# روث — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%AB/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%88%D8%AB/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [روث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%AB.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: روث

الروثة: واحدة الروث والأرواث، وقد راث الفرس  وغيره، وفي المثل:  أحشك وتروثني  قال ابن سيده: الروث: رجيع ذي الحافر، والجمع أرواث، عن أبي حنيفة. وفي التهذيب: يقال لكل ذي حافر: قد راث يروث روثا. فقول المصنف: وقد راث الفرس، إنما هو مثال لا قيد. الروثة:  ما يبقى من قصب البر في الغربال إذا نخلته  ، نقله الصاغاني. الروثة: مقدم الأنف أجمع، وقيل: طرف الأنف حيث يقطر الرعاف، وقال غيره: وروثة الأنف: طرفه. والروثة:  طرف الأرنبة  ، يقال: فلان يضرب بلسانه روثة أنفه، وفي حديث حسان بن ثابت  أنه أخرج لسانه فضرب به روثة أنفه  أي أرنبته وطرفه من مقدمه. وفي حديث مجاهد:  في الروثة ثلث الدية  .  والمراث، كمبال: خوران الفرس  ، أي مخرج الروث  كالمروث، كمسكن  ، أي من غير قلب الواو ألفا.  ورويثة: ع بين الحرمين  الشريفين- زادهما الله تعالى شرفا- به منهل ماء عذب.
 ومما يستدرك عليه: روثة العقاب: منقارها، قال أبو كبير الهذلي:
  حتى انتهيت إلى فراش عزيزة                      شغواء روثة أنفها كالمخصف وفي الحديث:  أن روثة سيف رسول الله، صلى الله عليه وسلم، كانت فضة  ، فسر أنها أعلاه مما يلي الخنصر من كف القابض. ورجل مروث: أي ضخم الأنف.

### Türkçe

**الروثة**: **الروث** ve **الأرواث**’ın bir tanesi; ve at ve başkası **راث** etmiştir. Ve meselde: “Seni doldururum da beni **تروثني** edersin.” İbn Sîde dedi: **الروث**: toynak sahibi olanın dışkısıdır; cem‘i **أرواث**tır; Ebû Hanîfe’den. Ve **التهذيب**’de: her toynak sahibi için “**قد راث يروث روثا**” denir. O hâlde musannifin “ve at **راث** etti” sözü ancak bir misaldir, bir kayıt değildir.

**الروثة**: onu elediğinde elekte kara kamışından kalan şey; Sâgânî onu nakletti.

**الروثة**: burnun önü, bütünüyle; ve “kanamanın damladığı burnun ucu” denildi. Başkası dedi: ve **روثة الأنف**: onun ucudur.

Ve **الروثة**: **الأرنبة**’nin ucu; “falanca diliyle burnunun **روثة**’sine vurur” denir. Ve Hassân b. Sâbit hadîsinde: “dilini çıkardı da onunla burnunun **روثة**’sine vurdu”; yani onun **أرنبة**’si ve ön kısmından ucu. Ve Mücâhid hadîsinde: “**الروثة**’de diyetin üçte biri vardır.”

Ve **المراث** (mîmli bâ gibi): atın **خوران**’ı; yani **الروث**’un çıktığı yer; **المروث** gibi, **مسكن** gibi; yani vâvı elife çevirmeksizin.

Ve **رويثة**: iki şerefli Harem arasında bir yer—Allah Teâlâ ikisine de şerefini artırsın—onda tatlı su menzili vardır.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: **روثة العقاب**: onun gagasıdır. Ebû Kebîr el-Hüzelî dedi ki:

  “Nihayet azîz bir döşeğe vardım;
  şagvâ, burnunun **روثة**’si yamanmış gibi.”

Ve hadîste: “Resûlullah’ın, sallallahu aleyhi ve sellem, kılıcının **روثة**’si gümüştü”; onunla, tutanın avucunda serçe parmağa bitişik olan tarafından üst kısmı olduğu tefsir edildi.

Ve **رجل مروث**: yani burnu iri.
