# زأد (ز-أ-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%A3%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ز - أ - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 8 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: زءد

## Sözlükler (8)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%AF/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الزاي والدال ووايء معهما
ز د و، ز و د، ز ي د، ز أ د، أ ز د مستعملات
زدو:
الزَّدْوُ: لغةٌ في السَّدْو، وهو منلعب الصّبيان بالجَوْز، والغالب عليه الزّاي.
زود:
الزّود: تأسيسُ الزّاد، وهو الطَّعام الذّي يُتَّخَذُ للسَّفَر والحَضَر.
والمِزْوَد: وعاء الزّاد، وكلّ مُنْتَقلٍ بخيرٍ أو عَمَل فهو مُتَزَوِّد.
وزُوَيدة: اسم امرأةٍ من المهالبة.
زبد:
زِدته زيداً وزيادة. وزاد الشّيءُ نفسُه زيادة. وإبل كثيرة الزّيايد، أي: الزّيادات، قال:
ذاتِ سُرُوحٍ جمّة الزَّيايِدِ
ومن قال: الزَّوائد فإنّها جماعة الزّائدة، وإنّما قالوا الزّوائد في قوائم الدّابة، ويقال للأسد: إنّه لذو زوائد، وهو الذّي يتزيّد في زئيره وصولته والنّاقة تتزيّد في سيرها، أي: تتكلّف فوق قدرها والإنسان يَتَزَيَّدُ في كلامِهِ وحَديثه، إذا تكلّف فوق ما ينبغي، قال عَدّي:
إذا أنت فاكهتَ الرّجال فلا تَلَعْ		وقلْ مثْلَ ما قالوا ولا تتـزيّدِ
وزيادة الكبد: قُطَيْعةٌ معلّقةٌ منها، والجميع: الزّيايد.
والمَزادة: مَفْعلةٌ من الزِّيادة، والجميع: المَزايد.
زأد:
الزَُؤْدُ: الفَزَعُ زُئِدَ الرّجل فهو مزؤود.
أزد:
أَزْد: حيُّ من العَرَب.

##### Türkçe

باب **الزاي** و**الدال** و**وايء** معهما
**ز د و**، **ز و د**، **ز ي د**، **ز أ د**، **أ ز د** kullanılanlardır.

**زدو**:
**الزَّدْوُ**: **السَّدْو** hakkında bir dildir (lehçedir); o, çocukların cevizle oynadığı oyundur; onda galip olan **الزّاي**’dır.

**زود**:
**الزّود**: **الزّاد**’ın tesis edilmesidir; o, yolculuk ve ikamet için edinilen yiyecektir.
Ve **المِزْوَد**: **الزّاد** kabıdır; hayır veya amel ile intikal eden her kimse **مُتَزَوِّد**’dur.
Ve **زُوَيدة**: **المهالبة**’den bir kadının adıdır.

**زبد**:
Ona **زيداً** ve **زيادة** olarak artırdım. Ve şeyin kendisi **زيادة** olarak arttı. Ve **الزّيايد**’i çok olan develer; yani: **الزّيادات**; dedi ki:
ذاتِ سُرُوحٍ جمّة الزَّيايِدِ
Ve kim **الزَّوائد** derse, o, **الزّائدة**’nin cemaatidir (çoğuludur); ancak onlar **الزّوائد**’i binek hayvanının ayaklarında söylediler. Ve aslana denilir: “Muhakkak o **زو زوائد**’dir”; o, kükremesinde ve saldırısında artan (ziyadeleşen) kimsedir. Ve dişi deve yürüyüşünde **تتزيّد** eder; yani: gücünün üstünde külfete girer. Ve insan sözünde ve konuşmasında **يَتَزَيَّدُ** eder; uygun olanın üstünde külfete girdiği zaman. **عَدّي** dedi ki:
إذا أنت فاكهتَ الرّجال فلا تَلَعْ		وقلْ مثْلَ ما قالوا ولا تتـزيّدِ
Ve **زيادة الكبد**: ondan asılı bir parça; hepsi: **الزّيايد**.
Ve **المَزادة**: **الزِّيادة**’dan **مَفْعلة** veznindedir; hepsi: **المَزايد**.

**زأد**:
**الزَُؤْدُ**: korkudur; adam **زُئِدَ** edildi, o hâlde o **مزؤود**’dur.

**أزد**:
**أَزْد**: Araplardan bir kabiledir.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%AF/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

زَأَدْتُه أَزْأَدُهُ زَأْداً، أي أَفزعتُه. وزُئِدَ فهو مزْءودٌ، أي مذعورٌ.

##### Türkçe

**زَأَدْتُه** **أَزْأَدُهُ** **زَأْداً**: yani onu korkuttum. Ve **زُئِدَ**; o hâlde o **مزْءودٌ**dur; yani ürkmüş/korkmuş.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%AF/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ز د ( و ا ي ء )
زود ، زدو ، زيد ، زأد ، أزد : مستعملات .
زود : قال الليث : الزَّوْدُ : تأسيسُ الزّاد ، وهو الطعام الّذي يُتّخذ للسّفر والحَضَر جميعاً .
والمِزْوَدُ : وعاءٌ يُجعَل فيه الزّاد ، وكلُّ من انتقل مَعَه بخيرٍ أو شَرَ مِن عمَلٍ أو كسبٍ فقد تَزَوَّد .
وزُوَيْدة : اسمُ امرأةٍ من المَهالِبة ، قال : والْمَزادَة بمنزلةِ رِاويَةٍ لا عَزْلاَءَ لها .
قلتُ : المَزادُ بغير ها هي الفَرْدة الّتي يَحتقِبُها الراكب خَلف رَحْله ولا عَزْلاءَ لها ؛ وأما الرّاوية فهي مَجمَع المزادتَين اللَّتَين تعكمان على جَنْبَي البعير ويُرَوَّى عليهما بالرِّواءِ ، وكلّ واحدةٍ منهما مَزادة ، والجميع المَزايد وربّما حَذَفوا الهاء فقالوا مَزاد ، أنشدني أعرابي :
تَميميٌّ رَفيقٌ بالمَزادِ
وقال النضر : السطيحة : جلدان مقابلان . قال : والمزادة تكون جلدين ونصفاً وثلاثة جلود . سميت مزادة لأنها تزيد على السطيحتين ، وهما المزادتان .
( زيد ) : أبو عبيد : زادَ الشيءُ يَزيد ، وزِدْتُه أنا أَزِيدُه زِيادةً .
سمعتُ العربَ تقول للرّجل يُخبِرُ عن أمرٍ أو يَستفْهم خَبَراً ، فإذا أخبرَ حَقّقَ الخَبَرَ وقال له : وزادَ وزادَ ؛ كأنه يقول : زاد الأَمْرُ على ما وَصَفْتَ وأخبرتَ .
وقال الليث : يقال : هذه إبلٌ كثيرة الزَّيايِد ، أي : كثيرةُ الزِّيادات ؛ وأنشَد :
بهَجْمةٍ تَملأُ عينَ الحاسدِ
ذاتِ سُروحٍ جَمَّة الزَّيَايِد
ومن قال : الزوائد : فإنها هي جماعةُ الزائدة ، وإنَّما قالوا الزوائد في قوائم الدَّابة . ويقال للأَسد : إنّه لذو زَوائد ، وهو الّذي يتزيّد في زَئيره وصوته .
والناقةُ تتزيّد في سَيْرها : إذا تكلّفَتْ فوقَ قَدْرها . والإنسانُ يتزيّد في حدِيثِه وكلامِه : إذا تَكلّف مجاوَزَة ما يَنبغِي ؛ وأَنشَد :
إذا أنتَ فاكَهْتَ الرِّجالَ فلا تَلَعْ
وقُلْ مِثلَ ما قالوا ولا تَتزَيَّدِ
قال : وزائدة الكَبِد : قطعةٌ معلَّقةٌ منها ، والجميع الزّيائد .
قال : والمَزادَة : مَفْعلة من الزّيادة والجميع المزايد . قلت : الزادة مفعلة من الزاد يُتزَوَّد فيها الماءُ .
والمِزْوَدُ : شبه جِرابٍ من أَدَم يُتزوَّد فيه الطعامُ للسّفر ، وجمعُه المزَاوِد .
وزوَّدتُ فلاناً الزادَ تَزْوِيداً فتزوّدَ تزوُّداً . واستزَادَ فلانٌ فلاناً : إذا عَتَب عليه أمْراً لم يَرضَه . وإذا أَعطَى رجلٌ رَجلاً مالاً وطلبَ زيادةً على ما أعطاه ، قيل : قد استزادَه . ويقال للرّجل إذا أُعطِيَ شيئاً : هل تزدادُ ؟ المعنى : هل تَطلُب زيادةً على ما أعطيْتُك . وتَزايَدَ أهلُ السُّوق على السِّلعة : إذا بِيعَت فيمن يزيد .
زأد : أبو عبيد عن الأصمعي : زُئِدَ الرجلُ زُءدُداً فهو مَزْءُود : إذا زُعِر ، وسُئفَ سأْفاً مِثله ، وهو الزُّؤْد والزُّؤُد وأَنشَد :
يُضحِي إذا العِيسُ أدرَكْنا نكايتَها
خَرْقاءُ يعتادُها الطُّوفانُ والزُّؤُدُ
زدو : قال الليث : الزَّدْوُ لغةٌ في السَّدْوِ ، وهو من لعب الصِّبيان بالجَوْز ، والغالب عليه الزَّاي ، يَسْدُونَه في الحَفِيرة .
أزد : ثعلب عن ابن الأعرابيّ قال : أزدَى : صَنَع مَعْروفاً ، وأَسْدَى : إذا أَصلَح بين اثنين . والأزْداءُ : لغةٌ في الأصْداء ، جمعُ صَدًى . والأزْد : لغةٌ في الأَسْد ، يجمع قبائلَ وعمائرَ كثيرةً من اليَمَن .

##### Türkçe

ز د ( و ا ي ء )
**زود** , **زدو** , **زيد** , **زأد** , **أزد**: kullanılagelenlerdir.
**زود**: Leys dedi: **الزَّوْدُ**: **الزّاد**’ın tesis edilmesidir; o da hem sefer hem hazar için birlikte edinilen yiyecektir.
Ve **المِزْوَدُ**: içine **الزّاد** konulan bir kaptır; her kim yanında hayır veya şerden, amel veya kazançtan bir şeyle intikal ederse, muhakkak **تَزَوَّد** etmiştir.
Ve **زُوَيْدة**: **المَهالِبة**’den bir kadının adıdır; dedi ki: ve **الْمَزادَة** **رِاويَة** menzilesindedir; onun **عَزْلاَءَ**’sı yoktur.
Dedim: **المَزادُ** (هاء’sız) binekçinin eyerinin arkasında yük edindiği, tek olan **الفَرْدة**’dir; onun **عَزْلاءَ**’sı yoktur. **الرّاوية** ise, devenin iki yanına bağlanıp düğümlenen iki **مزادة**’nin toplamıdır; onların üzerine **الرِّواءِ** ile su verilir; onların her biri **مَزادة**’dir; hepsi **المَزايد**’dir. Bazen **الهاء**’yı hazfederler de **مَزاد** derler. Bir bedevî bana inşad etti:
تَميميٌّ رَفيقٌ بالمَزادِ
Ve Nadr dedi: **السطيحة**: karşılıklı iki deridir. Dedi ki: ve **المزادة** iki deri ve yarım, ve üç deri olur. Ona **مزادة** adı verildi; çünkü o iki **السطيحة**’nin üzerine ziyade eder; o ikisi **المزادتان**’dır.

( **زيد** ): Ebû Ubeyd: **زادَ** şey **يَزيد**; ben de onu **زِدْتُه**; ben onu **أَزِيدُه** **زِيادةً** (olarak artırırım).
Arapları, bir adam bir işten haber verdiğinde yahut bir haber sorduğunda şöyle derken işittim: haber verdiğinde haberi tahkik eder ve ona: **وزادَ وزادَ** der; sanki şöyle diyor: iş, senin vasfettiğin ve haber verdiğin şeyin üzerine arttı.
Leys dedi: denir ki: bu, **الزَّيايِد**’i çok develerdir; yani: **الزِّيادات**’ı çoktur; ve inşad etti:
بهَجْمةٍ تَملأُ عينَ الحاسدِ
ذاتِ سُروحٍ جَمَّة الزَّيَايِد
Kim **الزوائد** derse, o, **الزائدة**’nin cemaatidir; ancak onlar **الزوائد**’i binek hayvanının ayaklarında söylediler. Ve aslana denir ki: o, **زَوائد** sahibidir; o, kükremesinde ve sesinde ziyade eden kimsedir.
Ve dişi deve, yürüyüşünde **تتزيّد** eder: gücünün üstünde külfete girdiği zaman. Ve insan, hadisinde ve sözünde **يتزيّد** eder: gerektiği şeyi aşmayı külfete girdiği zaman; ve inşad etti:
إذا أنتَ فاكَهْتَ الرِّجالَ فلا تَلَعْ
وقُلْ مِثلَ ما قالوا ولا تَتزَيَّدِ
Dedi ki: ve **زائدة الكَبِد**: ondan asılı bir parçadır; hepsi **الزّيائد**’dir.
Dedi ki: ve **المَزادَة**: **الزّيادة**’dan **مَفْعلة** veznindedir; hepsi **المزايد**’dir. Dedim: **الزادة** **الزاد**’dan **مفعلة** veznindedir; onda su **يُتزَوَّد** edilir.
Ve **المِزْوَدُ**: sefer için yiyeceğin içinde **يُتزوَّد** edildiği, **أَدَم**’den bir **جِراب** benzeridir; cem‘i **المزَاوِد**’dir.
Ve ben falana **الزادَ**’ı **تَزْوِيداً** olarak **زوَّدتُ**; o da **تزوُّداً** olarak **فتزوّدَ** etti. Ve falan, falandan **استزَادَ** eder: razı olmadığı bir işten dolayı ona sitem ettiği zaman. Bir adam bir adama mal verip verdiği şeyin üzerine bir ziyade istediğinde: ona **استزادَه** denir. Ve bir adama, kendisine bir şey verildiğinde denir ki: **هل تزدادُ؟**; mana: sana verdiğim şeyin üzerine bir ziyade ister misin? Ve pazar ehli, meta üzerine **تَزايَدَ** eder: artıranlar arasında satıldığı zaman.

**زأد**: Ebû Ubeyd, Asmaî’den: adam **زُئِدَ** olur, **زُءدُداً**; o da **مَزْءُود**’dur: ürkütüldüğü zaman. Ve **سُئفَ** **سأْفاً** bunun gibidir. Ve o, **الزُّؤْد** ve **الزُّؤُد**’dur. Ve inşad etti:
يُضحِي إذا العِيسُ أدرَكْنا نكايتَها
خَرْقاءُ يعتادُها الطُّوفانُ والزُّؤْدُ

**زدو**: Leys dedi: **الزَّدْوُ** **السَّدْوِ**’da bir lugattır; o, çocukların cevizle oynadığı oyundandır; onda galip olan **الزَّاي**’dır; onu çukura **يَسْدُونَه**.

**أزد**: Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den dedi: **أزدَى**: bir iyilik yaptı. Ve **أَسْدَى**: iki kişi arasında ıslah ettiği zaman. Ve **الأزْداءُ**: **الأصْداء**’da bir lugattır; **صَدًى**’nın cem‘idir. Ve **الأزْد**: **الأَسْد**’de bir lugattır; Yemen’den birçok kabileleri ve büyük kolları bir araya toplar.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%AF/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الزاء والهمزة وما يثلثهما)
(زأر) الزاء والهمزة والراء أصلٌ واحد. زأر الأسد زأراً وزئِيرا.
قال النابغة:
نُبِّئتُ أنّ أبا قابوسَ أوعَدَنِي *** ولا قَرَارَ على زأر من الأسَدِ([1])ومنه قوله:
حَلّتْ بأرضِ الزَّائِرِينَ فأصْبَحتْ *** عَسِراً عليَّ طِلابُكِ ابنةَ مَخْرَم([2])ومن الباب الزَّأرَة: الأَجَمة، وهو كالاستعارة؛ لأنّ الأُسْدَ تأوي إليها فتزأَر.
(زأب) الزاء والهمزة والباء كلمتان. يقال زَأَبَ الشيءَ، إذا حَمله. والازدئاب: الاحتمال. والكلمة الأخرى زَأَبَ، إذا شَرِب شُرباً شديداً. ولا قياسَ لهما.
(زأد) الزاء والهمزة والدال كلمة واحدة، تدلُّ على الفزع. يقال زُئِد الرّجُل، إذا فَزِع، زُؤداً. قال:
حَملَتْ به في ليلةٍ مَزؤُودةٍ *** كَرْها وعَقدُ نِطاقِها لم يُحْلَلِ([3])(زأم) الزاء والهمزة والميم أصلٌ يدلُّ على صوتٍ وكلام. فالزَّأْمة: الصَّوت الشديد. ويقال زأمَ لي فلانٌ زأْمةً، إذا طَرَح لي كلمةً لا أدري أحقٌّ هي أم باطل.
ومما يُحمَل عليه الزَّأَم: الذُّعر. ويقال أزأَمْتُه على كذا، أي أكرهْتُه.
ومما شذّ عن الباب الزّأْم: شِدّة الأكل. والله أعلم.
--------------ــ
([1]) ديوان النابغة 26.
([2]) البيت لعنترة بن شداد في معلقته المعروفة، واللسان (زأر).
([3]) البيت لأبي كبير الهذلي، من قصيدة له في نسخة الشنقيطي من الهذليين 61. وهو في حماسة أبي تمام (1: 20).

ـ

##### Türkçe

(باب **الزاء** ve **الهمزة** ve ikisini üçleyen şeyler)

(**زأر**) **الزاء** ve **الهمزة** ve **الراء** tek bir asıldır. Aslan **زأر** etti; **زأراً** ve **زئِيراً**.
Nâbiga dedi:
Bana haber verildi ki Ebû Kâbûs bana tehdit etti *** ve aslanın **زأر**’ı üzerinde karar yoktur([1])
Ve ondan onun sözü:
**الزَّائِرِينَ**’in toprağına kondu da sabahladı *** senin talebin bana zor oldu, ey Mahrem’in kızı([2])
Ve babdandır **الزَّأرَة**: **الأَجَمة**; ve o, istiare gibidir; çünkü aslanlar ona sığınır da **تزأَر** eder.

(**زأب**) **الزاء** ve **الهمزة** ve **الباء** iki kelimedir. Denir: **زَأَبَ** şeyi; onu taşıdığı zaman. Ve **الازدئاب**: yüklenme. Diğer kelime **زَأَبَ**’dır; şiddetli bir içişle içtiği zaman. Ve ikisi için de kıyas yoktur.

(**زأد**) **الزاء** ve **الهمزة** ve **الدال** tek bir kelimedir; korkuya delâlet eder. Denir: adam **زُئِد**; korktuğu zaman; **زُؤداً**. Dedi:
Onu, **مَزؤُودةٍ** bir gecede taşıdı *** kerhen; ve kuşağının düğümü çözülmemişti([3])

(**زأم**) **الزاء** ve **الهمزة** ve **الميم** bir asıldır; bir sese ve söze delâlet eder. Şu hâlde **الزَّأْمة**: şiddetli sestir. Ve denir: falan bana bir **زأْمةً** **زأمَ** etti; bana bir kelime attığı zaman; onun hak mı bâtıl mı olduğunu bilmem.
Ve ona hamledilen şeylerdendir **الزَّأَم**: ürküntü. Ve denir: onu şuna **أزأَمْتُه**; yani onu zorladım.
Ve babdan şâz olan şeylerdendir **الزّأْم**: yemenin şiddeti. Allah daha iyi bilir.
--------------ــ
([1]) Nâbiga divanı 26.
([2]) Beyit, meşhur muallakasında Antara b. Şeddâd’ındır; ve Lisân (**زأر**).
([3]) Beyit, Ebû Kebîr el-Hüzelî’nindir; Şınkîtî nüshasında Hüzeliyyîn’den ona ait bir kasidedendir 61. Ve Ebû Temmâm’ın Hamâse’sindedir (1: 20).

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%AF/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ز أ د
هو مزءود مذعور‏.‏
وقد زئد فلان وأصابه زؤد‏.‏
وتقول‏:‏ شعار الزهد استشعار الزؤد‏.‏
ومن المجاز‏:‏ بات في ليلة مزءودة‏.‏
قال‏:‏ حملت به في ليلة مزءودة كرهـاً وعقـد نطاقهـا لـم يحلل

##### Türkçe

ز أ د
O, **مزءود** (korkutulmuş, dehşete düşürülmüş)tir.‏
Ve filân **زئد** oldu; ve ona **زؤد** isabet etti.‏
Ve dersin ki: **شعار الزهد** (zühdün şiarı) **استشعار الزؤد** ( **الزؤد**’u içten duyumsamaktır)tır.‏
Mecazdan olarak: **بات في ليلة مزءودة** (korkutucu bir gecede geceledi)‏.‏
Dedi ki: **حملت به في ليلة مزءودة** (onu korkutucu bir gecede taşıdım) kerhen; ve onun kuşağının bağını, çözülmedi.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%AF/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

يزْأَدُه زأَده زَأْداً وزَأَداً وزُؤْداً؛ مخفف؛ عن اللحياني، وزُؤُوداً أَي أَفزعه، وقيل: استخفه. الكسائي: زُئِدَ الرجلُ زُؤُداً فهو مزْؤُود أَي مذعور إِذا فزع. وفي الحديث: فَزُئِدَ أَي فزع، وسُئِف الرجلُ سبَأْفاً مثله، وهو الزُّؤْدُ؛ وأَنشد:
يضحي إِذا العِبسُ أَدركْنا نكايَتها،
خرقاءَ يَعْتادُها الطوفانُ والزُّؤُدِ

##### Türkçe

**يزْأَدُه**: onu **زأَده** eder; **زَأْداً** ve **زَأَداً** ve **زُؤْداً** (şeklinde); hafifletilmiş (bir söyleyiş); **عن اللحياني**.

Ve **زُؤُوداً**: yani onu korkuttu; ve denildi ki: onu hafife aldı. **الكسائي**: adam **زُئِدَ** (oldu) **زُؤُداً**; o hâlde o **مزْؤُود**dur; yani korkmuş, ürkmüş; korktuğu zaman. Ve hadiste: “**فَزُئِدَ**”, yani korktu; ve adam **سُئِف** oldu, **سبَأْفاً** (şeklinde), onun benzeri; ve o, **الزُّؤْدُ**dur; ve (şu beyit) okundu:

Kuşluk vaktinde, **العِبسُ** bize onun yaralamasını eriştirdiği zaman,
Ahmakça; ona sel ve **الزُّؤُدِ** musallat olur.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

زأده كمنعه يزأده زأدا وزأدا: أفزعه، وقيل استخفه. وعن الكسائي: زئد الرجل كعني زؤودا فهو مزؤود، أي مذعور إذا فزع. وفي الحديث: فزئد، أي فزع، وسئف الرجل سأفا، مثله، والزؤد، بالضم، مخفف، عن اللحياني والزؤد، بضمتين الفزع، قال:
  يضحى إذا العيس أدركنا نكايتها                      خرقاء يعتادها الطوفان والزؤد وقال أبو حزام العكلي:
  بلى زودا تفشغ في العواصي
  سافطس منه لا فحوي البطيط ومن سجعات الأساس: شعار الزهد، استشعار الزؤد. ومن المجاز: بات في ليلة مزءودة.

##### Türkçe

**زأده**; **كمنعه** **يزأده** **زأدا** ve **زأدا**: onu korkuttu; ve “onu hafife aldı” denilmiştir. **الكسائي**’den: **زئد الرجل**; **كعني** **زؤودا**; o hâlde o **مزؤود**’dur; yani korktuğu zaman ürkmüş (korkmuş)tır. Hadiste: **فزئد**; yani korktu. **وسئف الرجل سأفا**; onun benzeri. **والزؤد**; zamme ile; hafifletilmiş; **اللحياني**’den. **والزؤد**; iki zamme ile; korku. Dedi ki:
  Kuşluk vaktinde, develer bize onun eziyetini eriştirdiğinde,                      aptalca; ona tufan ve korku musallat olur.
**وقال أبو حزام العكلي**:
  Evet, bir korku; isyanlarda yayılır,
  Ondan bir **سافطس**; ne **فحوي** ne de **البطيط**.
**ومن سجعات الأساس**: zühdün şiarı; korkuyu kuşanma. **ومن المجاز**: korkulu bir gecede geceledi.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%AF/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: زءد

زَأَدَ
زَأَدَ A ( n. ac. زَأْد 1 ),
a.  Frightened.

زُؤْد
زُؤْد [ 3 ],
a.  Fear, terror.

##### Türkçe

زَأَدَ
**زَأَدَ** A (mastarı **زَأْد** 1),
a. Korktu.

زُؤْد
**زُؤْد** [3],
a. Korku, dehşet.
