# زحف — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D9%81/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%AD%D9%81/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زحف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D9%81.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: زحف

باب الحاء والزاي والفاء معهما
ز ح ف، ح ف ز يستعملان فقط
زحف:
الزَّحْف جماعة يزحَفُون إلى عدوِّهم بمَرَّة، فهُم الزَّحْف والجميع زُحُوف.
والصَّبيُّ يَتَزَحَّفُ على الأرض قبل أن يمشي. وزَحَفَ البعير يزحَفُ زَحْفاً فهو زاحف إذا جَرَّ فِرْسَنَه من الاعِياء، ويجمع زَواحف، قال:
على زَواحِفَ تُْزَجى مُخُّهارِيرُ
وأَزْحَفَها طولُ السَّفَر والازدِحاف كالتَزاحُف.
حفز:
الحَفْزُ: حثّك الشَّيْءَ حثيثاً من حَلفه، سَوْقاً أو غير سَوْق، قال:
وقد سِيقَتْ من الرِّجْلَيْن نفسي		ومن جَنْبي يُحَفَّزُهـا وَتـينُ
أي يَحُثُّها لوتين، وهو نِياط القلب، بالخروج.
والرجُلُ يَحْتَفِزُ في جلوسه: يُريد القيام أو البَطْش بالشَّيْء.
واللَّيْلُ يَحْفِزُ النَّهار: يسوقُه، قال رؤبة:
حَفْزُ الليالي أمَدَ التَّدليف
والحَوْفَزان من الأسماء.

### Türkçe

باب **الحاء** ve **الزاي** ve **الفاء** onlarla birlikte

**ز ح ف**، **ح ف ز** yalnızca kullanılırlar

**زحف**:
**الزَّحْف** bir topluluktur; düşmanlarına bir defada sürünerek giderler; işte onlar **الزَّحْف**tır ve çoğulu **زُحُوف**tur.
Ve çocuk, yürümeden önce yerde **يَتَزَحَّفُ** eder. Ve deve **زَحَفَ** eder, **يزحَفُ** **زَحْفاً**; o, yorgunluktan **فِرْسَنَه**’ini sürüklediği zaman **زاحف**tir; ve **زَواحف** diye çoğul yapılır. Dedi ki:
على **زَواحِفَ** تُْزَجى مُخُّهارِيرُ
Ve onu uzun yolculuk ve **الازدِحاف** **أَزْحَفَ** etti; **التَزاحُف** gibi.

**حفز**:
**الحَفْزُ**: senin bir şeyi, arkasından, hızlıca itmen; sevk ederek veya sevk olmaksızın. Dedi ki:
وقد سِيقَتْ من الرِّجْلَيْن نفسي		ومن جَنْبي يُحَفَّزُهـا وَتـينُ
Yani: onu, çıkışa doğru, **لوتين** (o, kalbin **نِياط**’ıdır) itiyor.

Ve adam, oturuşunda **يَحْتَفِزُ** eder: kalkmayı veya bir şeye saldırmayı ister.

Ve gece, gündüzü **يَحْفِزُ** eder: onu sevk eder. Rü’be dedi ki:
حَفْزُ الليالي أمَدَ التَّدليف

Ve **الحَوْفَزان** isimlerdendir.
