# زأبر (ز-أ-ب-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%A8%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%A3%D8%A8%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ز - أ - ب - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: زءبر

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%A8%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الزاي والراء
فنزر:
الفَنْزَر، يؤنّثُ: بيتٌ صغيرٌ يُتَّخَذُ على رأسِ خَشَبةٍ طولها ستّونَ ذراعاً، أو نحوه يكونُ الرَّجلُ فيه رَبيئةً للقوم.
زرفن:
الزِّرْفِينُ والزُّرْفِينُ، لغتان: حلقةُ الباب.
زرنب:
الزَّرْنَبُ: ضَرْبٌ من الطِّيب، وقيل: الزَّرْنَب: نَباتٌ طيِّبُ الرِّيح.
زنبر:
الزُّنْبُورُ: طائرٌ يَلْسَعُ. والجميعُ: زَنابير. وزَنْبَر: من أسماء الرِّجال.
والزَّنْبَريّةُ: الضَّخْمةُ من السُّفنُ. والزَّنْبَرِيُّ: الثّقيلُ من الرِّجال، قال:
كالزَّنْبَرِيِّ يُقادُ بالأَجْلالِ
زأبر:
الزِّئْبُرُ: زِئْبُرُ الخَزِّ والقَطيفةِ والثَّوْبِ ونحوه. ومنه اشْتُقَّ: ازْبَأَرَّتِ الهِرّةُ إذا وفى شَعْرُها وكَثُر. قال: المّرار بن منقذ الفقعسيّ:
فهو وَرْدُ اللَّوْنِ في ازْبِئْرارِهِ		وكُمَيْتُ اللَّوْنِ ما لم يَزْبَـئِرّ
والمُزْبَئرّ: المُقْشَعِرّ من النّاس والدّوابّ.
المِرْزابُ: لغة في المِيزاب. والمِرْزَبَة: شِبْهُ عُصَيّةٍ من حديد.

##### Türkçe

**الزاي** ve **الراء**

فنزر:
**الفَنْزَر**; müennes kılınır: altmış arşın uzunluğunda bir tahta parçasının başında edinilen küçük bir ev; yahut ona yakın (bir şey); adam onun içinde kavim için bir gözcü olur.

زرفن:
**الزِّرْفِينُ** ve **الزُّرْفِينُ**, iki lugat: kapı halkası.

زرنب:
**الزَّرْنَبُ**: güzel koku türünden bir tür; ve denildi ki: **الزَّرْنَب**: kokusu hoş bir bitki.

زنبر:
**الزُّنْبُورُ**: sokan bir kuş. Hepsinin çoğulu: **زَنابير**. Ve **زَنْبَر**: erkek adlarındandır.
Ve **الزَّنْبَريّةُ**: gemilerden iri olan. Ve **الزَّنْبَرِيُّ**: erkeklerden ağır olan; dedi ki:
كالزَّنْبَرِيِّ يُقادُ بالأَجْلالِ

زأبر:
**الزِّئْبُرُ**: **زِئْبُرُ** ipekli kadifenin ve kadifenin ve elbisenin ve benzerinin (tüyü/saçağı). Ondan türetildi: kedi, tüyü tamam olup çoğaldığında **ازْبَأَرَّتِ**. Dedi: **المّرار بن منقذ الفقعسيّ**:
فهو وَرْدُ اللَّوْنِ في ازْبِئْرارِهِ		وكُمَيْتُ اللَّوْنِ ما لم يَزْبَـئِرّ
Ve **المُزْبَئرّ**: insanlardan ve binek hayvanlarından ürperip tüyleri diken diken olan.
**المِرْزابُ**: **المِيزاب** hakkında bir lugat. Ve **المِرْزَبَة**: demirden küçük bir değneğe benzer (şey).

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%A8%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الزِّئْبِرُ، بالكسر مهموز: ما يعلو الثوب الجديد مثل ما يعلو الخَزَّ. ابن سيده: الزِّئْبِرُ والزِّئْبُرُ، بضم الباء، ما يظهر من دَرْزِ الثوب؛ الأَخيرة عن ابن جني. وقد زَأْبَرَ الثوبُ وزَأْبَرَهُ: أَخرج زِئْبِرَهُ، وهو مُزَأْبِرٌ ومُزَأْبَرٌ. وأَخَذَ الشيء بِزَأْبَرِه أَي بجميعه؛ أَبو زيد: زِئْبِرُ الثوب وزِغْبِرُه. التهذيب في الثلاثي ابن السكيت: هو زِئْبِرُ الثوب، وقد قيل: زِئْبُرٌ، بضم الباء، ولا يقال زِئْبَرٌ. الليث: الزِّئْبُر، بضم الباء، زِئْبُر الخَزِّ والقطيفة والثوب ونحوه؛ ومنه اشتق ازْبِئْرَارُ الهِرِّ إِذا وَفَى شَعَرُه وكثر؛ قال المرّار:فَهُْوَ وَرْدُ اللَّوْنِ في ازْبِئْرارِهِ،
وكُمَيْتُ اللَّوْنِ ما لم يَزْبَئِرْ

##### Türkçe

**الزِّئْبِرُ**; kesre ile, hemzeli: yeni elbisenin üzerinde yükselen şey; **الخَزَّ**’ın üzerinde yükselen şey gibi. İbn Sîde: **الزِّئْبِرُ** ve **الزِّئْبُرُ**, **الباء**’ın zammı ile: elbisenin dikişinden görünen şey; sonuncusu İbn Cinnî’den. Ve elbise **زَأْبَرَ** etti ve onu **زَأْبَرَهُ**: **زِئْبِر**’ini çıkardı; ve o **مُزَأْبِرٌ** ve **مُزَأْبَرٌ**’dır. Ve şeyi **بِزَأْبَرِه** aldı, yani tamamıyla; Ebû Zeyd: elbisenin **زِئْبِرُ**’ü ve **زِغْبِرُ**’ü. **التهذيب**’de, الثلاثي’de: İbnü’s-Sikkît: o, elbisenin **زِئْبِرُ**’üdür; ve denilmiştir: **زِئْبُرٌ**, **الباء**’ın zammı ile; ve **زِئْبَرٌ** denilmez. el-Leys: **الزِّئْبُر**, **الباء**’ın zammı ile: **الخَزِّ**’ın ve kadifenin ve elbisenin ve benzerinin **زِئْبُر**’ü; ve ondan, kedinin **ازْبِئْرَارُ**’ı türetilmiştir; **إِذا** tüyü tam olduğunda ve çoğaldığında; el-Merrâr dedi:

فَهُْوَ وَرْدُ اللَّوْنِ في **ازْبِئْرارِهِ**،
وكُمَيْتُ اللَّوْنِ ما لم **يَزْبَئِرْ**

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%A8%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الزئبر: كضئبل أي بكسر الأول والثالث، وقد تضم الباء، وهذه عن ابن جني، وقد ذكرهما ابن سيده، أو هو لحن غير مسموع، أي ضم الباء، وفي نسخة شيخنا، أو هي أي الكلمة أو اللغة. قال شيخنا: وقد أثتها في ضبل دون تعقب، وجعلهما من النظائر والأشباه، وبسط الكلام فيه العلم السخاوي في سفر السعادة: ما يظهر من درز الثوب، وقال بعضهم: هو ما يعلو الثوب الجديد مثل ما يعلو الخز. وقال أبو زيد: زئبر الثوب وزغبره. وقال الليث: الزئبر بضم الباء: زئبر الخز والقطيفة والثوب ونحوه. ومنه اشتق ازبئرار الهر، إذا وفى شعره وكثر، كالزوبر، كجوهر. والزؤبر، كقنفذ، مهموزا. وقد زأبر الثوب: صار له زئبر. وزأبره: أخرج زئبره، فهو مزأبر ومزأبر، الرجل مزأبر، والثوب مزأبر. ويقال: أخذه بزأبره، أي أجمع. وفي المحكم: أي بجميعه، وكذلك بزغبره وبزبره وبزوبره، وسيأتي قريبا: وقال الصغاني: كساء مزيبر ومزوبر، لغتان في مزأبر ومزأبر، عن الفراء.

##### Türkçe

**الزئبر**: **ضئبل** gibi; yani birincinin ve üçüncünün kesresiyle; ve **الباء** da zamme alabilir; bu, İbn Cinnî’dendir; ikisini de İbn Sîdeh zikretmiştir; yahut o, işitilmemiş bir lahn’dır; yani **الباء**’nın zammesi; ve şeyhimizin nüshasında: yahut o, yani kelime yahut lugat. Şeyhimiz dedi: Onu **ضبل**’de takipsiz olarak ispat ettim; ve ikisini nazîrler ve eşbâh’tan kıldı; sözün açılımını onda, es-Sahâvî, Seferü’s-sa‘âde’de yaydı: elbisenin dikişinden görünen şey. Bazıları dedi: O, yeni elbisenin üstüne çıkan şeydir; tıpkı **الخز**’ın üstüne çıkan gibi. Ebû Zeyd dedi: **زئبر** elbiseyi ve **زغبره**. Leys dedi: **الزئبر** **الباء**’nın zammesiyle: **زئبر** **الخز**’ı ve **القطيفة**’yi ve elbiseyi ve benzerini. Ondan, kedinin **ازبئرار**’ı türetildi; ne vakit ki tüyü tamam olur ve çoğalır; **الزوبر** gibi; **جوهر** gibi. Ve **الزؤبر**; **قنفذ** gibi; hemzeli olarak. Ve elbise **زأبر** etti: onun için **زئبر** oldu. Ve onu **زأبره**: onun **زئبر**’ini çıkardı; o hâlde o, **مزأبر** ve **مزأبر**’dir; adam **مزأبر**’dir; elbise **مزأبر**’dir. Ve denilir: Onu **بزأبره** ile aldı; yani topluca. Ve **المحكم**’de: yani tamamıyla; ve yine **بزغبره** ile ve **بزبره** ile ve **بزوبره** ile; ve yakında gelecek: ve es-Sagânî dedi: **كساء** **مزيبر** ve **مزوبر**; **مزأبر** ve **مزأبر** hakkında iki lugattır; el-Ferrâ’dan.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%A8%D8%B1/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

زَأْبَرَ
زَأْبَرَ ذ : &c.: see art. زبر.

##### Türkçe

**زَأْبَرَ**
**زَأْبَرَ** ذ : &c.: **زبر** maddesine bak.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%A8%D8%B1/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: زءبر

زَأْبَرَ
زَأْبَرَ
a.  Was glossy, velvety ( cloth ).

##### Türkçe

**زَأْبَرَ**
**زَأْبَرَ**
a. (kumaş) parlak, kadifemsi idi.
