# زبرجد (ز-ب-ر-ج-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ز - ب - ر - ج - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%AF/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الخماسي من الجيم
جرنفش:
الجرنفشُ: العظيمُ الجنبين. تقول: رجل جرنفش، والأنثى جرنفشة.
سفرجل:
السَّفَجلُ، والواحدة سَفَرجَلة، من الفواكه، معروف.
زبرجد:
الزَّبرجدُ: الزُّمرُّد، قال:
تأوي إلى مِثل الغزال الأعيدِ
خَمصانةٌ كالرَّشأ المُقلِّدِ
دُرّا مع الياقُوتِ والزَّبرجدِ
أحصنها في يافعٍ مُمَرَّدِ

##### Türkçe

باب الخماسي من الجيم
**جرنفش**:
**الجرنفشُ**: iki yanı büyük olan. Dersin ki: **رجل جرنفش**; dişisi **جرنفشة**.

**سفرجل**:
**السَّفَجلُ**; tekili **سَفَرجَلة**; meyvelerdendir; bilinen.

**زبرجد**:
**الزَّبرجدُ**: **الزُّمرُّد**; dedi ki:
Bir **الأعيد** ceylanı gibi olana sığınır,
**خَمصانةٌ**; gerdanlık takınmış **الرَّشأ** gibi,
İnciyi, yakut ile **الزَّبرجد** ile birlikte,
Onu, tüysüz bir **يافع** içinde daha sağlam kıldı.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%AF/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الزَّبَرْجَدُ والزَّبَرْدَجُ: الزُّمُرُّذ؛ وأَنشد:
تأْوي إِلى مِثْلِ الغزال الأَغْيَد،
خُمْصانَة كالرَّشَإِ المُقَلَّدِ
دُرّاً مع الياقوتِ والزَّبَرْجَدِ،
أَحْصَنَها في يافِع مُمَرَّدِ
أَراد باليافع حصناً طويلاً.

##### Türkçe

**الزَّبَرْجَدُ** ve **الزَّبَرْدَجُ**: **الزُّمُرُّذ**; ve inşad etti:

Şöyle bir ceylana, ince-nazlıya sığınır,
Gerdanı ince, gerdanlıklı ceylan yavrusu gibi;
İnciyi, yakut ile **الزَّبَرْجَدِ** ile birlikte,
Onu, tüysüz bir delikanlıda bir **يافِع** içinde korumuştur.

**يافِع** ile uzun bir kale kastetti.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%AF/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ز ب ر ج د * * الزَّبَرْجَدُ * بوزن السفرجل جوهر معروف

##### Türkçe

* ز ب ر ج د * * **الزَّبَرْجَدُ** * **السفرجل** vezninde; bilinen bir cevher.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الزبرجد والزبردج : جوهر، من أي معروف، وهو من أنواع الزمرد، ولقب به قيس بن حسأن بن عمرو بن مرثد، لجمأله وأنشدوا:
  تأوي إلى مثل الغزال الأغيد
  خمصانة كالرشإ المقـلـد
  درا من الياقوت والزبرجـد

##### Türkçe

**الزبرجد** ve **الزبردج**: bir cevherdir; bilinen herhangi bir şeyden (türden); ve o, **الزمرد**’ün türlerindendir. Ve onunla Kays b. Hassân b. Amr b. Mersed lakaplandırıldı; güzelliği sebebiyle. Ve şu beyitleri okudular:
  Şu **الغزال الأغيد** benzerine sığınır
  **خمصانة**; **الرشإ المقـلـد** gibi
  **درا**; **الياقوت** ve **الزبرجـد**’den

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%AF/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

زَبَرْجَدٌ
زَبَرْجَدٌ ذ [The chrysolite; a certain green diaphonous gem;] a well-known gem; (S, Msb, K;) as also زَبَرْدَجٌ; (TA;) i. q. زُمُرُّذٌ; (S and K in art. زمرذ;) or said to be so; (Msb;) [but this appears to be a mistake;] or it is a kind of زُمُرُّذ: (TA:) the mine in which it receives its being is in the mine of the زمرّذ, with which it is found; but it is very rare, more so than the زمرّذ: at the present period, the year 640 [of the Flight], none whatever of it is found in the mine: some species of it are of a dark green colour; some, light green; and some, of a middling hue of green, of a good water, and very transparent, and these are the best and the most costly species thereof. (ElTeyfáshee, in De Sacy's Chrest. Arabe, 2nd ed., i. 267, q. v.)

##### Türkçe

زَبَرْجَدٌ
**زَبَرْجَدٌ**: iyi bilinen bir cevher; (S, Msb, K;) ve ayrıca **زَبَرْدَجٌ**; (TA;) **زُمُرُّذٌ** ile aynı (i. q.); (S ve K, **زمرذ** maddesinde;) yahut öyle olduğu söylenmiştir; (Msb;) [fakat bu bir hata gibi görünür;] yahut o, **زُمُرُّذ**’ün bir türüdür: (TA:) varlığını aldığı maden, içinde bulunduğu **زمرّذ** madenindedir; fakat o çok nadirdir, **زمرّذ**’den daha nadirdir: şimdiki zamanda, Hicretin 640. yılında, madeninde ondan hiçbir şey bulunmaz: onun bazı türleri koyu yeşil renktedir; bazıları açık yeşil; ve bazıları yeşilin orta bir tonundadır, suyu iyi, çok şeffaftır; ve bunlar onun en iyi ve en pahalı türleridir. (ElTeyfáshee, De Sacy’nin Chrest. Arabe’ında, 2. baskı, i. 267, bkz.)
