# روب — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%A8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%88%D8%A8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [روب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%A8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: روب

رُوبَةُ اللَّبَنِ: خَميرة تُلْقَى فيه من الحامض لِيَروبَ. وفي المثل: شُبْ شَوْباً لك رُوبَتُهُ كما يقال: احلُبْ حَلَباً لك شَطْرُهُ. ورُوبَةُ الليل أيضاً: طائفة منه، يقال: هَرِّقْ عَنَّا من رُوبةِ الليلِ. ورُوبَةُ الفَرَسِ: ماؤُهُ في جِمامِهِ. تقول: أَعِرْني رُوبةَ فَرَسِكَ. والروبَةُ: الحاجةُ. تقول: فلان لا يقوم بِروبةِ أهلِهِ، أي بما أسندوا إليه من حوائجهم. قال ابن الأعرابي: رُوبَةُ الرجلِ: عقله. تقول: هو يحدِّثُني وأنا إذْ ذاك غلام ليست لي رُوبَةٌ. ورابَ اللبنُ يَروبُ رَوْباً، إذا خَثُرَ وأَدْرَكَ، فهو رائب، ورَوَّبْتُهُ. والمِرْوَبُ: الإناءُ الذي يُرَوَّبُ فيه اللبن. والرائب يكون ما مُحِضَ وما لم يُمْخَضْ. قال أبو عبيد: إذا خَثُرَ اللبن فهو رائب، فلا يزال ذلك اسمَه حتى يُنْزَعَ زُبْدُهُ واسْمُهُ على حاله. وراب الرجل رَوْباً، إذا اختلط علقُه ورأيُه. ورأيت فلاناً رائباً، أي مختلِطاً خاثراً. وقومٌ رَوْبى، أي خُثَراءُ الأنفسِ مختلطون، وهم الذين أثخنهم السيرُ فاستَثْقَلوا نوماً، ويقال شَرِبوا من الرائب فَسَكِروا. قال بشر:
فأمَّا تَميمٌ تَميمُ بـنُ مُـرٍّفأَلْفاهُمُ القَوْمُ رَوْبى نِياما
واحدهم رَوْبان. وقال الأصمعي: واحدهم رائبٌ.

### Türkçe

**رُوبَةُ اللَّبَنِ**: Onun içine ekşiden atılan bir maya; **لِيَروبَ** (yoğurtlaşsın diye). Meselde: **شُبْ شَوْباً لك رُوبَتُهُ**; denildiği gibi: **احلُبْ حَلَباً لك شَطْرُهُ**.

Ve **رُوبَةُ الليل** da: ondan bir taife (bir parça)dır; denir ki: **هَرِّقْ عَنَّا من رُوبةِ الليلِ**.

Ve **رُوبَةُ الفَرَسِ**: onun **جِمام**’ındaki suyudur. Dersin ki: **أَعِرْني رُوبةَ فَرَسِكَ**.

Ve **الروبَةُ**: ihtiyaçtır. Dersin ki: Falan, ehlinin **بِروبةِ**’siyle kaim olmaz; yani onların kendisine dayandırdıkları ihtiyaçlarıyla (işleriyle).

İbnü’l-A‘râbî dedi: **رُوبَةُ الرجلِ**: onun aklıdır. Dersin ki: O bana konuşuyor; ben ise o vakit bir oğlandım, benim **رُوبَةٌ**’m yoktu.

Ve **رابَ اللبنُ يَروبُ رَوْباً**: katılaşıp olgunlaştığı zaman; o hâlde o **رائب**’tir; ve ben onu **رَوَّبْتُهُ** (yoğurtlaştırdım).

Ve **المِرْوَبُ**: sütün içinde **يُرَوَّبُ** (yoğurtlaştırıldığı) kap.

Ve **الرائب**; çalkalanmış olan da olur, çalkalanmamış olan da.

Ebû Ubeyd dedi: Süt katılaştığı zaman o **رائب**’tir; onun kaymağı çıkarılıncaya kadar bu isim onun adı olmaya devam eder; adı da olduğu hâl üzere (kalır).

Ve **راب الرجل رَوْباً**: onun tükürüğü ve görüşü karıştığı zaman.

Ve falanı **رائباً** gördüm: yani karışık, katılaşmış.

Ve bir kavim **رَوْبى**: yani nefisleri katılaşmış, karışık; onlar, yürüyüşün kendilerini ağırlaştırdığı kimselerdir; böylece uyku bakımından ağırlaştılar; ve denilir ki: **الرائب**’den içtiler de sarhoş oldular.

Bişr dedi:
فأمَّا تَميمٌ تَميمُ بـنُ مُـرٍّفأَلْفاهُمُ القَوْمُ رَوْبى نِياما

Onların teki **رَوْبان**.

Asma‘î dedi: Onların teki **رائبٌ**.
