# رى (ر-ى) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%89
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%89

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ر - ى
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%89/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

رَيَيْتُ
1 رَيَيْتُ ذ and ↓ رَيَّيْتُ, inf. n. of the former رَىٌّ and of the latter تَرْيِيَةٌ, are both of them verbs relating to الرَّايَةُ: (T:) you say, الرَّايَةَ ↓ رَيَّيْتُ [and رَيَيْتُهَا] I made the رَايَة [q. v.]: (M, TA:) the imperative of رَيَيْتُ is اِرْيَهْ, and that of ↓ رَيَّيْتُ is رَيِّهْ: and the pass. part. ns. are ↓ مَرْيِىٌّ and ↓ مُرَىٌّ, each applied to a banner. (T.)

2 رَىَّ٣َ see 1, in three places. -A2- You say also, رَيَّيْتُ رَآءً I made a ر; (M;) or I wrote a ر. (TA in باب الالف الليّنة.)

أَرْيَيْتُ الرَّايَةَ
4 أَرْيَيْتُ الرَّايَةَ ذ ; accord. to Lh, أَرْأَيْتُهَا, [and so in the K, (see 1 in art. رأى, near the end of the paragraph,]) but [ISd says,] I hold that this is anomalous, and that it is properly only أَرْيَيْتُهَا; I stuck, or fixed, [into the ground,] the banner, or standard. (M, TA.)

اِرْتَيْتُهُ
8 اِرْتَيْتُهُ ذ , [as though a contraction of اِرْتَيَيْتُهُ,] for اِرْتَأَيْتُهُ: see رَأَى, first signification.

اِسْتَرَيْتُهُ
10 اِسْتَرَيْتُهُ ذ , [as though a contraction of اِسْتَرْيَيْتُهُ, like as اِسْتَحَيْتُ is a contraction of اِسْتَحْيَيْتُ,] for اِسْتَرْأَيْتُهُ: see رَأَى, first signification.

رَىٌّ
رَىٌّ ذ , said in the CK, in art. رأى, to be a pl. of رَأْىٌ: see this latter word.

رُىٌّ
رُىٌّ ذ : see art. روى. -A2- It is also said in the K, in art. رأى, to be pl. of رَأْىٌ: see this latter word.

رِىٌّ
رِىٌّ ذ : see art. روى -A2- It is also said in the K, in art. رأى, to be a pl. of رَأْىٌ: see this latter word. ― -b2- Also Beauty of aspect; (K; and M in art. روى;) accord. to him who holds it to be without ء; said by AAF to mean beauty as implying نَمْعَةٌ [and therefore belonging to art. روى]. (M in art. روى. [See also رِئْىٌ, in art. رأى.])

رِيَةٌ
رِيَةٌ ذ : see رِئَةٌ, in art. رأى.

رِيًا
رِيًا ذ : see رِئْىٌ, in art. رأى.

رِيَّةٌ
رِيَّةٌ ذ an inf. n. of رَأَى [q. v.]. (T, M, K; all in art. رأى.)

رَيَّا
رَيَّا ذ : see art. روى.

رُيَّا
رُيَّا ذ : see رُؤْيَا, in art. رأى.

رِيَّا
رِيَّا ذ : see رُؤْيَا, in art. رأى.

رِيًّا
رِيًّا ذ : see رِئْىٌ, in art. رأى.

رَيَّانُ
رَيَّانُ ذ : see art. روى.

رَاىٌ
رَاىٌ ذ : see what next follows.

رَايَةٌ
رَايَةٌ ذ , (T, S, M, Msb, K,) and رَآءَةٌ, mentioned by Sb on the authority of Abu-l-Khattلb, the ا of رَايَةٌ, though a substitute for the medial radical, [i. e. ى,] being likened by him to the augmentative ا, and therefore the final radical is made ء, like as is done in the case of سِقَآءٌ &c., (M,) A banner, or standard, (T, S, M, Msb, K,) of an army: (Msb:) accord. to some, (Msb,) originally with ء, [see رَأْيَةٌ, in art. رأى,] though pronounced by the Arabs without ء; (T, Msb;) but others deny this, and say that it has not been heard with ء: (Msb:) pl. رَايَاتٌ (M, Msb, K) and [coll. gen. n.] ↓ رَاىٌ. (M, K.) ― -b2- Also A قِلَاَدة [app. here meaning collar]: (K:) or a thing that is put upon the neck (Lth, T, M, K) of a runaway male slave, (M, K.) to show that he is a runaway: it is an iron ring, of the size of the neck. (TA.) -A2- It is also said to be an inf. n. of رَأَى: see this latter word.

رُيَيَّةٌ
رُيَيَّةٌ ذ dim. of رَايَةٌ. (Lth, T.)

قَصِيدَةٌ رَيِّيَّةٌ
قَصِيدَةٌ رَيِّيَّةٌ ذ An ode of which the رَوِىّ [or fundamental rhyme-letter] is ر. (TA in باب الالف الليّنة.)

تَرِيَّةٌ
تَرِيَّةٌ ذ and تِرِيَّةٌ: see تَرْئِيَةٌ, in art. رأى.

مُرَىٌّ
مُرَىٌّ ذ : see the first paragraph.

مَرْيِىٌّ
مَرْيِىٌّ ذ : see the first paragraph.

##### Türkçe

**رَيَيْتُ**
1 **رَيَيْتُ** ذ ve ↓ **رَيَّيْتُ**, ilkinin mastar ismi **رَىٌّ** ve ikincinin **تَرْيِيَةٌ** olup, ikisi de **الرَّايَةُ** ile ilgili fiillerdir: (T:) şöyle dersin, ↓ **رَيَّيْتُ الرَّايَةَ** [ve **رَيَيْتُهَا**] ben **رَايَة**’yi (bkz.) yaptım: (M, TA:) **رَيَيْتُ**’ün emri **اِرْيَهْ**, ve ↓ **رَيَّيْتُ**’ün emri **رَيِّهْ**’tir: ve edilgen ism-i mef‘ûller ↓ **مَرْيِىٌّ** ve ↓ **مُرَىٌّ** olup, her biri bir bayrağa uygulanır. (T.)

2 **رَىَّ٣َ**: 1’e bak, üç yerde. -A2- Şunu da dersin, **رَيَّيْتُ رَآءً** ben bir **ر** yaptım; (M;) yahut ben bir **ر** yazdım. (TA, **باب الالف الليّنة**’de.)

**أَرْيَيْتُ الرَّايَةَ**
4 **أَرْيَيْتُ الرَّايَةَ** ذ; Lh’ye göre, **أَرْأَيْتُهَا**, [ve K’da da böyledir, (bkz. رأى maddesinde 1, paragrafın sonuna yakın,)] fakat [ISd der ki,] ben bunun şâz olduğunu, ve doğru olanın ancak **أَرْيَيْتُهَا** olduğunu kabul ederim; ben bayrağı/sancağı (yere) sapladım yahut sabitledim. (M, TA.)

**اِرْتَيْتُهُ**
8 **اِرْتَيْتُهُ** ذ, [sanki **اِرْتَيَيْتُهُ**’nun kısaltması gibi,] **اِرْتَأَيْتُهُ** yerine: **رَأَى**’ya bak, birinci anlam.

**اِسْتَرَيْتُهُ**
10 **اِسْتَرَيْتُهُ** ذ, [sanki **اِسْتَرْيَيْتُهُ**’nun kısaltması gibi; nitekim **اِسْتَحَيْتُ**, **اِسْتَحْيَيْتُ**’nun kısaltmasıdır,] **اِسْتَرْأَيْتُهُ** yerine: **رَأَى**’ya bak, birinci anlam.

**رَىٌّ**
**رَىٌّ** ذ, CK’de, رأى maddesinde, **رَأْىٌ**’nun çoğulu olduğu söylenmiştir: bu son kelimeye bak.

**رُىٌّ**
**رُىٌّ** ذ: روى maddesine bak. -A2- K’da da, رأى maddesinde, **رَأْىٌ**’nun çoğulu olduğu söylenmiştir: bu son kelimeye bak.

**رِىٌّ**
**رِىٌّ** ذ: روى maddesine bak. -A2- K’da da, رأى maddesinde, **رَأْىٌ**’nun bir çoğulu olduğu söylenmiştir: bu son kelimeye bak. ― -b2- Ayrıca görünüş güzelliği; (K; ve M, روى maddesinde;) onu ء’siz kabul eden kimseye göre; AAF tarafından, **نَمْعَةٌ**’yı gerektiren bir güzellik anlamında olduğu söylenmiştir [ve bu sebeple روى maddesine ait olur]. (M, روى maddesinde. [Ayrıca bkz. **رِئْىٌ**, رأى maddesinde.])

**رِيَةٌ**
**رِيَةٌ** ذ: **رِئَةٌ**’ye bak, رأى maddesinde.

**رِيًا**
**رِيًا** ذ: **رِئْىٌ**’ye bak, رأى maddesinde.

**رِيَّةٌ**
**رِيَّةٌ** ذ, **رَأَى**’nın (bkz.) bir mastar ismidir. (T, M, K; hepsi رأى maddesinde.)

**رَيَّا**
**رَيَّا** ذ: روى maddesine bak.

**رُيَّا**
**رُيَّا** ذ: **رُؤْيَا**’ya bak, رأى maddesinde.

**رِيَّا**
**رِيَّا** ذ: **رُؤْيَا**’ya bak, رأى maddesinde.

**رِيًّا**
**رِيًّا** ذ: **رِئْىٌ**’ye bak, رأى maddesinde.

**رَيَّانُ**
**رَيَّانُ** ذ: روى maddesine bak.

**رَاىٌ**
**رَاىٌ** ذ: hemen ardından gelen şeye bak.

**رَايَةٌ**
**رَايَةٌ** ذ, (T, S, M, Msb, K,) ve **رَآءَةٌ**, Sb tarafından Ebu-l-Khattلb rivayetiyle zikredilmiştir; **رَايَةٌ**’nin **ا**’sı, orta kök harfinin [yani ى’nin] yerine geçmekle beraber, onun tarafından artırma **ا**’sına benzetildiği için, son kök harfi ء yapılmıştır; nitekim **سِقَآءٌ** vb. durumunda yapıldığı gibi; (M,) bir ordunun bayrağı yahut sancağıdır: (Msb:) bazılarına göre, (Msb,) aslında ء iledir, [bkz. **رَأْيَةٌ**, رأى maddesinde,] fakat Araplar tarafından ء’siz telaffuz edilir; (T, Msb;) fakat başkaları bunu reddeder ve onun ء ile işitilmediğini söyler: (Msb:) çoğulu **رَايَاتٌ** (M, Msb, K) ve [cins isim olarak] ↓ **رَاىٌ**’dur. (M, K.) ― -b2- Ayrıca bir **قِلَاَدة** [burada görünüşe göre gerdanlık anlamında]: (K:) yahut kaçak erkek kölenin (M, K) boynuna, onun kaçak olduğunu göstermek için konulan bir şeydir; (Lth, T, M, K) boyun büyüklüğünde bir demir halkadır. (TA.) -A2- Ayrıca **رَأَى**’nın bir mastar ismi olduğu da söylenmiştir: bu son kelimeye bak.

**رُيَيَّةٌ**
**رُيَيَّةٌ** ذ, **رَايَةٌ**’nin küçültmesidir. (Lth, T.)

**قَصِيدَةٌ رَيِّيَّةٌ**
**قَصِيدَةٌ رَيِّيَّةٌ** ذ, **رَوِىّ**’si [yahut temel kafiye-harfi] **ر** olan bir kasidedir. (TA, **باب الالف الليّنة**’de.)

**تَرِيَّةٌ**
**تَرِيَّةٌ** ذ ve **تِرِيَّةٌ**: **تَرْئِيَةٌ**’ye bak, رأى maddesinde.

**مُرَىٌّ**
**مُرَىٌّ** ذ: birinci paragrafa bak.

**مَرْيِىٌّ**
**مَرْيِىٌّ** ذ: birinci paragrafa bak.
