# رهم — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%87%D9%85/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%87%D9%85/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رهم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%87%D9%85.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: رهم

باب الهاء والراء والميم معهما
ه ر م،ه م ر، ر ه م، م ه ر، م ر ه مستعملات ر م ه م ه م ل هرم: هَرِمَ يَهْرَمُ هَرَماً ومَهْرَماً، وهي: هَرِمة، وهُنّ هَرْمَى وَهَرِماتٌ.
والهَرْمُ: ضَرْبٌ من النبَّاتِ فيهِ مُلُوحة، وهو من أذلّ الحَمْض، وأَشَدِّه استبطاحاً على وجه الأرض، الواحدة: هَرْمة، وهو الذي يُقالُ له: حَيْهَلَة، ويُقالُ في مَثَلٍ: "أَذَلّ من هَرْمةٍ" قال زهير:
ووَطِئْتنا وَطْءاً على حَنَقٍ		وَطْءَ المُقَيَّد يابِسَ الهَرمِِ
وابنُ هِرْمة، وابنُ عِجْزة آخر ولد الشَّيخ والشَّيخة، ويُقال: وُلِدَ لهِرْمة.
وهَرْمة وهَرِم اسما رجلين .
همر: الهَمْرُ: صَبُّ الدَّمْعِ والماءِ والمَطَرِ، وهَمَر الماءُ، وأنهمر فهو هامِرٌ مُنْهَمِرٌ.
والفَرَسُ يَهْمِرُ الأرضَ هَمْراً، وهو شدَّة حَفْرِه الأرضَ بحوافِرِه، قال: "يُهامِرُ السَّهْلَ ويُولي الأَخْشَبا" والهمّارُ: النَّمّامُ. والمِهمارُ: الّذي يهمر عليك الكلامَ همراً، أي: يُكْثِرُ عليك.
رهم: الرِّهمةُ: مَطْرَةٌ ضعيفة القَطْر، دائمة، والجميع: رِهَمٌ ورِهام. ورَوْضةٌ مَرْهومة. والرِّهام من الطَّيْر: كلُّ شيء لا يَصْطادُ.
مهر: مَهَرْتُ المرأة: قطعتُ لها مَهْراً فيه مَمْهورة. قال:
أمُّكُمُ ناكحةٌ ضُرَيسا
مَهَرَها عُنَيِّزاً وتَيْسا
فإذا زوّجْتَها رجلاً على مَهْرٍ قلت: أَمْهَرْتُها.
وامرأةٌ مَهيرةٌ: غاليةُ المَهْر. والمهائر: الحرائر، وهنّ ضدّ السَّراري .
والمُهْرُ: وَلَدُ الرَّمَكَةِ والفَرَس، والأُنْثَى: مُهْرةٌ، والجميعُ: مهار ومِهارةٌ والماهِرُ: الحاذِقُ بكلّ عَمَل، وأكثرُ ما يُنْعَتُ به: السّابِحُ المُجِيدُ قال:
مِثْلَ الفُراتيّ إذا ما طما		يَقْذِفُ بالبُوصِيِّ والماهِر
ومَهَرْتُ به أَمْهَرُ به مَهارةً: إذا صرتَ به حاذقاً مره: المَرَهُ: خلافُ الكَحَل. وامرأة مَرْهاء: لا تتعهّد عينها بالكُحْل. وشَرابٌ أَمْرَهُ: ليس فيه من السَّواد شيء.

### Türkçe

باب **الهاء** ve**الراء** ve**الميم** onlarla birlikte

**ه ر م**، **ه م ر**، **ر ه م**، **م ه ر**، **م ر ه** kullanımdadır; **ر م ه** **م ه م** **ل ه** kullanılmaz. **هرم**: **هَرِمَ يَهْرَمُ هَرَماً ومَهْرَماً**; o: **هَرِمة**; onlar (kadınlar): **هَرْمَى** ve **هَرِماتٌ**.

Ve **الهَرْمُ**: içinde tuzluluk bulunan bitkiden bir türdür; o, **الحَمْض**ın en zelilidir ve yer yüzü üzerinde en çok yayılıp yatandır; teki: **هَرْمة**; o, kendisine **حَيْهَلَة** denilen şeydir. Ve bir meselde denilir ki: "أَذَلّ من **هَرْمةٍ**" Züheyr dedi ki:
ووَطِئْتنا وَطْءاً على حَنَقٍ		وَطْءَ المُقَيَّد يابِسَ **الهَرمِِ**

Ve **ابنُ هِرْمة** ve **ابنُ عِجْزة**: şeyh ve şeyhenin son çocuğudur; ve denilir: **وُلِدَ لهِرْمة**.

Ve **هَرْمة** ve **هَرِم** iki erkeğin adıdır.

**همر**: **الهَمْرُ**: gözyaşını, suyu ve yağmuru dökmedir; ve **هَمَر الماءُ**; ve **أنهمر**; o hâlde o **هامِرٌ مُنْهَمِرٌ**dur.

Ve at, yeri **هَمْراً** **يَهْمِرُ**; o, toynaklarıyla yeri kazmasının şiddetidir. Dedi ki: "يُهامِرُ السَّهْلَ ويُولي الأَخْشَبا" Ve **الهمّارُ**: laf taşıyan (koğucu)dır. Ve **المِهمارُ**: sana sözü **هَمْراً** **يهمر** eden, yani sana çokça (söz) artırandır.

**رهم**: **الرِّهمةُ**: damlası zayıf, sürekli bir yağmur damlasıdır; hepsi: **رِهَمٌ** ve **رِهام**. Ve **رَوْضةٌ مَرْهومة**. Ve kuşlardan **الرِّهام**: avlanmayan her şeydir.

**مهر**: **مَهَرْتُ المرأة**: onun için, içinde **مَمْهورة** bulunan bir **مَهْر** kestim. Dedi ki:
أمُّكُمُ ناكحةٌ ضُرَيسا
مَهَرَها عُنَيِّزاً وتَيْسا
Artık onu bir erkeğe bir **مَهْرٍ** üzerine evlendirdiğinde: **أَمْهَرْتُها** dersin.

Ve **امرأةٌ مَهيرةٌ**: mehri pahalı olandır. Ve **المهائر**: hür kadınlardır; onlar, cariyelerin zıddıdır.

Ve **المُهْرُ**: kısrağın ve atın yavrusudur; dişisi: **مُهْرةٌ**; hepsi: **مهار** ve **مِهارةٌ**. Ve **الماهِرُ**: her işte becerikli olandır; onunla en çok nitelenen: iyi yüzücü olan (kimse)dir. Dedi ki:
مِثْلَ الفُراتيّ إذا ما طما		يَقْذِفُ بالبُوصِيِّ والماهِر
Ve **مَهَرْتُ به أَمْهَرُ به مَهارةً**: onunla becerikli olduğunda.

**مره**: **المَرَهُ**: sürmenin zıddıdır. Ve **امرأة مَرْهاء**: gözünü sürmeyle gözetip bakmayan (sürme çekmeyen)dir. Ve **شَرابٌ أَمْرَهُ**: onda siyahlıktan hiçbir şey olmayan (içecek)tir.
