# رير — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%8A%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D9%8A%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%8A%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: رير

الرير، بفتح فسكون: الماء يخرج من فم الصبي. وقال اللحياني: الرير: الذي كان شحما في العظام ثم صار ماء أسود رقيقا، قال الراجز:
  والساق مني باديات الرير أي أنا ظاهر الهزال، لأنه دضق عظمه ورق جلده فظهر مخه. أو الرير: الذائب من المخ، الفاسد من الهال، كالرير، بالكسر، والرار، يقال: مخ رار ورير ورير، أي ذائب. وقال أبو عمرو: مخ رير ورير، للرقيق. وفي حديث خزيمة وذكر السنة فقال  تركت المخ رارا  ، أي ذائبا رقيقا، للهزال وشدة الجدب.
 ورير القوم: أخصبوا، كريروا، بالتشديد. ورار الرجل و أرار الله مخه: رققه، وكذا أراره الهزال. وريروا، أي القوم والمال: غلبهم السمن من الخصب، كريروا، بالضم و ريرت البلاد: أخصبت و ريرت أولاد المال: سمنوا حتى عجزوا عن الحركة وتثاقلوا. والرائرة: الشحمة تكون في الركبة طيبة، كالمخ، قاله الفراء، وأنشد:
  كرائرة النعامة لو يداوى                      بريا نشرها برأ السقيم

  وراران، كساسان: بأصفهان، منه، كذا في النسخ. والصواب منها زيد بن ثابت، كذا في النسخ: والصواب بدر بن ثابت ابن روح بن محمد الراراني الأصبهاني الصوفي، كنيته أبو الرجاء، عن جده، مات سنة 532 وجده هو أبو طاهر روح بن محمد بن عبد الواحد بن العباس الصوفي، عن أبي الحسن علي بن أحمد الجرجاني، وعنه أبو القاسم هبة الله بن عبد الوارث الشيرازي وغيره، مات سنة 491 وابنه خليل بن أبي الرجاء بدر، سمع الحداد، وعنه ابن خليل، وابنه محمد بن خليل. وابن أخيه محمد بن محمد بن بدر عن غانم بن أحمد الجلودي، المحدثون.
 ومما يستدرك عليه: راران: محلة ببروجرد. منها أبو النجم بدر بن صالح الصيدلاني البروجردي الرارني، تفقه ببغداد على الكيا الهراسي، وسمع وحدث ومات سنة 547 قاله الذهبي.
 ومما يستدرك عليه: روار، كشاور: مدينة كبيرة بالسند، فتحها محمد بن القاسم الثقفي ابن أخي الحجاج بن يوسف.

### Türkçe

**الرير**، fetha ile sonra sükûn ile: su; çocuğun ağzından çıkar. Lihyânî dedi ki: **الرير**: kemiklerde yağ olan, sonra siyah ince suya dönüşen şeydir. Râciz dedi ki:
  Ve bacak benden **باديات الرير** (yani ben zayıflığın ortaya çıkmışıyım); çünkü kemiği incelmiş, derisi incelmiş de iliği görünmüştür. Yahut **الرير**: ilikten eriyen; **الهال**’den bozulmuş olan; **الرير** gibi, kesre ile, ve **الرار**. Denir: **مخ رار ورير ورير**; yani erimiş. Ebû Amr dedi ki: **مخ رير ورير**; ince olan için. Huzeyme hadîsinde ve seneyi zikretti de şöyle dedi: “**تركت المخ رارا**”; yani zayıflık ve şiddetli kıtlık sebebiyle erimiş, ince.

**ورير القوم**: bereketlendiler; şeddeli olarak **كريروا** gibi. Ve adam **ورار** oldu ve Allah onun iliğini **أرار** etti: onu inceltti; zayıflık da onu böyle **أراره** etti. Ve **ريروا**; yani kavim ve mal: bereketten gelen şişmanlık onlara galip geldi; dammeli olarak **كريروا** gibi. Ve **ريرت البلاد**: bereketlendi. Ve **ريرت أولاد المال**: şişmanladılar; ta ki hareketten âciz kaldılar ve ağırlaştılar. Ve **الرائرة**: dizde bulunan, güzel (hoş) bir içyağıdır; ilik gibi. Bunu Ferrâ söyledi. Ve şu beyti okudu:
  Devekuşunun **رائرة**’si gibi; eğer tedavi edilseydi                      yayılmış kokusunu, hastayı iyileştiren iyileştirirdi

**وراران**، **كساسان** gibi: İsfahân’da; ondan; nüshalarda böyle. Doğrusu: ondan Zeyd b. Sâbit; nüshalarda böyle. Doğrusu: Bedr b. Sâbit b. Rûh b. Muhammed **الراراني** **الأصبهاني** **الصوفي**; künyesi Ebû’r-Recâ; dedesinden. 532 yılında öldü. Dedesi ise Ebû Tâhir Rûh b. Muhammed b. Abdülvâhid b. Abbâs **الصوفي**’dir; Ebû’l-Hasen Ali b. Ahmed **الجرجاني**’den; ondan da Ebû’l-Kâsım Hibetullâh b. Abdülvâris **الشيرازي** ve başkaları rivayet etti. 491 yılında öldü. Oğlu: Halîl b. Ebî’r-Recâ Bedr; Haddâd’ı dinledi; ondan da İbn Halîl ve oğlu Muhammed b. Halîl. Kardeşinin oğlu Muhammed b. Muhammed b. Bedr, Gânim b. Ahmed **الجلودي**’den; muhaddisler.

Ona istidrâk edilenlerdendir: **راران**: Burûcerd’de bir mahalle. Ondan: Ebû’n-Necm Bedr b. Sâlih **الصيدلاني** **البروجردي** **الرارني**; Bağdat’ta Kıyâ **الهراسي** üzerine fıkıh öğrendi; dinledi ve hadis rivayet etti; 547 yılında öldü. Bunu Zehebî söyledi.

Ona istidrâk edilenlerdendir: **روار**، **كشاور** gibi: Sind’de büyük bir şehir; onu Muhammed b. el-Kâsım **الثقفي**; Haccâc b. Yûsuf’un kardeşinin oğlu fethetti.
