# زحن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%AD%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زحن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AD%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: زحن

: ( زَحَنَ ، كَمَنَعَ ) يَزْحَنُ زَحْناً : ( أَبْطَأَ ، كتَزَحَّنَ ) ، كما في الصِّحاحِ ، أَي عن الأَمْرِ والعَمَلِ .
( و ) زَحَنَ ( فلاناً عن المكانِ : أَزَالَهُ ) عنه ؛ كما في المُحْكَم .
وقالَ الأزْهرِيُّ : زَحَنَ وزَحَلَ واحِدٌ ، والنُّونُ مُبْدَلَةٌ مِن اللامِ .
( والزَّحْنَةُ : الحَرُّ الشَّديدُ .
( و ) قالَ ابنُ الأَعْرابيِّ : الزَّحْنَةُ : ( القافِلَةُ بثَقَلِها وتُبَّاعِها ) وحَشَمِها .
( و ) الزُّحْنَةُ ، ) بالضَّمِّ : مُنْعَطَفُ الوَادِي .
و ) زُحْنَةُ ( بنُ عبدِ اللهاِ ) الكلْبيُّ ( قاتِلُ الضَّحَّاكِ بنِ قَيْسٍ ) الفهْرِيَّ ( يَوْمَ المَرْجِ ) ، أَي مَرْجِ رَاهِط .
قلْتُ : ضَبَطَه الحافِظُ بالميمِ بَدَل النُّون ، وهو الصَّوابُ وقد تقدَّمَ للمصنِّفِ في الميمِ ذلك بعَيْنِه .
( و ) الزُّحَنَةُ ، ( كهُمَزَةٍ : القَصِيرَةُ ) البَطِينَةُ مِن النِّساءِ ؛ ( وهو زُحَنٌ ) ، كذا في الجمْهَرَةِ .
( والزِّيْحَنَّةُ ، كسِيْفَنَّة : المُتَباطِىءُ عندَ حاجَةٍ تُطْلَبُ إليه ) ؛ وأَنْشَدَ ابنُ دُرَيْدٍ :

إذا ما التَوَى الزِّيحَنَّةُ المُتآزِفُ ( وتَزَحَّنَ الشَّرابَ ، و ) تَزَحَّنَ ( عليه ) : إذا ( تَكَارَه عليه بِلا شَهْوَةٍ ) .
وفي الصِّحاحِ : ويقالُ : تَزَحَّنَ على الشيءِ إذا فَعَلَهُ مع كَراهِيَةٍ له .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
زَحَنَ عن مكانِهِ زَحْناً : تحرَّكَ .
ولهم زَحْنةٌ : أَي شُغْلٌ ببُطءٍ .
والتَّزَحُّنُ : التَّقَبُّضُ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :

### Türkçe

: ( **زَحَنَ** ، كَمَنَعَ ) يَزْحَنُ زَحْناً : ( yavaşladı , **تَزَحَّنَ** gibi ) ، **الصِّحاح**’ta olduğu üzere; yani işten ve amelden (geri durma/yavaşlama).
( و ) **زَحَنَ** ( falancayı mekândan : onu uzaklaştırdı ) ondan; **المُحْكَم**’da olduğu üzere.
Ve **الأزْهرِيُّ** dedi: **زَحَنَ** ve **زَحَلَ** birdir; ve **النُّونُ** **اللامِ**’dan بدل edilmiştir.
( و **الزَّحْنَةُ** : şiddetli sıcak.
( و ) **ابنُ الأَعْرابيِّ** dedi: **الزَّحْنَةُ** : ( ağırlığı ve tâbileriyle kervan ) ve haşemi.
( و ) **الزُّحْنَةُ** ، ) zamme ile: vadinin kıvrımı.
و ) **زُحْنَةُ** ( بنُ عبدِ اللهاِ ) **الكلْبيُّ** ( **الضَّحَّاكِ بنِ قَيْسٍ** ) **الفهْرِيَّ**’nin ( قاتili ) ( **يَوْمَ المَرْجِ** ) günü; yani **مَرْجِ رَاهِط**.
Dedim: hâfız onu **الميمِ** ile **النُّون** yerine ضبط etti; ve o doğrudur; ve musannif için **الميمِ**’de bunun aynısı daha önce geçti.
( و ) **الزُّحَنَةُ** ، ( **كهُمَزَةٍ** : kısa olan ) kadınlardan şişman olan; ( ve o **زُحَنٌ**’dur ); **الجمْهَرَة**’de böyle.
( و **والزِّيْحَنَّةُ** ، **كسِيْفَنَّة** : kendisinden istenen bir ihtiyaç yanında ağır davranan/yavaşlayan )؛ ve **ابنُ دُرَيْدٍ** inşad etti:

إذا ما التَوَى الزِّيحَنَّةُ المُتآزِفُ ( ve içkiyi **تَزَحَّنَ** etti , ve ) **تَزَحَّنَ** ( ona ) : eğer ( şehvetsiz olarak ona karşı isteksiz davrandı/kerih gördü ) ise.
Ve **الصِّحاح**’ta: denilir: **تَزَحَّنَ** bir şey üzerine, eğer onu kendisine karşı kerihlik ile yaptıysa.
Ve ona istidrâk olunanlardandır:
**زَحَنَ** yerinden **زَحْناً** : hareket etti.
Ve onlar için **زَحْنةٌ** vardır: yani yavaşlık ile bir meşguliyet.
Ve **التَّزَحُّنُ** : büzülme/kasılma.
Ve ona istidrâk olunanlardandır:
