# زبل — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A8%D9%84/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%A8%D9%84/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%A8%D9%84.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: زبل

باب الزاي واللام والباء معهما
ز ب ل، ل ز ب، ل ب ز، ب ز ل مستعملات
زبل:
الزِّبْلُ: السِّرْقِينُ وما أشبهه، والمُزْبَلةُ: مُلْقاهُ. والزَّبيل: الجِراب، والزِّنْبِيلُ أيضاً. وجَمْعُه: زنابيل، وهو عند العامّة ما يُتَّخذ من الخُوص بعُرْوتين. وجمع الزَّبيل: زُبُل وزُبْلان.
لزب:
اللَّزبُ: الأَزْبة. والأَزْب: الشِّدّة والصّلابة.
ولَزَبَ لُزُوباً، أي: لزق، والطّينُ اللاّزبُ منه، قال النّابغة:
ولا يَحْسبونَ الخَيْرَ لا شَرَّ بَعْـدَهُ		ولا يَحْسبونَ الشَّرَّ ضَرْبَةَ لازبِ
واللُّزُوب أيضاً: الضّيقُ والقَحط.
لبز:
اللَّبْزُ: الأكلُ الجيّد، يقال: لَبَزَ يَلْبِزُ لَبْزاً فهو لا بزٌ.
واللّبز: ضَرْبُ النّاقةِ بجمع خُفِها ضَرْباً لطيفاً في تَحامُل، قال:
خَبْطا بأخفافٍ ثقالِ اللَّبْزِ
بزل:
ناقة بازل، وبعير بازل الذّكّر والأنثى فيه سواء، لأنّ هذا شيء ليس لها فيه فعل إنما هو بَزَل نابُه يَبْزُل بُزولا، أي: فَطَر وانشقّ، والجميع: بُزُلٌ وبُزَّلٌ في الذّكور، وفي الإناث: بُزّلٌ وبَوازِلُ وبُزّل يشتركان فيه وبزَل نابه ونابُه بازل.
والبَزْل: تصفيةُ الشّراب ونحوه، والمِبْزَلُ: الذّي يُصَفَّى به، ويكون في مَوْضِعٍ من الوعاءِ، شِبْه طُبْيٍ فيه خَرْقٌ، فذلك نفسُه المِبزَل، وبزل الخَمْرَ وابتزلها وتَبَزَّلها: ثقب إناءها، قال:
تحدّر من نواطب ذي ابتزال
والنّاطبة: شيء يُتَّخذ فيه خروقٌ كثيرة يُصَفَّى به.

### Türkçe

باب **الزاي** ve **اللام** ve **الباء** onlarla birlikte

**ز ب ل**، **ل ز ب**، **ل ب ز**، **ب ز ل** kullanımdadırlar.

**زبل**:
**الزِّبْلُ**: **السِّرْقِينُ** ve ona benzer şey; **المُزْبَلةُ**: onun atıldığı yer. **الزَّبيل**: torba; **الزِّنْبِيلُ** de (böyledir). Onun çoğulu: **زنابيل**; o, avam katında iki kulplu olarak **الخُوص**tan yapılan şeydir. **الزَّبيل**’in çoğulu: **زُبُل** ve **زُبْلان**.

**لزب**:
**اللَّزبُ**: **الأَزْبة**. **الأَزْب**: şiddet ve katılık.
Ve **لَزَبَ** **لُزُوباً**; yani: yapıştı; ondan **الطّينُ اللاّزبُ** (yapışkan çamur) (olur). **النّابغة** dedi ki:
ولا يَحْسبونَ الخَيْرَ لا شَرَّ بَعْـدَهُ		ولا يَحْسبونَ الشَّرَّ ضَرْبَةَ لازبِ
Ve **اللُّزُوب** da: darlık ve kıtlık.

**لبز**:
**اللَّبْزُ**: iyi yeme; denir ki: **لَبَزَ** **يَلْبِزُ** **لَبْزاً**; o hâlde o **لا بزٌ**dur.
Ve **اللّبز**: devenin, toynaklarının toplamıyla hafif bir vuruşla, bir yükleniş içinde vurmasıdır; dedi ki:
خَبْطا بأخفافٍ ثقالِ اللَّبْزِ

**بزل**:
**ناقة بازل**; ve **بعير بازل**; erkekte ve dişide onda eşittir; çünkü bu, onun için onda bir fiil olan bir şey değildir; ancak **بَزَل** onun azı dişi, **يَبْزُل** **بُزولا**; yani: yarıldı ve çatladı. Ve hepsi: erkeklerde **بُزُلٌ** ve **بُزَّلٌ**; dişilerde: **بُزّلٌ** ve **بَوازِلُ**; ve **بُزّل** onda ortak olurlar. Ve **بزَل** onun azı dişi; ve onun azı dişi **بازِل**dir.
Ve **البَزْل**: içki ve benzerinin süzülüp arıtılması; **المِبْزَلُ**: onunla süzülen şey; ve kabın bir yerinde olur; içinde bir delik bulunan, **طُبْي** benzeri (bir şey); işte o bizzat **المِبزَل**dir. Ve **بزل** şarabı ve **ابتزلها** ve **تَبَزَّلها**: onun kabını deldi. Dedi ki:
تحدّر من نواطب ذي ابتزال
Ve **النّاطبة**: içinde çokça delikler yapılan, onunla süzülen bir şeydir.
