# زخر — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AE%D8%B1/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%AE%D8%B1/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زخر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%AE%D8%B1.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: زخر

زَخَرَ الوادي، إذا امْتَدَّ جِدّاً وارتَفَع. يقال: بَحْرٌ زاخِرٌ. وأمَّا قول الهذليّ:
ضًناعٌ بإِشْفاها حَصانٌ بشَكْـرِهـاجَوادٌ بِقُوتِ البطنِ والعِرقِ زاخِرُ
فيقال: إنَّها تجودُ بِقُوتِها في حالِ الجوعِ وهَيَجانِ الدم والطَبائع. ويقال: نَسَبُها مُرتفِعٌ، لأنَّ عِرْقَ الكريم يَزْخَرُ بالكَرَم. وقال أبو عبيدة: يقال عِرْقُ فلانٍ زاخِرٌ، إذا كان كرِيماً يَنْمي. وزَخَرَ النبات: طالَ. فإذا التَفَّ النَباتُ وخَرجَ زَهْرُهُ، قيل: قد أخذَ زُخَارِيَّهُ، ومكانٌ زُخارِيُّ النَباتِ. قال ابن مقبل:
زُخارِيُّ النَباتِ كأنّ فيهجِيادَ العَبْقَرِيّةِ والقُطوعِ

### Türkçe

**زَخَرَ** vadi; çokça uzayıp yükseldiği zaman (böyledir). Denilir: **بَحْرٌ زاخِرٌ**. Huzelî’nin sözüne gelince:
ضًناعٌ بإِشْفاها حَصانٌ بشَكْـرِهـاجَوادٌ بِقُوتِ البطنِ والعِرقِ زاخِرُ
Şöyle denilir: O, açlık hâlinde ve kanın ve tabiatların coşması (hâlinde) kendi azığıyla cömertlik eder. Ve denilir: Onun nesebi yüksektir; çünkü kerîmin damarı kerem ile **يَزْخَرُ**. Ebû Ubeyde dedi: Denilir: falanın damarı **زاخِرٌ**; kerîm olup (soyu) büyüyüp geliştiği zaman. Ve **زَخَرَ** bitki: uzadı. Bitki birbirine dolanıp çiçeği çıktığı vakit, “Onun **زُخَارِيَّهُ**’ini almıştır” denilir; ve “bitkisi **زُخارِيُّ** olan bir yer” (denilir). İbn Mukbil dedi:
زُخارِيُّ النَباتِ كأنّ فيهجِيادَ العَبْقَرِيّةِ والقُطوعِ
