# زحم — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D9%85/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%AD%D9%85/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D9%85.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: زحم

الزَّحْمُ: أَن يَزْحَمَ القومُ بعضهم بعضاً من كثرة الزحام إذا ازدحموا. والزَّحْمةُ: الِّزحامُ. وزَحَمَ القومُ بعضهم بعضاً يَزْحَمُونَهُمْ زَحْماً وزِحاماً: ضايقوهم. وازْدَحَمُوا وَزاحموا: تضايقوا. وزَحَمْتُهُ وزاحَمْتُهُ، والأَمواج تَزْدَحِمُ وتَتَزاحَم: تلتطم. والزِّحْمُ: المزْدَحِمُونَ؛ قال الشاعر:
جا بِزَحْم مع زَحْمٍ فازْدَحَم
تَزاحُمَ المَوْجِ، إذا الموج التطم
ابن سيده: جاء بالمصدر على غير الفعل. وزاحَمَ فلان الخمسين وزاهَمَاها، بالهاء، إذا بلغها، وكذلك حَبا لها. ورجل مِزْحَمٌ: كثير الزِّحام أَو شديده، ومنكب مِزْحَمٌ منه. قال رجل من العرب: لتجدَنَّني ذا مَنْكِبٍ مِزْحَمٍ وركنٍ مِدْعَمٍ ورأْسٍ مصدَم ولسان مِرْجَمٍ ووطءٍ مِيثم. قال الأَزهري عن ابن الأَعرابي: والفيل والثور ذو القرنين، وفي المحكم: المنكر القرنين، يكنيان بمُزاحِمٍ، وفي المحكم: بأبي مُزاحِمٍ.
وأَبو مُزاحِمٍ: أَول خاقانَ وَليَ التُّرْكَ وقاتَل العرب. وزَحْمٌ
ومُزاحِمٌ: اسمان. وزُحْمٌ: من أَسماء مكة، شرفها الله تعالى وحرسها؛ حكاها ثعلب؛ قال ابن سيده: والمعروف رُحْم.

### Türkçe

**الزَّحْمُ**: kavmin, **الزِّحام**ın çokluğundan dolayı, **ازدحموا** ettiklerinde, birbirlerini sıkıştırmalarıdır. Ve **الزَّحْمةُ**: **الِّزحام**dır. Ve kavim birbirlerini **زَحَمَ** etti; onları **زَحْماً** ve **زِحاماً** **يَزْحَمُونَهُمْ**: onları daralttılar (sıkıştırdılar). Ve **ازْدَحَمُوا** ve **زاحموا**: birbirlerine daraldılar. Ve ben onu **زَحَمْتُهُ** ve onu **زاحَمْتُهُ**; ve dalgalar **تَزْدَحِمُ** ve **تَتَزاحَم**: çarpışır. Ve **الزِّحْمُ**: **المزْدَحِمُونَ**dur; şair dedi ki:
جا بِزَحْم مع زَحْمٍ فازْدَحَم
تَزاحُمَ المَوْجِ، إذا الموج التطم

İbn Sîde: masdarı fiilin dışında (fiile uygun olmayan şekilde) getirdi. Ve falan, elliyi **وزاحَمَ** etti ve onu **وزاهَمَاها** etti, **بالهاء** (ه ile), ona ulaştığında; bunun gibi, ona **حَبا** etti. Ve **مِزْحَمٌ** bir adam: **الزِّحام**ı çok olan yahut onun şiddetlisi; ve ondan **مِزْحَمٌ** bir omuz. Araplardan bir adam dedi ki: “Elbette beni **مِزْحَمٍ** bir omuz sahibi, **مِدْعَمٍ** bir rükün sahibi, **مصدَم** bir baş sahibi, **مِرْجَمٍ** bir dil sahibi ve **مِيثم** bir basış sahibi bulacaksın.” El-Ezherî, İbnü’l-A‘râbî’den: ve fil ve iki boynuzlu boğa; ve **المحكم**’de: iki boynuzlu münker; **مُزاحِمٍ** ile künye yapılırlar; ve **المحكم**’de: **بأبي مُزاحِمٍ** ile.

Ve **أَبو مُزاحِمٍ**: Türk’e velâyet eden ve Araplarla savaşan ilk Hakan’dır.

Ve **زَحْمٌ** ve **مُزاحِمٌ**: iki isimdir. Ve **زُحْمٌ**: Mekke’nin isimlerindendir, Allah Teâlâ onu şereflendirsin ve onu korusun; bunu Sa‘leb hikâye etti; İbn Sîde dedi ki: bilinen ise **رُحْم**dur.
