# رويد (ر-و-ي-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D9%8A%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%88%D9%8A%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ر - و - ي - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D9%8A%D8%AF/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ر و ي د
رويد بعض وعيدك‏.‏
قال‏:‏ رويد نصاهل بالعراق جيادنـا كأنك بالضحّاك قد قـام نادبـه وامش رويداً‏.‏
وأرود في مشيتك وامش على رود‏.‏
قال الهذلي‏:‏ تكاد لا تثلم البطحاء خطوتها كأنها ثمل يمشي على رود وما في أمره هويداء ولا رويداء وريح رادة‏:‏ سهلة الهبوب‏.‏
وأردت منه كذا‏.‏
وما أردت إلى ما فعلت‏.‏
وأراده على الأمر‏:‏ حمله عليه‏.‏
وراد روداناً‏:‏ جاء وذهب‏.‏
ومالي أراك ترود منذ اليوم‏.‏
وراد النعم في المرعى رياداً‏:‏ تردّد‏.‏
وهي في مرادها‏.‏
وبعثنا رائداً يرود لنا الكلأ ويرتاد‏.‏
وتباشرت الرواد‏.‏
وامرأة رادة وقد رادت ترود‏:‏ اختلفت إلى بيوت جاراتها‏.‏
وكحلة بالمرود‏.‏
وأدار الرحى بالرائد وهو يدها‏.‏
قال‏:‏ إذا قبضت تيمية رائد الرحى تنفـس قنباهـا فطـار طحينهـا أي فست‏.‏
ودار المهر والبازي في المرود وهو حديدة مشدودة بالرسن إذا دار دار معه‏.‏
قال عباس بن مرداس‏:‏ على شخص الأبصار تسمع بينها إذا هي جالت في مراودها عزفا أي صهيلاً‏.‏
والطير تستريد‏:‏ تطلب الرزق تتردّد في طلبه‏.‏
قال أبو قيس بن صرمة‏:‏ وله الطير تستريد وتـأوي فـي وكـور مـن آمنات الجبال وأردته بكل ريدة جميلة فلم أقدر عليه‏.‏
ومن المجاز‏:‏ فلان رائد الوساد وقد راد وساده إذا لم يستقر من مرض أو هم‏.‏
قال‏:‏ تقـول لـه لمـا رأت خمـع زجله أهذا رئيس القوم راد وسادها وأنـا رائـد حاجـة ومرتادهـا وأنـا مـن روّاد الحاجـات‏.‏
وهـذا مـراد الريـح‏.‏
وإن فلانـاً لمستراد لمثله‏.‏
قال النابغة‏:‏ ولكنني كنت امـرأ لـي جانـب من الأرض فيه مستراد ومذهب وتقول‏:‏ هو مستراد ما عليه مستراد‏.‏
وأرادتنا حاجتنا إذا لبثتهم‏.‏
وراوده عن نفسه‏:‏ خادعه عنها وراوغه‏.‏
والجدار يريد أن ينقض‏.‏
وقال ابن مقبل يصف الفرس‏:‏ من المائحات بأعراضها إذا الحالبان أرادا اغتسالا يريد العرق‏.‏

##### Türkçe

ر و ي د
**رويد**: tehdidinin bir kısmı (ile yetin).

Dedi ki:
**رويد**; Irak’ta kısraklarımızla yavaş yavaş (gidelim); sanki **الضحّاك** ile onun ağıtçısı kalkmış (gibi).
Ve yavaşça yürü.

Yürüyüşünde **أرود** et ve **رود** üzere yürü.

Hüzeli dedi ki:
Neredeyse onun adımı **البطحاء**’yı yarmaz; sanki sarhoş, **رود** üzerinde yürür.

Onun işinde ne **هويداء** vardır ne de **رويداء**.

**ريح رادة**: esişi kolay (olan).

Ondan şöyle şöyle **أردت**.

Yaptığıma doğru **أردت** etmedim.

Onu iş üzerine **أراده**: onu ona yükledi.

**راد** **روداناً**: geldi ve gitti.

Bugünden beri seni **ترود** eder görüyorum; benim için ne var?

Davar(lar) merada **رياداً** olarak **راد** etti: gidip geldi (tekrarladı).

O, onun **مراد**’ında(dır).

Ve bize otu **يرود** ve **يرتاد** eden bir **رائداً** gönderdik.

**الرواد** müjdelendi.

**امرأة رادة**; ve **رادت ترود** etti: komşu kadınlarının evlerine gidip geldi.

Ve **المرود** ile sürme (çekti).

Ve eli olan **الرائد** ile değirmeni döndürdü.

Dedi ki:
Teymiyye, değirmenin **رائد**’ini tuttuğu zaman, onun iki kalçası nefes aldı da unu uçtu; yani yellen(di).

Ve tay ile doğan **المرود** içinde döndü; o, yularla sıkıca bağlanmış bir demirdir; döndüğü zaman onunla beraber döner.

Abbâs b. Mirdâs dedi ki:
Bakışların şahsı üzerinde, aralarında işitirsin; **مراودها**’sında dolaştığı zaman **عزفا**; yani kişneme(yi).

Ve kuş **تستريد** eder: rızkı arar; onu aramada gidip gelir.

Ebû Kays b. Sırme dedi ki:
Ve onun kuşu **تستريد** eder ve güvenli dağların yuvalarında barınır.

Onu her güzel **ريدة** ile **أردت** ettim de ona güç yetiremedim.

Mecazdandır:
Falan, yastığın **رائد**’idir; ve hastalık yahut kederden yerleşik durmadığı zaman yastığını **راد** etti.

Dedi ki:
Ona, onun sesinin **خمع**’ını gördüğü zaman der ki: Bu, kavmin reisi midir; onun yastığını **راد** eden?

Ve ben bir ihtiyacın **رائد**’iyim ve onun **مرتاد**’ıyım; ve ben ihtiyaçların **روّاد**’ındanım.

Ve bu, rüzgârın **مراد**’ıdır.

Ve şüphesiz falan, onun gibisi için elbette **لمستراد**’dır.

Nâbiga dedi ki:
Fakat ben, yerden bir yanı olan bir kimse idim; onda bir **مستراد** ve bir gidiş yeri vardır.

Ve dersin ki: O, **مستراد**’dır; onun üzerinde **مستراد** yoktur.

İhtiyacımız, onları alıkoyduğumuz zaman bizi **أرادت** etti.

Onu kendisi hakkında **راوده** etti: onu ondan aldatıp oyaladı.

Ve duvar, yıkılmak istiyor.

İbn Mukbil, atı vasfederek dedi ki:
Yanlarıyla (su) akıtanlardan; iki sağan, yıkanmayı **أرادا** ettikleri zaman; teri **يريد** eder.
