# زأزأ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%B2%D8%A3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%A3%D8%B2%D8%A3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زأزأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A3%D8%B2%D8%A3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: زأزأ

زأزأه: خوفه وزأزأ الظليم: مشى مسرعا رافعا قطريه أي طرفيه رأسه وذنبه. وزأزأ الشيء: حركه، وتزأزأ: تحرك وتزعزع وتزأزأ منه: تصاغر ذل له فرقا محركة أي خوفا، وقال أبو زيد: تزأزأت من الرجل تزأزؤا شديدا إذا تصاغرت له وفرقت منه، وعبارة المحكم: تزأزأ له: هابه وتصاغر له وخاف كعطف التفسير على تصاغر وتزأزأ الرجل: اختبأ قال جرير:
  تبدو فتبدي جمالا زانه خفر                      إذا تزأزأت السود العناكيب وتزأزأ الرجل إذا مشى محركا أعطافه كهيئة القصار أي وهي مشية القصار. ويقال: قدر زؤازئة كعلابطة وزؤزئة مثل علبطة بالهمز فيهما أي عظيمة تزأزئ، أي تضم الجزور، هذا محل ذكره، لأنه مهموز، قال أبو حزام غالب بن الحارث العكلي:
  وعـنـدي زؤازئة وأبة                      تزأزئ بالدأث ما تهجؤه وذكره في المعتل وهم للجوهري وهذا الذي ذكره وهما هو المنقول عن الأصمعي وشيوخه، والمؤلف تبع ابن سيده في المحكم، حيث ذكره في المهموز.

### Türkçe

**زأزأه**: onu korkuttu. Ve **زأزأ الظليم**: iki yanını, yani başının ve kuyruğunun iki ucunu kaldırarak hızlı yürüdü. Ve **زأزأ الشيء**: onu hareket ettirdi. Ve **تزأزأ**: hareket etti ve sarsıldı. Ve **تزأزأ منه**: ondan küçüldü; ona, “**فرقا محركة**” yani korku olarak, zillet gösterdi. Ebû Zeyd dedi: “Bir adamdan, ona küçülüp ondan korktuğum zaman, şiddetli bir **تزأزؤا** ile **تزأزأت**.” Ve **المحكم**’in ibaresi: **تزأزأ له**: ondan çekindi ve ona küçüldü ve korktu; (bu,) tefsir atfı gibi, **تصاغر** üzerine. Ve **تزأزأ الرجل**: saklandı. Cerîr dedi:

  Görünür de, hayâsının süslediği bir güzellik gösterir;
  kara örümcekler **تزأزأت** ettiği zaman.

Ve adam, yanlarını hareket ettirerek yürüdüğü zaman **تزأزأ** eder; **القصار**ın heyeti gibi; yani bu, **القصار**ın yürüyüşüdür. Ve denilir: **قدر زؤازئة**; **علابطة** gibi. Ve **زؤزئة**; hemz ikisinde de olmak üzere, **علبطة** gibi; yani büyük, **تزأزئ** eden; yani **الجزور**’u toplar (sıkar). Bu, onun zikredilme yeridir; çünkü o hemzelidir. Ebû Hizâm Gâlib b. el-Hâris el-‘Aklî dedi:

  Ve bende bir **زؤازئة** ve bir **أبة** vardır;
  **بالدأث** ile, onu hicvettiğin şeyi **تزأزئ** eder.

Onu **المعتل**’de zikretmesi, el-Cevherî için bir vehimdir. Onun zikrettiği bu şeyin vehim oluşu, el-Asma‘î ve şeyhlerinden nakledilen şeydir. Müellif, onu hemzeliler içinde zikrettiği yerde, **المحكم**’de İbn Sîde’ye tâbi olmuştur.
