yahut ondan (şeyden), habersizmiş gibi yaptım, yahut ona karşı dikkatsizmiş gibi davrandım. (A, TA.) [Asıl mânâ sanki: Ondan, yahut ondan (şeyden), gözünü sabitçe çevirmiş gibi yaptım.]

10 **اـِسْتَرْنَوَ**: 1’e bak.

رَنًا
**رَنًا** ذ Güzelliği sebebiyle, (M, K:) kişinin gözlerde hiçbir hareket olmaksızın, (M, K:) sürekli baktığı (S, M, K) [yahut dikildiği] bir şey: (M, K:) aslen böyle adlandırılan bir isim olarak kullanılan bir mastar. (M.)

رُنَةٌ
**رُنَةٌ** ذ , veya **ارُّنَةُ**, Cemâdâ’l-Âhire ayının bir adı: **رن** maddesinde **الرُّنَّى**’ya ve **رون** maddesinde **رُونَةٌ**’ye bak.

رَنْوَةٌ
**رَنْوَةٌ** ذ Bir parça et yahut et parçası: çoğulu **رَنَوَاتٌ**, (IAar, T, K, TA,) tıpkı **شَهَوَاتٌ**’ın **شَهْوَةٌ**’nin çoğulu olması gibi. (TA. [CK’de çoğul yanlışlıkla **رَنْواتٌ** yazılmıştır.])

رَنَآءٌ
**رَنَآءٌ** ذ , fetha ile, (T,) **سَحَابٌ** gibi, (TA,) **جَمَالٌ** ile aynı mânâdadır [güzellik, güzel oluş, endamlılık, vb.]: (T, K:) AZ böyle der. (T.)

رُنَآءٌ
**رُنَآءٌ** ذ , damme ile, **طَرَبٌ** ile aynı mânâdadır [yani: canlı bir sevinç duygusu; neşe, sevinç, memnuniyet, yahut hoşnutluk]. (K. [**رن** maddesinde **رُنَّاءٌ**’a da bak: ve bu maddede 1’in son mânâsına bak.]) ― -b2- Ayrıca bir ses, bir sesleniş, yahut bir çığlık: (El-Umawee, T, K:) [S ve K’da açıklandığı üzere **رَنَّةٌ** gibi:] çoğulu **أَرْنِيَةٌ**. (T.)

رَنُوٌّ
**رَنُوٌّ** ذ aşağıdaki ibarede **عَدُوٌّ** gibidir: (K:) sen **هُوَ رَنُوُّ فُلَانَةَ** dersin: O, falan kadın yahut kıza bakan, yahut sürekli bakan kimsedir: (Lth, T, S: [**رَنَّآءٌ**’a da bak:]) veya o, falan kadın yahut kızın konuşmasıyla sevinçlenen, yahut hoşlanan, yahut oyalanan ve memnun olan kimsedir. (M, K. *) Ve **فُلَانٌ رَنُوُّ الأَمَانِى**: Falan kimse, dilediği şeyleri uman bir kimsedir. (Lth, T, M. *)

رَجُلٌ رَنَّآءٌ
**رَجُلٌ رَنَّآءٌ** ذ Kadınlara bakan, yahut sürekli bakan bir adam. (S. [**رَنُوٌّ**’a da bak.])

كَأْسٌ رَنَوْنَاةٌ
**كَأْسٌ رَنَوْنَاةٌ** ذ [Şarap kadehi] içenlere karşı kalıcı, yahut devamlı; eş anlamlısı **دَائِمَةٌ**, (IAar, T, S, M, Msb, K,) ( **عَلَى الشَّرْبِ**; IAar, T, K; **الشرب**’de **ش** üzerine fetha vardır; **شَارِبٌ**’in çoğulu [daha doğrusu çoğul-isim]dir; TA; [CK’de ve T’nin bir nüshasında yanlışlıkla **عليى الشُّرْبِ** yazılmıştır;]) sakin, yahut hareketsiz; eş anlamlısı **سَاكِنَةٌ**: (S, Msb:) [bu ilave olmasaydı, mânâ içenlere dolaşan bir şarap kadehi sanılabilirdi:] veya hoşnut edici: (Msb:) çoğulu **رَنَوْنَيَاتٌ**: (IAar, T, K:) **رنوناة** kelimesi **فَعَلْعَلَةٌ** veznindedir; (S;) [aslında **رَنَوْنَوَةٌ**;] ve İbn-Ahmar’ın şiirinde geçer, (T, S, M,) fakat (bazılarının dediğine göre, S) o şiir dışında işitilmemiştir. (S, M.)

تُرْنَى
**تُرْنَى** **أرنى** **رأى** **رن** **رنا** **رنى** **ترنى** **ترني** **ورى** Zina eden kadın, yahut evli olduğu hâlde zina eden kadın: (M, K:) [ISd’ye göre,] **تُفْعَلُ** veznindendir, **الرُّنُوُّ**’dan; yani, kendisine sürekli bakılan, yahut sürekli bakılan (kadın); çünkü o, şüphe yahut kötü zan konusu yapılır: (M:) [buradan,] **اِبْنُ تُرْنَى**: soysuz doğmuş kimse. (S.) [Daha fazlası için **ترن** maddesine bak.]

مُرَنٍّ
**مُرَنٍّ** ذ Bir şarkıcı. (AA, K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%86%D9%88/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

رَنَا
رَنَا U ( n. ac. رَنًا [ 4A ] ,  رَنُوّ [ 27 ] ),
a.  Gazed at; admired.

b.  Was delighted, enchanted.

رَنَّوَ
رَنَّوَ II ,
a.  Delighted, enchanted.

b.  Sang.

رَاْنَوَ
رَاْنَوَ III ,
a.  Flattered.

أَرْنَوَ
أَرْنَوَ IV ,
a.  see II (a) .

تَرَنَّوَ
تَرَنَّوَ V ,
a.  see I (a) .

رَنًا
رَنًا [ 4A ],
a.  Object of admiration; delightful.

رُنَآء
رُنَآء [ 24A ],
a.  Joy, gladness, mirth.

b.  Sound; noise.

مُرَنٍّ
مُرَنٍّ ( مُرَنِّي ) ,
a.  A singer.

تُرْنَى
تُرْنَى
a.  Fornicatress, adulteress.

##### Türkçe

رَنَا
**رَنَا** U (mastar: **رَنًا** [4A], **رَنُوّ** [27]),
a. Baktı; hayran oldu.

b. Sevindi, büyülendi.

رَنَّوَ
**رَنَّوَ** II,
a. Sevindirdi, büyüledi.

b. Şarkı söyledi.

رَاْنَوَ
**رَاْنَوَ** III,
a. Yağ çekti.

أَرْنَوَ
**أَرْنَوَ** IV,
a. II (a)’ya bak.

تَرَنَّوَ
**تَرَنَّوَ** V,
a. I (a)’ya bak.

رَنًا
**رَنًا** [4A],
a. Hayranlık nesnesi; zevk verici.

رُنَآء
**رُنَآء** [24A],
a. Sevinç, şenlik, neşe.

b. Ses; gürültü.

مُرَنٍّ
**مُرَنٍّ** ( **مُرَنِّي** ),
a. Bir şarkıcı.

تُرْنَى
**تُرْنَى**
a. Zina eden kadın, zina yapan kadın.
