# زج — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AC/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%AC/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AC.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: زج

زَجَّهُ
1 زَجَّهُ ذ , (S, A, Msb,) aor. زَجُ٣َ , (S,) inf. n. زَجٌّ, (S, A, Msb, K,) He pierced him, or thrust him, (i. e. a man, S, Msb,) with the زُجّ [or pointed iron foot of the spear]; (S, A, Msb, K; *) and cast at him with it: and زَجَّ also signifies he pierced, or thrust, with haste. (TA.) And زَجَجْتُهُ بِالرُّمْحِ I cast at him with the spear. (A, and Ham p. 147.) ― -b2- [Hence,] زَجَّ بِالشَّىْءِ (tropical:) He cast, or threw, the thing from himself: (A:) or زَجَّ بِالشَّىْءِ مِنْ يَدِهِ, aor. زَجُ٣َ , (TA,) inf. n. as above, (K, TA,) (tropical:) he cast, or threw, the thing from his hand. (K, * TA.) ― -b3- [And hence,] زَجٌّ signifies also (tropical:) The running or the ostrich. (K, TA.) You say of the ostrich, زَجَّ بِرِجْلَيْهِ, (A, TA,) inf. n. as above, (TA,) (tropical:) He ran, (A, TA,) throwing out his legs. (TA.) ― -b4- [Hence also,] نَزَلْنَا بِوَادٍ يَزُجُّ النَّبَاتَ (tropical:) We alighted in a valley putting forth herbage; as though casting it from itself. (A, TA.) ― -b5- See also 4. -A2- زَجَّ, sec. pers. زَجِجْتَ, aor. زَجَ٣َ , inf. n. زَجَجٌ, It (an eyebrow) was, or became, narrow and long: (TK:) or arched: (MA:) [or narrow and long and full and arched: see زَجَجٌ below.]

2 زَجَّ٣َ see 4. -A2- زَجَّجَتْ حَاجِبَهَا, (S, A,) or زجّج حَاجِبَهُ, (K, TA,) inf. n. تَزْجِيجٌ, (TA,) She, or he, made her, or his, eyebrow narrow and long: (S, K:) [or made it arched: (see 1, last sentence:) or made it narrow and long and arched: (see زَجَجٌ below:)] or clipped the redundant portions of the hair thereof: or lengthened it [in appearance] with اـِثْمِد [i. e. antimony, or ore of antimony, or a black collyrium; like as the ancient Egyptians were accustomed to do, as appears from their paintings and sculptures; and like as some of the Arab women still do; extending a black line towards the ear, and also a similar line from the outer angle of the eye]. (TA.) In the following verse of the poet Er-Rá'ee,
اـِذَا مَا الغَانِيَاتُ خَرَجْنَ يَوْمًا
وَزَجَّجْنَ الحَوَاجِبَ وَالعُيُونَا
[the last of these significations may be intended; so that it may be rendered, When the females content with their husbands, or with their beauty, &c., shall go forth (or went forth) one day, and shall lengthen (or lengthened) with black collyrium the eyebrows and the eyes: or] كَحَلْنَ is meant to be understood before العُيُونَا. (S.) ― -b2- Hence, from تَزْجِيحُ الحَوَاجِبِ as signifying “ the clipping of the redundant portions of the hair of the eyebrows, ” زجّج مَوْضِعَهَا, occurring in a trad., referring to a hole made in a piece of wood in which a thousand deenars and a writing had been inserted, is expl. as meaning He made even, and adjusted, the place thereof: or, accord. to IAth, it may be that the hole was in the end of the piece of wood, and so it may mean he made a زُجّ [q. v.] upon the place thereof, to hold it fast, and to preserve what was in it. (TA.)

ازجّ الرُّمْحَ
4 ازجّ الرُّمْحَ ذ ; (IAar, ISk, S, A, K;) and ↓ زجّجهُ; (A, TA;) and ↓ زَجَّهُ, aor. زَجُ٣َ , inf. n. زَجٌّ; (Msb;) and زَجَّاهُ; (TA;) He put, or made, a زُجّ [q. v.] to the spear. (IAar, ISk, S, A, Msb, K.) ― -b2- The first of these phrases is said also to signify He removed, or took off, its زُجّ from the spear: (A:) IAar is related to have said thus; but he is also related to have said that this signification is not allowable. (TA.)

اِزْدَجَّ
8 اِزْدَجَّ ذ , said of the eyebrow, It reached to the outer extremity (ذُنَابَى) of the eye. (K.) ― -b2- And, said of herbage, Its intervening spaces became closed up. (TA.)

زُجٌّ
زُجٌّ ذ [The pointed iron foot, or heel, or shoe, of a spear;] the iron at the lower extremity of a spear; (S, A, Msb, K;) i. e. the iron which is fixed upon the lower extremity of a spear, and with which the spear is stuck into the ground: the iron which is fixed upon its upper extremity, and with which one pierces, being called سِنَانٌ: (ISd, TA:) pl. [of mult.] زِجَاجٌ and زِجَجَةٌ (S, Msb, K) and [of pauc.] أَزْجَاجٌ and أَزِجَّةٌ, (TA,) or this last is not allowable, (S, Msb, TA,) accord. to ISk. (Msb.) Zuheyr says,
وَمَنْ يَعْصِ أَطْرَافَ الزِّجَاجِ فَاـِنَّهُ
يُطِيعُ العَوَالِى رُكِّبَتْ كُلَّ لَهْذَمِ
[And he who refuses to yield to the points of the iron feet of the spears shall yield to the upper extremities thereof mounted with every sharp spear-head]: ISk says, he means that he who refuses to yield to a small thing will encounter a great thing: and Khálid Ibn-Kulthoom says, they used to meet their enemies, when they desired peace, with the iron feet of their spears turned towards them; and if they refused peace, they turned their spears' heads to them, and combated them. (TA.) [By a synecdoche, the pl.] زِجَاجٌ is also used to signify Spears, altogether. (Ham p. 147.) ― -b2- Hence, as being likened to the زُجّ of the spear, (L,) (tropical:) The extremity of the elbow, (S, L, K,) which is pointed: (L:) or the part [or joint] between the lower extremity of the os humeri and the extremity of the ulna at the elbow: (T in art. ابر:) or [simply] the elbow. (A.) You say, اِتَّكَأَ عَلَى زُجَّيْهِ (tropical:) He leaned upon his elbows: and اِتَّكَؤُوا عَلَى زِجَاجِ مَرَافِقِهِمْ (tropical:) [They leaned upon the extremities of their elbows]. (A.) ― -b3- [Hence also, (tropical:) A tush, or canine tooth:] زِجَاجُ الفَحْلِ signifies (tropical:) the tushes of the stallion-camel. (A, K.) ― -b4- [Hence also a signification mentioned by Golius on the authority of Meyd, (assumed tropical:) An iron pivot (“ subscus ferrea ”) round which a mill-stone turns.] ― -b5- Also An arrow-head: (IAar, K:) pl. زِجَجَةٌ and زِجَاجٌ (K) and أَزِجَّةٌ. (TA.)

زَجَجٌ
زَجَجٌ ذ Narrowness and length in the eyebrows: (S, K:) or narrowness and archedness of the eyebrows: (A:) or archedness thereof: (MA:) or narrowness and length and fulness and arched- ness thereof. (TA.) [See 1, last sentence.] ― -b2- Also, in an ostrich, (assumed tropical:) Length of the shanks, and width of step. (L.) ― -b3- And in camels, (assumed tropical:) Width, or wideness, (رَوَحٌ) in [the space between] the hind legs. (TA.) ― -b4- And (assumed tropical:) Wideness of a solid hoof: which is a fault. (TA in art. صر.)

زُجُجٌ
زُجُجٌ ذ Darts, or javelins, (حِرَابٌ,) furnished with iron heads: (K:) its sing. is not mentioned. (TA.) ― -b2- [It is also expl. in different copies of the K as meaning حَمِيرٌ مُقْتَتِلَةٌ or مُقَتَّلَةٌ or مُقْتَلَّةٌ: the first I regard as the right reading; i. e. Asses (wild asses) fighting one another.]

زُجَاجٌ
زُجَاجٌ ذ and زَجَاجٌ and زِجَاجٌ, (AO, S, Msb, K,) the first of which is that used by the seven readers [of the Kur-án], (Msb,) and the last is the least common, (TA,) words of well-known meaning; (S, Msb, K;) [Glass: pieces of glass: glassvessels:] glass flasks or bottles; syn. قَوَارِيرُ: (TA:) and [glass] drinking-cups or bowls: (AO, TA:) pls. of ↓ زُجَاجَةٌ (AO, S) and ↓ زَجَاجَةٌ and ↓ زِجَاجَة: (AO:) or [rather] these are the ns. un. (Msb.) In the Kur [xxiv. 35], ↓ زُجَاجَة means A lamp, syn. قِنْدِيل,(Lth, Bd, Jel,) of زُجَاج [i. e. glass]. (Bd.) -A2- زَجَاجٌ, with fet-h, also signifies The berries of the clove-tree; syn. حَبُّ القَرَنْفُلِ. (Ktr, TA.)

زُجَاجَةٌ
زُجَاجَةٌ ذ and زَجَاجَةٌ and زِجَاجَةٌ: see the next preceding paragraph; the first, in two places. -A2- The last also signifies The art, or occupation, of making زُجَاج [i. e. glass, glass vessels, &c.]. (TA.)

زُجَاجِىٌّ
زُجَاجِىٌّ ذ (Msb, K, TA) [and زَجَاجِىٌّ and زِجَاجِىٌّ, the former in the CK, and both implied in the K and in the Msb,] A seller of زَجَاج [i. e. glass, glass vessels, &c.]. (Msb, K.)

زَجَّاجٌ
زَجَّاجٌ ذ A maker, or manufacturer, of زُجَاج [i. e. glass, glass, vessels, &c.] (Msb, K.)

الزَّجَّاجَةُ
الزَّجَّاجَةُ ذ (assumed tropical:) The anus; because it emits (تَزُجُّ) wind and excrement. (TA.)

أَزَجُّ
أَزَجُّ ذ , applied to a man, (S, A,) Having narrow and long eyebrows: (S, K:) or having narrow and arched eyebrows: (A:) [or having arched eyebrows: see زَجَجٌ:] or having narrow and long and full and arched eyebrows: (TA:) fem. زَجَّآءُ, (A, K,) applied to a woman: (A:) [pl. زُجٌّ:] and one says also أَزَجُّ الحَوَاجِبِ [meaning the same]. (L.) It is likewise applied to the eyebrow [as meaning Narrow and long: or narrow and arched: &c.]: (A, TA:) and so ↓ مُزَجَّجٌ: (TA:) or the former signifies an eyebrow narrow and long [&c.] naturally: and ↓ the latter, rendered so artificially. (MF.) And الأَزَجُّ is a name for The eyebrow [itself] in the dial. of El-Yemen. (TA.) ― -b2- Also, applied to a male ostrich, (assumed tropical:) Long in step: (S, K:) or longlegged and long in step: (L:) or that runs throwing out his legs: (TA:) or having white feathers above his eyes: (K:) fem. زَجَّآءُ: (S:) and pl. زُجٌّ (K.) And, applied to a man, (assumed tropical:) Long-legged. (L.) ― -b3- Also, applied to a solid hoof, (assumed tropical:) Wide. (TA in art. صر. [See زَجَجٌ, last sentence.])

مُزَجٌّ
مُزَجٌّ ذ A spear having a زُجّ [q. v.] affixed to it. (ISk, S.)

مِزَجٌّ
مِزَجٌّ ذ A short spear, like the مِزْرَاق, (S, K, TA,) having at its lower extremity a زُجّ [q. v.]: and sometimes used as meaning one that transpierces, or passes through, quickly. (TA.)

مِزَجَّةٌ
مِزَجَّةٌ ذ An instrument with which the eyebrow is made such as is termed أَزَجُّ [or narrow and long, or narrow and arched, &c.]. (TA.)

مُزَجَّجٌ
مُزَجَّجٌ ذ : see أَزَجُّ in two places.

مَزْجُوجٌ
مَزْجُوجٌ ذ Pierced, or thrust, with the زُجّ [q. v.] of a spear. (S, TA.) And Cast at therewith. (TA.) ― -b2- Also A large bucket (غَرْبٌ) not made round, but having its two lips [or opposite edges] put together, and then sewed. (K.)

### Türkçe

**زَجَّهُ**
1 **زَجَّهُ** ذ , (S, A, Msb,) muzârîsi **زَجُ٣َ** , (S,) mastarı **زَجٌّ**, (S, A, Msb, K,) Ona **زُجّ** [yani mızrağın sivri demir dipliği] ile deldi yahut sapladı; (yani bir adamı, S, Msb,) (S, A, Msb, K; *) ve onunla ona doğru attı: ve **زَجَّ** ayrıca, acele ile deldi yahut sapladı, mânâsına da gelir. (TA.) Ve **زَجَجْتُهُ بِالرُّمْحِ**: Ona mızrakla attım. (A, ve Ham s. 147.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **زَجَّ بِالشَّىْءِ** (mecaz:) Şeyi kendinden attı yahut fırlattı: (A:) yahut **زَجَّ بِالشَّىْءِ مِنْ يَدِهِ**, muzârîsi **زَجُ٣َ** , (TA,) mastarı yukarıdaki gibi, (K, TA,) (mecaz:) Şeyi elinden attı yahut fırlattı. (K, * TA.) ― -b3- [Ve bundan dolayı,] **زَجٌّ** ayrıca (mecaz:) Devekuşunun koşması demektir. (K, TA.) Devekuşu hakkında **زَجَّ بِرِجْلَيْهِ**, (A, TA,) mastarı yukarıdaki gibi, (TA,) (mecaz:) Koştu, (A, TA,) bacaklarını dışarı atarak. (TA.) ― -b4- [Bundan dolayı da,] **نَزَلْنَا بِوَادٍ يَزُجُّ النَّبَاتَ** (mecaz:) Biz, ot bitiren bir vadiye indik; sanki onu kendinden atıyormuş gibi. (A, TA.) ― -b5- 4’e de bak. -A2- **زَجَّ**, ikinci şahıs **زَجِجْتَ**, muzârîsi **زَجَ٣َ** , mastarı **زَجَجٌ**, O (kaş) dar ve uzun oldu yahut dar ve uzunlaştı: (TK:) yahut kavisli oldu: (MA:) [yahut dar ve uzun ve dolgun ve kavisli oldu: aşağıda **زَجَجٌ**’e bak.]

2 **زَجَّ٣َ** 4’e bak. -A2- **زَجَّجَتْ حَاجِبَهَا**, (S, A,) yahut **زجّج حَاجِبَهُ**, (K, TA,) mastarı **تَزْجِيجٌ**, (TA,) O (kadın) yahut o (erkek), kaşını dar ve uzun yaptı: (S, K:) [yahut onu kavisli yaptı: (1’in son cümlesine bak:) yahut onu dar ve uzun ve kavisli yaptı: (aşağıda **زَجَجٌ**’e bak:)] yahut onun kıllarının fazla kısımlarını kırptı: yahut onu [görünüşte] **اـِثْمِد** ile uzattı [yani sürme; antimon yahut antimon cevheri yahut siyah bir göz sürmesi; eski Mısırlıların resim ve heykellerinden anlaşıldığı üzere yaptıkları gibi; ve Arap kadınlarından bazılarının hâlâ yaptığı gibi; kulağa doğru siyah bir çizgi uzatarak ve gözün dış köşesinden de benzeri bir çizgi]. (TA.) Şair Er-Râ‘î’nin şu beytinde,
اـِذَا مَا الغَانِيَاتُ خَرَجْنَ يَوْمًا
وَزَجَّجْنَ الحَوَاجِبَ وَالعُيُونَا
[bu mânâların sonuncusu kastedilmiş olabilir; böylece şöyle tercüme edilebilir: Kocalarıyla yahut güzellikleriyle yetinen kadınlar, bir gün dışarı çıktıklarında (yahut çıktılar) ve kaşları ve gözleri siyah sürme ile uzattıklarında (yahut uzattılar): yahut] **كَحَلْنَ**’ın **العُيُونَا**’dan önce takdir edilmesi kastedilmiştir. (S.) ― -b2- Buradan, **تَزْجِيحُ الحَوَاجِبِ** “kaş kıllarının fazla kısımlarını kırpma” mânâsında olduğundan, bir rivayette geçen **زجّج مَوْضِعَهَا**, içinde bin dinar ve bir yazı konmuş bir tahta parçasında açılmış bir deliğe dair olup, şöyle açıklanır: O yerini düzledi ve ayarladı: yahut İAṯh’e göre, delik tahta parçasının ucundaydı; böylece, onu sıkıca tutmak ve içindekini korumak için, o yerin üzerine bir **زُجّ** [bk.] yaptı, mânâsı olabilir. (TA.)

**ازجّ الرُّمْحَ**
4 **ازجّ الرُّمْحَ** ذ ; (IAar, ISk, S, A, K;) ve ↓ **زجّجهُ**; (A, TA;) ve ↓ **زَجَّهُ**, muzârîsi **زَجُ٣َ** , mastarı **زَجٌّ**; (Msb;) ve **زَجَّاهُ**; (TA;) Mızrağa bir **زُجّ** [bk.] taktı yahut yaptı. (IAar, ISk, S, A, Msb, K.) ― -b2- Bu ibarelerin birincisinin, mızraktan onun **زُجّ**’ünü çıkardı yahut söktü, mânâsına da geldiği söylenir: (A:) IAar’dan böyle dediği rivayet edilmiştir; fakat ondan, bu mânânın câiz olmadığı da rivayet edilmiştir. (TA.)

**اِزْدَجَّ**
8 **اِزْدَجَّ** ذ , kaş hakkında söylenir: Gözün dış ucu (**ذُنَابَى**)na ulaştı. (K.) ― -b2- Ve ot hakkında söylenir: Aralarındaki boşluklar kapanmış oldu. (TA.)

**زُجٌّ**
**زُجٌّ** ذ [mızrağın sivri demir dipliği;] mızrağın alt ucundaki demir; (S, A, Msb, K;) yani mızrağın alt ucuna sabitlenen ve mızrağın yere saplandığı demir: üst ucuna sabitlenen ve onunla delinen demire ise **سِنَانٌ** denir: (ISd, TA:) çoğulu [kesret] **زِجَاجٌ** ve **زِجَجَةٌ** (S, Msb, K) ve [kıllet] **أَزْجَاجٌ** ve **أَزِجَّةٌ**, (TA,) yahut bu sonuncusu câiz değildir, (S, Msb, TA,) ISk’ye göre. (Msb.) Zuheyr der ki,
وَمَنْ يَعْصِ أَطْرَافَ الزِّجَاجِ فَاـِنَّهُ
يُطِيعُ العَوَالِى رُكِّبَتْ كُلَّ لَهْذَمِ
[Ve kim mızrakların demir dipliklerinin uçlarına boyun eğmeyi reddederse, onların üst uçlarına, her keskin mızrak ucuyla donatılmış olanlara boyun eğer]: ISk der ki, onun kastı şudur: kim küçük bir şeye boyun eğmeyi reddederse büyük bir şeye rastlar: ve Hâlid İbn-Kulthûm der ki, onlar barış istediklerinde düşmanlarıyla, mızraklarının demir diplikleri onlara dönük olarak karşılaşırlardı; eğer barışı reddederlerse, mızraklarının başlarını onlara çevirir ve onlarla savaşırlar. (TA.) [Bir mecâz-ı mürsel ile, çoğul] **زِجَاجٌ** ayrıca, bütünüyle mızraklar mânâsında da kullanılır. (Ham s. 147.) ― -b2- Buradan, mızrağın **زُجّ**’üne benzetilerek, (L,) (mecaz:) dirseğin sivri olan ucu, (S, L, K,) (L:) yahut dirsekte, humerus kemiğinin alt ucu ile ulna kemiğinin ucunun arasındaki kısım [yahut eklem]: (T, **ابر** maddesinde:) yahut [sadece] dirsek. (A.) Şöyle dersin: **اِتَّكَأَ عَلَى زُجَّيْهِ** (mecaz:) Dirsekleri üzerine yaslandı: ve **اِتَّكَؤُوا عَلَى زِجَاجِ مَرَافِقِهِمْ** (mecaz:) [Dirseklerinin uçları üzerine yaslandılar]. (A.) ― -b3- [Bundan dolayı da, (mecaz:) bir köpekdişi:] **زِجَاجُ الفَحْلِ** (mecaz:) erkek devenin köpekdişleri demektir. (A, K.) ― -b4- [Bundan dolayı, Golius’un Meyd’in rivayetine dayanarak zikrettiği bir mânâ da: (zannî mecaz:) değirmen taşının döndüğü demir mil.] ― -b5- Ayrıca ok ucu: (IAar, K:) çoğulu **زِجَجَةٌ** ve **زِجَاجٌ** (K) ve **أَزِجَّةٌ**. (TA.)

**زَجَجٌ**
**زَجَجٌ** ذ Kaşlarda darlık ve uzunluk: (S, K:) yahut kaşların darlığı ve kavisli oluşu: (A:) yahut onun kavisli oluşu: (MA:) yahut onun darlığı ve uzunluğu ve dolgunluğu ve kavisli oluşu. (TA.) [1’in son cümlesine bak.] ― -b2- Ayrıca, devekuşunda, (zannî mecaz:) inciklerin uzunluğu ve adımın genişliği. (L.) ― -b3- Ve develerde, (zannî mecaz:) arka bacaklar arasındaki boşlukta genişlik (**رَوَحٌ**). (TA.) ― -b4- Ve (zannî mecaz:) katı tırnağın genişliği; bu bir kusurdur. (TA, **صر** maddesinde.)

**زُجُجٌ**
**زُجُجٌ** ذ Demir uçlarla donatılmış mızrakçıklar yahut ciritler (**حِرَابٌ**): (K:) onun tekili zikredilmemiştir. (TA.) ― -b2- [K’nın farklı nüshalarında, **حَمِيرٌ مُقْتَتِلَةٌ** yahut **مُقَتَّلَةٌ** yahut **مُقْتَلَّةٌ** mânâsında da açıklanmıştır: birincisini doğru okunuş sayarım; yani birbirleriyle dövüşen eşekler (yaban eşekleri).]

**زُجَاجٌ**
**زُجَاجٌ** ذ ve **زَجَاجٌ** ve **زِجَاجٌ**, (AO, S, Msb, K,) bunların birincisi yedi kıraat imamının kullandığıdır [Kur’ân’da], (Msb,) sonuncusu ise en az yaygın olandır, (TA,) mâlûm mânâlı kelimelerdir; (S, Msb, K;) [cam: cam parçaları: cam kaplar:] cam şişeler yahut şişeler; eş anlamlısı **قَوَارِيرُ**: (TA:) ve [cam] içme kadehleri yahut taslar: (AO, TA:) çoğulları ↓ **زُجَاجَةٌ**’nin (AO, S) ve ↓ **زَجَاجَةٌ**’nin ve ↓ **زِجَاجَة**’nin çoğullarıdır: (AO:) yahut [daha doğrusu] bunlar isim-i vahdettir. (Msb.) Kur’ân’da [xxiv. 35], ↓ **زُجَاجَة**: **زُجَاج**’dan [yani camdan] bir kandil; eş anlamlısı **قِنْدِيل**, (Lth, Bd, Jel,) demektir. (Bd.) -A2- **زَجَاجٌ**, fetḥa ile, ayrıca karanfil ağacının taneleri demektir; eş anlamlısı **حَبُّ القَرَنْفُلِ**. (Ktr, TA.)

**زُجَاجَةٌ**
**زُجَاجَةٌ** ذ ve **زَجَاجَةٌ** ve **زِجَاجَةٌ**: bir önceki paragrafa bak; birincisi, iki yerde. -A2- Sonuncusu ayrıca **زُجَاج** yapma sanatı yahut mesleği mânâsına da gelir. (TA.)

**زُجَاجِىٌّ**
**زُجَاجِىٌّ** ذ (Msb, K, TA) [ve **زَجَاجِىٌّ** ve **زِجَاجِىٌّ**, birincisi CK’da, ikisi de K’da ve Msb’de ima edilmiştir,] **زَجَاج** [yani cam, cam kaplar, vb.] satıcısı. (Msb, K.)

**زَجَّاجٌ**
**زَجَّاجٌ** ذ **زُجَاج** [yani cam, cam kaplar, vb.] yapan yahut imal eden. (Msb, K.)

**الزَّجَّاجَةُ**
**الزَّجَّاجَةُ** ذ (zannî mecaz:) makat; çünkü yel ve dışkı çıkarır (**تَزُجُّ**). (TA.)

**أَزَجُّ**
**أَزَجُّ** ذ , bir erkeğe nispetle, (S, A,) dar ve uzun kaşlı: (S, K:) yahut dar ve kavisli kaşlı: (A:) [yahut kavisli kaşlı: **زَجَجٌ**’e bak:] yahut dar ve uzun ve dolgun ve kavisli kaşlı: (TA:) müennesi **زَجَّآءُ**, (A, K,) bir kadına nispetle: (A:) [çoğulu **زُجٌّ**:] ve ayrıca **أَزَجُّ الحَوَاجِبِ** de denir [aynı mânâda]. (L.) Kaşa da uygulanır [dar ve uzun; yahut dar ve kavisli; vb. mânâsında]: (A, TA:) ve böylesi ↓ **مُزَجَّجٌ** de: (TA:) yahut birincisi, tabiatça dar ve uzun [&c.] olan kaş demektir; ↓ ikincisi ise, yapay olarak öyle kılınmış olan. (MF.) Ve **الأَزَجُّ**, Yemen lehçesinde kaşın [bizzat kendisinin] adıdır. (TA.) ― -b2- Ayrıca, erkek devekuşuna nispetle, (zannî mecaz:) adımı uzun: (S, K:) yahut uzun bacaklı ve adımı uzun: (L:) yahut bacaklarını dışarı atarak koşan: (TA:) yahut gözlerinin üstünde beyaz tüyleri olan: (K:) müennesi **زَجَّآءُ**: (S:) ve çoğulu **زُجٌّ** (K.) Ve bir erkeğe nispetle, (zannî mecaz:) uzun bacaklı. (L.) ― -b3- Ayrıca, katı tırnağa nispetle, (zannî mecaz:) geniş. (TA, **صر** maddesinde. [**زَجَجٌ**’ün son cümlesine bak.])

**مُزَجٌّ**
**مُزَجٌّ** ذ Üzerine bir **زُجّ** [bk.] takılmış mızrak. (ISk, S.)

**مِزَجٌّ**
**مِزَجٌّ** ذ **مِزْرَاق** gibi kısa bir mızrak, (S, K, TA,) alt ucunda bir **زُجّ** [bk.] bulunan: ve bazen, çabucak delen yahut içinden geçiren mânâsında kullanılır. (TA.)

**مِزَجَّةٌ**
**مِزَجَّةٌ** ذ Kaşı, **أَزَجُّ** diye adlandırılan hâle [yani dar ve uzun, yahut dar ve kavisli, vb.] getirmek için kullanılan bir alet. (TA.)

**مُزَجَّجٌ**
**مُزَجَّجٌ** ذ : **أَزَجُّ**’e iki yerde bak.

**مَزْجُوجٌ**
**مَزْجُوجٌ** ذ Mızrağın **زُجّ**’ü [bk.] ile delinmiş yahut saplanmış. (S, TA.) Ve onunla atılmış. (TA.) ― -b2- Ayrıca, yuvarlak yapılmayıp iki dudağı [yahut karşılıklı iki kenarı] birleştirilip sonra dikilmiş büyük bir kova (**غَرْبٌ**). (K.)
