# زحف — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D9%81/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%AD%D9%81/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زحف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D9%81.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: زحف

زَحَفَ إليه زَحْفاً: مشى. ويقال: زَحَفَ الدَبا، إذا مضى قُدُماً. والزاحِفُ: السهمُ يقع دون الغَرض ثم يَزْحَفُ إليه. والزَحْفُ: الجيشُ يزحَفونَ إلى العدوّ. والصبيُّ يَزْحَفُ على الأرض قبل أن يمشي. والبعير إذا أعيا فَجرَّ فِرْسَنَهُ يقال هو يَزْحَفُ، وهي إبلٌ زَواحِفٌ، الواحدة زاحِفةٌ. قال الفرزدق:
مستقبلين شمالِ الشامِ تضرِبنـا		بحاصِبٍ كَنديفِ القطنِ مَنْثورِ
على عَمائِمنا تُلْقى وأَرْحُلِـنـا		على زَواحِفَ نُزْجيها مَحاسيرِ
وكذلك أَزْحَفَ البعير فهو مِزْحافٌ وإذا كان ذلك عادته فهو، قال أبو زُبيدٍ الطائيّ:
كَأَنَّ أَوْبَ مَساحي القومِ فَوْقَهُـمُطيرٌ تَعيفُ على جونٍ مزاحيفِ
وأَزْحَفَ الرجلُ، إذا أعيا بعيرُه أو دابّتُه. ومَزاحِفُ الحيّات: مواضعُ مَدَبِّها. قال الهذلي:
كَأَنَّ مَزاحِفَ الحَيَّاتِ فيهقُبَيْلَ الصُبْحِ آثارُ السِياطِ
وتَزَحَّفَ إليه، أي تَمَشَّى. والزَحوفُ من النوق: التي تجرِّر رجليها إذا مشَت. ونارُ الزَحْفَتَيْنِ: نارُ الشِيحِ والأَلاءِ، لأنَّه يسرع الاشتعال فيهما فُزحَف عنهما.

### Türkçe

**زَحَفَ** ona doğru **زَحْفاً**: yürüdü. Ve denilir: **زَحَفَ الدَبا**; yani öne doğru geçtiği zaman. Ve **الزاحِفُ**: hedefin altına düşen, sonra ona doğru **يَزْحَفُ** eden oktur. Ve **الزَحْفُ**: düşmana doğru **يزحَفونَ** olan ordudur. Ve çocuk, yürümeden önce yerde **يَزْحَفُ** eder. Ve deve, yorulup da tırnağını sürüklerse, ona **يَزْحَفُ** denilir; bunlar **إبلٌ زَواحِفٌ**dir; teki **زاحِفةٌ**dir. el-Ferezdak dedi ki:
مستقبلين شمالِ الشامِ تضرِبنـا		بحاصِبٍ كَنديفِ القطنِ مَنْثورِ
على عَمائِمنا تُلْقى وأَرْحُلِـنـا		على زَواحِفَ نُزْجيها مَحاسيرِ
Ve yine: deve **أَزْحَفَ** etti; o hâlde o **مِزْحافٌ**dur. Ve eğer bu onun âdeti ise, o (böyledir). Ebû Zübeyd et-Tâî dedi ki:
كَأَنَّ أَوْبَ مَساحي القومِ فَوْقَهُـمُطيرٌ تَعيفُ على جونٍ مزاحيفِ
Ve adam **أَزْحَفَ** etti; yani devesi yahut biniti yorulduğu zaman. Ve **مَزاحِفُ الحيّات**: onların sürünme yerleridir. el-Hüzelî dedi ki:
كَأَنَّ مَزاحِفَ الحَيَّاتِ فيهقُبَيْلَ الصُبْحِ آثارُ السِياطِ
Ve ona doğru **تَزَحَّفَ** etti; yani yürüdü. Ve develerden **الزَحوفُ**: yürüdüğü zaman iki ayağını sürükleyenlerdir. Ve **نارُ الزَحْفَتَيْنِ**: **الشِيحِ** ve **الأَلاءِ** ateşidir; çünkü bu ikisinde tutuşma çabuk olur da onlardan **فُزحَف** olunur.
