# زحزح (ز-ح-ز) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Onu uzaklaştıran

- Harfler: ز - ح - ز
- Kur'an'da: 2 geçiş · 2 ayet · 2 sîga
- 3 sözlük

## Sîgalar (2)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [بِمُزَحْزِحِهِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD/siga/%D8%A8%D9%90%D9%85%D9%8F%D8%B2%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%B2%D9%90%D8%AD%D9%90%D9%87%D9%90.md) | بِمُفَعْفِلِهِ | Onu uzaklaştıran | 1 | 1 | [2:96](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD/ayet/2:96.md) |
| [زُحْزِحَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD/siga/%D8%B2%D9%8F%D8%AD%D9%92%D8%B2%D9%90%D8%AD%D9%8E.md) | فُعْفِلَ | Uzaklaştırıldı | 1 | 1 | [3:185](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD/ayet/3:185.md) |

## Mücavir kökler — 28 mücavir (39 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [حيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 15 · Uyanık yılan demektir
2. [حرص](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D8%B5.md) — 1 ortak ayet · G² 12 · Haris elbisedeki yırtık demektir
3. [ألف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%81.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · Lif ip yapılan ipliklerden herbirine denir
4. [سنه](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%86%D9%87.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · Seneler
5. [غرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · Ğerer, “Ğerer” çuval demektir
6. [عمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 9 · “U’mare” katlı bina demektir
7. [فوز](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%88%D8%B2.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Fevz Gölgeliktir
8. [ودد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AF%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Vadi, bir ırmağın veya derenin içinde bulunduğu sahadır
9. [ذوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88%D9%82.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Sevik (Sin) özel bir un çorbasıdır
10. [وفي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%81%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · “Vefyü” düzlük yerde oluşan tümsek yer veya tepecikler…
11. [متع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AA%D8%B9.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Mut’a, üzerine ev eşyasını konduğu yüksekçe yer; sonra…
12. [أجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · (EaCR) “Acur” tuğla demektir
13. [وجد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AC%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Su birikintisidir
14. [دخل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AE%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Dahl: Kuytu yer demektir
15. [دنو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%86%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür
16. [بصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B5%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Basar çevresiyle birlikte göz, ayn ise gözbebeği…
17. [شرك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D9%83.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Tasma kayış demektir
18. [موت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%AA.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…
19. [وحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye…
20. [نور](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Ateş demektir
21. [جنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Bahçe demektir
22. [نفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B3.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir
23. [عمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir
24. [أنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir
25. [عذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Su yosunudur
26. [يوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%88%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · “Yemm” durgun akan su demektir
27. [قوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Hayvanların ön ayaklarına denir
28. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 1 ortak ayet · G² 0 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | زحزح |
| Yapı | Dörtlü (katlamalı / mükerrer) |
| Özel Durum | Mükerrer kök (زح ikilisinin tekrarı) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [بعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AF.md), [نحى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%8A.md), [زول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%88%D9%84.md) |
| Zıt Kök | [قرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Ağır veya yerleşik bir şeyi yerinden sökercesine, peyderpey ve zorlayarak uzaklaştırmak |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanı yerleştiği veya düşmek üzere olduğu helak / ateş konumundan adım adım çekip kurtarmak |
| Çekirdek Özet 3 | Sabitlik ile akışkanlık arasındaki direnç; kesin bir akıbeti geciktirmenin veya ondan tamamen sıyrılmanın dinamik eşiği |
| Kritik Hata Riski | Kökü basitçe «uzaklaşmak» veya «uzaklaştırmak» sayıp, içerdiği zorluk, kademelilik, direnç ve ağır çekim hareket nüansını göz ardı etmek |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| زح | Sürünme, sürtünerek veya direnç göstererek hareket etme (karşılaştırınız: [زحف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D9%81.md) ordunun yavaş ve ağır ilerleyişi, yerde sürünme) | زح | İkili çekirdeğin yinelenmesi, hareketin tek bir hamlede değil, kesintili, zorlu ve adım adım tekrarlanan itiş veya çekişlerle gerçekleştiğini bildirir. |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ز | Kesici alet | Bulunduğu zeminden ayırma, irtibatı kesme ve koparma hamlesi |
| ح | Çit, duvar | Çevrilmiş bir sınırı aşma veya sınıra dayanıp direnç gösterme |
| ز | Kesici alet | Ayırma ve koparma hareketinin yinelenmesi, kesintili müdahale |
| ح | Çit, duvar | Yeni bir sınır hattına doğru çekilme veya direnç çemberini kırma |
| زحزح | Kesme ve sınırlama eylemlerinin peş peşe tekrarlanması | Ağır, yapışmış veya sınırla kuşatılmış bir nesneyi her defasında yeniden güç uygulayarak basamak basamak yerinden kaydırma hareketi |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir kimsenin veya ağır bir nesnenin oturduğu, yerleştiği yerden güçlükle kımıldatılması, yerinden biraz olsun kaydırılması (تَزَحْزَحَ عَنْ مَكَانِهِ: yerinden kımıldadı). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Veri bulunamadı |
| Erken Arapça kullanım | Bir mecliste veya oturulan yerde birine yer açmak için kımıldanmayı, yerinden öteye kaymayı ifade eden deyimleşmiş kullanım: تزحزح له عن مجلسه. |

Kaynak: Asās al-Balāgha, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

### Sami etimolojik katman

Sami dillerinde kökün fonetik çekirdeği olan ikili yapı, sürtünme, çekilme ve yavaş hareket etme tasvirleriyle örtüşür. İbranice ve Aramice/Süryanice zekhaf (זחף / zḥp) kökü sürüklenme, sürükleme ve sarsılarak yer değiştirme alanı ile fonetik ve anlamsal bir ortaklık sergiler. Dörtlü yapı (reduplication / katlama), Sami morfolojisinde fiilin yoğunluk (intensivum) ve tekrarlılık (iterativum) kazandığını gösteren arkaik bir mekanizmadır. Arapçada زحزح biçimi, bir şeyi bir anda fırlatıp atmak değil; yerleşik direnci kırarak kademe kademe, sürtünmeyle ve güç sarf ederek yerinden oynatmak ve uzaklaştırmak şeklinde özelleşmiştir.

Güven: Güçlü

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | زح kökünden reduplikasyon (tahfif/tekrarlama) | Tekrarlı sarsma, yerinden oynatma ve yavaşça uzağa iteleme hareketi | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Batı Sami dillerindeki sürüklenme ve yer değiştirme kökleri (Aramice/İbranice zḥp / zḥḥ) | Fiziksel konumdan sarsılarak veya sürtünerek uzaklaşma semantiği | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Belirgin bir Afro-Asyatik dış bağlantı tespit edilmedi | Veri bulunamadı |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Dictionnaire des racines sémitiques.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| زحزح | Anlamlı | Güçlükle ve adım adım yerinden uzaklaştırmak | Ağır bir nesneyi yerinden kaydırıp mesafeyi açmak | Hedef kök; Kur'an'da geçer |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| زحزح | Merkez | Uzaklaştırma | Ağır, yapışkan veya kaçınılmaz bir tehlikeden/yerden güçlükle, peyderpey çekip alma | Direnç ve kademelilik içerir |
| [بعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AF.md) | Komşu | Mesafe koyma | İki nokta arasındaki mutlak açıklığı, uzaklığı anlatır | Hareketin zorluğuna değil salt mesafeye odaklanır |
| [نحى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%8A.md) | Komşu | Kenara çekme | Bir şeyi yönünden veya ortadan kenara, bir tarafa kaydırma | Yön ve taraf değiştirme baskındır |
| [زول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%88%D9%84.md) | Komşu | Yok olma, yerinden gitme | Bir durumun veya nesnenin bulunduğu halden büsbütün kayıp gitmesi | Sabitliğin son bulması esastır |
| [قرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8.md) | Zıt | Yaklaşma | Mesafece veya manen bitişme, yanaşma | Aradaki mesafenin sıfırlanması veya daralması |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | زحزح | Zorlayarak yerinden oynatıp uzaklaştırmak | Direnç gösteren şeyi adım adım uzağa çekme | Kesin |
| Latince | dimovere, amovere | Yerinden oynatarak uzaklaştırmak | Bir engeli kımıldatıp uzaklaştırma anlamını verir, reduplikatif ritmi eksik bırakır | Güçlü |
| İngilizce | to budge, to dislodge, to remove gradually | Yerinden kımıldatmak, güçlükle uzaklaştırmak | «Dislodge» yerleşiklikten sökmeyi, «budge» zorlu kımıldamayı karşılar | Güçlü |
| Almanca | wegrücken, fortschaffen, entfernen | Yerini değiştirerek uzaklaştırmak | Güç sarfı ve mesafe koyma unsurunu içerir, kademeli çekişi tam vermez | Güçlü |
| Fransızca | déloger, écarter avec peine | Güçlükle yerinden oynatıp uzaklaştırmak | Dirençli bir konumdan koparıp ayırma yönünü yansıtır | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| فَمَن زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ | Ateşin çekim alanından ve kenarından güçlükle çekilip kurtarılma | Uhrevi kurtuluşun, cehennem girdabından bir sınır aşılarak adım adım uzaklaştırılması (Âl-i İmrân [3:185](https://lisan.digital/tr/ayet/3:185.md)) |
| وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذَابِ أَن يُعَمَّرَ | Kaçınılmaz ilahi azaptan zerrece kımıldatıp öteye geçirememe | Dünyada bin yıl yaşama arzusunun kişiyi mukadder cezadan hiçbir şekilde santim dahi kaydıramayacağı (Bakara [2:96](https://lisan.digital/tr/ayet/2:96.md)) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Kurtuluş (necat) ve adalet doktrini | Kulun kendi ameliyle mi yoksa ilahi rahmetle mi ateşten sıyrılıp kurtulacağı | Ateşin tabii çekiminden koparılmanın mutlak ilahi müdahale gerektirmesi |
| Fıkıh | Veri bulunamadı | Belirgin fıkhi ıstılah tespiti yapılmadı | Veri bulunamadı |
| Tefsir | Kurtuluşun ve hırsın tasviri | Cehennem sınırından milim milim uzaklaşmanın gerçek kurtuluş (fevz) sayılması | Azaptan kurtulmanın statik değil, dinamik bir yerinden sökülme oluşu |
| Hadis | Şefaat ve sırat rivayetleri | Sırat köprüsünden geçerken ateşten çekilip çıkarılan müminlerin halleri | Tehlike çemberinden adım adım çekilip çıkarılma |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Uhrevi kurtuluş | Ateşten tecrit | Helak mekanından çekilip güvenli alana alınma | Nihai kazanç, azap çekim alanından tamamen sıyrılmaktır | Kesin |
| İlmi | Fiziksel dinamik | Statik sürtünmenin kırılması | Denge halindeki durağan kütleyi harekete geçirme | Bir kuvvetin direnç eşiğini aşarak kütleyi yerinden oynatması | Güçlü |
| Siyasi | Kriz ve baskı yönetimi | Kuşatmayı yarma | Bir baskı odağının etki sahasından aşamalı olarak uzaklaşma | Ağır siyasi tehdit veya esaretten adım adım güvenliğe çekilme | Muhtemel |
| İktisadi | İflas ve borç sarmalı | Mali bataktan kurtulma | Kaçınılmaz ekonomik çöküş eşiğinden tedrici geri çekilme | Yıkıcı bir mali yükümlülükten kaynakları basamaklı olarak kurtarma | Muhtemel |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Potansiyel kuyu / Kaçış hızı eşiği | Bir parçacığın çekim potansiyeli kuyusundan dışarıya doğru kademeli olarak itilip serbest kalması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Travmatik veya bağımlı ortamdan ayrışma | Bireyin içine saplandığı yıkıcı bir sosyal veya psikolojik alandan direnç göstererek adım adım uzaklaşabilmesi | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi sadece soyut bir «uzaklaşmak» yahut «kaçmak» şeklinde anlayıp, olayın fiziksel ve psikolojik direnç boyutunu silmek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | زحزح, nesnenin veya şahsın yerleşik bir konumu terk etmedeki ağırlığını; ateşin ya da dünya hırsının insanı çeken yerçekiminden zorlu bir hamleyle sıyrılışını anlatır. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Âl-i İmrân [3:185](https://lisan.digital/tr/ayet/3:185.md) ayetindeki kurtuluşun kolay, zahmetsiz bir geçiş sanılması; Bakara [2:96](https://lisan.digital/tr/ayet/2:96.md) ayetinde ise ömrün uzamasının insanı azaptan bir santim dahi kımıldatamayacağı gerçeğindeki dramatik aczin hissedilememesi. |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın felaket ve kurtuluş anlarını statik durumlar olarak değil, muazzam bir çekim gücüne karşı verilen zorlu dinamik mücadeleler olarak resmettiğini gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Ölüm ötesi kurtuluş sahnelerinde (Âl-i İmrân [3:185](https://lisan.digital/tr/ayet/3:185.md)) ve dünyevileşme hırsının kaçınılmaz akıbet karşısındaki çaresizliğini anlatan ayetlerde (Bakara [2:96](https://lisan.digital/tr/ayet/2:96.md)). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Felaketten kurtulmanın kendiliğinden ya da basit bir mesafe açılmasıyla değil; ilahi bir kudretle o sarmaldan çekip koparılmakla mümkün olduğu bilincini yerleştirir. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Ağır, zemine oturmuş bir nesneyi direnç gösterdiği halde aralıklı ve zorlu itişlerle yerinden kaydırıp uzağa çekmek.
- Soyut anlam: Bir kimseyi içine çekildiği helak, ateş veya kaçınılmaz azap ortamının etki alanından kademeli ve kesin bir müdahaleyle kurtarmak.
- Sistematik karşılık: Çekim alanında bulunan bir varlığın ($x$), tehlike merkezinden ($O$) uzaklaşmasını engelleyen direnç kuvvetini aşarak güvenli eşiğe ($d_c$) taşınması süreci.
- LaTeX modeli: $$F_e > F_r \implies \lim_{t \to T} d(x(t), O) \ge d_c$$
- LaTeX açıklaması: Formülde $O$ helak veya ateş merkezini, $x(t)$ tehlikeye maruz kalan varlığın zamana bağlı konumunu, $d(x(t), O)$ merkeze olan mesafeyi temsil eder. $F_r$ varlığı o mevkide tutan veya içine çeken direnç kuvveti (yerleşiklik, yerçekimi, azabın kaçınılmazlığı); $F_e$ ise varlığı oradan çekip kurtarmak için uygulanan dış müdahale kuvvetidir. Uygulanan kuvvet direnci aştığında ($F_e > F_r$), mesafe kademeli olarak artar ve nihai bir $T$ anında güvenli eşik olan kritik mesafeye ($d_c$) ulaşılarak varlık ateşten tamamen uzaklaştırılmış (müzahzah) olur. Direnç aşılamazsa ($F_e \le F_r$), hiçbir süre uzatımı mesafeyi değiştiremez (Bakara [2:96](https://lisan.digital/tr/ayet/2:96.md)).

## Geçtiği ayetler (2 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:96](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD/ayet/2:96.md) — بِمُزَحْزِحِهِ

وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلَى حَيَاةٍ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذَابِ أَنْ يُعَمَّرَ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): And olsun ki; onları, insanlardan şirk koşanlardan daha çok hayata düşkün bulacaksın. Onlardan herbiri bin yıl ömür verilmesini ister. Halbuki çok yaşatılması onu azabtan uzaklaştıracak değildir. Allah onların ne yaptığını hakkıyla görendir.

### [Ali İmran 3:185](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD/ayet/3:185.md) — زُحْزِحَ

كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ

Meal (IK): Her nefis, ölümü tadacaktır. Kıyamet günü ecirleriniz size eksiksiz verilecektir. O vakit, kim ateşten uzaklaştırılır, cennete sokulursa; artık o, kurtulmuştur. Zaten dünya hayatı, aldatıcı geçimlikten başka bir şey değildir.

## Sözlükler (3)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

زَحْزَحْتُه عن كذا، أي بَاعَدْتُهُ عنه، فَتَزَحْزَحَ، أي تَنَحَّى. قال ذو الرمَّة:
يا قابِضَ الروحِ عن جِسمٍ عَصى زَمَناً		وغافِرَ الذَنْبِ زَحْزِحْني عن الـنـارِ
وتقول: هو بِزَحْزَحٍ عن ذاك، أي ببُعْدٍ منه.

##### Türkçe

**زَحْزَحْتُه** ondan şunu-şunu(ndan): yani onu ondan uzaklaştırdım; böylece **فَتَزَحْزَحَ**: yani çekildi. Zû’r-Rumme dedi ki:
يا قابِضَ الروحِ عن جِسمٍ عَصى زَمَناً		وغافِرَ الذَنْبِ زَحْزِحْني عن الـنـارِ
Ve dersin: o, şundan **بِزَحْزَحٍ** üzeredir; yani ondan bir uzaklık iledir.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ز ح ز ح
تزحزح له عن مجلسه‏.‏
ومالي عنك متزحزح ‏"‏ فمن زحزح عن النار ‏"‏‏.‏

##### Türkçe

ز ح ز ح
Ona, meclisinden uzaklaştı.
Ve benim, senden uzaklaşanım yoktur: “Artık kim **زحزح** edilirse ateşten …”.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D8%B2%D8%AD/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

زَحْزَحَ
زَحْزَحَ
a.  Took away, removed; shook.

##### Türkçe

زَحْزَحَ
زَحْزَحَ
a.  Götürdü, uzaklaştırdı; sarstı.
