# زرر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%B1%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%B1%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%B1%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: زرر

الزر، بالكسر: الذي يوضع في القميص. وقال ابن شميل: الزر: العروة التي تجعل الحبة فيها. وقال ابن الأعرابي: يقال لزر القميص الزير، بقلب أحد الحرفين المدغمين، وهو الدجة. ويقال لعروته الوعلة. وقال الليث: الزر: الجويزة، التي تجعل في عروة الجيب. قال الأزهري: والقول في الزر ما قال ابن شميل: إنه العروة والحبة تجعل فيها. ج أزرار وزرور. قال ملحة الجرمي:
  كأن زرور القبطرية علقت                      علائقها منه بجذع مقـوم وعزاه أبو عبيد إلى عدي بن الرقاع. قال شيخنا: ثم ما ذكره المصنف من كسره هو المعروف، بل لا يكاد يعرف غيره. وما في آخر الباب من حاشية المطول أنه بالفتح كثوب أو، كقر، فيه نظر ظاهر.قلت: أما الفتح فلا يكاد يعرف، ولكن نقل عن ابن السكيت ضمه. قال في باب فعل وفعل باتفاق المعنى خلب الرجل وخلبه، والرجز والرجز، والزر والزر، وعضو وعضو والشح والشح: البخل. قال الأزهري: حسبته أراد من الزر زر القميص. قلت: ولو صح ما نقله شيخنا من الفتح كان مثلثا كما لا يخفى فتأمل. وفي حديث السائب بن يزيد في وصف خاتم النبوة  أنه رأى خاتم رسول الله صلى الله عليه وسلم في كتفه مثل زر الحجلة  . أراد بها جوزة تضم العروة.
 وقال ابن الأثير: الزر،: واحد الأزرار التي تشد بها الكلل والستور على ما يكون في حجلة العروس، وقيل: الرواية  مثل رز الحجلة  بتقديم الراء على الزاي. والحجلة: القبجة. قلت: وبقول ابن الأثير هذا يظهر أن تخصيص الزر بالقميص إنما هو لبيان الغالب، وقد أشار له شيخنا. ومن المجاز: ضربه فأصاب زره. الزر: عظيم تحت القلب، كأنه نصف جوزة، وهو قوامه. وقيل: الزر: النقرة فيها تدور وابلة الكتف، وهي طرف العضد من الإنسان. وقيل: الزران: الوابلتان. وقيل: الزر: طرف الورك في النقرة، وهما زران. ومن المجاز: الزر: خشبة من أخشاب الخباء في أعلى العمود، جمعه أزرار. وقيل: الأزرار: خشبات يخرزن في أعلى شقق الخباء وأصولها في الأرض، وزرها: عمل بها ذلك. ومن المجاز: الزر: حد السيف، عن ابن الأعرابي. وقال هجرس بن كليب في كلام له:  أما وسيفي وزريه، ورمحي ونصليه، وفرسي وأذنيه، لا يدع الرجل قاتل أبيه وهو ينظر إليه  . ثم قتل جساسا بثأر أبيه.

  وأبو مريم زر بن حبيش بن حباشة الأسدي الكوفي ثقة مخضرم تابعي، من قرائهم. سمع عمر بن الخطاب، روى عنه إبراهيم وعاصم بن بهدلة، قاله البخاري في التاريخ. وزر بن عبد الله بن كليب الفقيمي قال الطبري: له صحبة، من أمراء الجيوش. وذو الزرين: سفيان بن ملجم. أو سفيان بن ملحج القردي، بالكسر كما ضبطه الصاغاني. ويقال: إنه لزر من أزرارها أي الإبل أي حسن الرعية لها. وقيل: إنه لزر مال، إذا كان يسوق الإبل سوقا شديدا، والأول الوجه. ورأى علي أبا ذر فقال أبو ذر له:  هذا زر الدين  . قال أبو العباس: معناه قوامه، كالزر، وهو العظيم الذي تحت القلب، وهو قوامه. وفي رواية أخرى في حديث أبي ذر في علي رضي الله عنهما  إنه لزر الأرض الذي تسكن إليه ويسكن إليها، ولو فقد لأنكرتم الناس  ، فسره ثعلب فقال: تثبت به الأرض كما يثبت القميص بزره إذا شد به. والزر، بالفتح: شد الأزرار. يقال: زررت القميص أزره، بالضم، إذا شددت أزراره عليك، يقال: ازرر عليك قميصك وأزررت القميص، إذا جعلت له أزرارا فتزرر. ومن المجاز: الزر: الشل والطرد. يقال: هو يزر الكتائب بالسيف، وأنشد:
  يزر الكتائب بالسيف زرا وزره زرا: طرده. والزر: الطعن، يقال: زره زرا: طعنه. والزر: النتف، يقال: زره زرا: نتفه. ومن المجاز: الزر: العض، يقال: زره زرا: عضه. والزر: تضييق العينين، يقال: زر عينيه، وزرهما: ضيقهما. والزر: الجمع الشديد، يقال زره زرا، إذا جمعه شديدا، وهو مجاز. والزر: نفض المتاع. وزر جد لعبد الله الخواري من أهل خوار الري، وهو عبد الله بن محمد ابن عبد الله بن محمد بن عبد الله بن زر. والوازم بن زر الكلبي: صحابي، وله وفادة، نقله الصغاني. وزر بن كرمان الرازي: له ذكر. وزر يزر: زاد عقله وتجاربه. وزرر، كسمع، إذا تعدى على خصمه. وزرر، أيضا، إذا عقل بعد حمق. والزرير، كأمير: الذكي الخفيف من الرجال، وأنشد شمر:
  يبيت العبد يركب أجنبيه                      يخر كأنه كعب زرير كالزرازر، كعلابط. يقال: رجل زرازر، ورجال زرازر. وأنشد:
  ووكرى تجري على المحاور
  خرساء من تحت امرئ زازر والزرزار، كصرصار، وهو الخفيف السريع. وقال الأصمعي: فلان كيس ززار، أي وقاد تبرق عيناه. والزرير: نبات له نور أصفر يصبغ به، من كلام العجم. والزرير - مصدر زرت عينه تزر بالكسر: - توقد العين وتنورها. يقال: عيناه تزران زيرا، أي توقدان، وقال الفراء: عيناه تزران في رأسه، إذا توقدتا.

  والزرزور، بالضم: المركب الضيق. والزرزور: طائر كالقنبرة. وزرزر، إذا صوت، والزرازير تزرزر بأصواتها ززرة شديدة. وقال ابن الأعرابي: زرزر الرجل: دام على أكله، أي الزرزور. وزرزر بالمكان: ثبت. وتزرزر، إذا تحرك.ولا يخفى ما بين ثبت وتحرك من حسن المقابلة وحسن التصرف في الإيراد، فإن بعضا منه من تتمة كلام ابن الأعرابي. والزارة، بتشديد الراء: الذبابة الشعراء. وفي بعض النسخ: الذباب، ومثله في التكملة، على أنه اسم جنس جمعي، يجوز تذكيره وتأنيثه. والشعراء: ذباب أزرق أو أحمر، كما يأتي.والزرة، بالكسر: أثر العضة، وقيل: هي العضة بنفسها. وزرة: اسم فرس العباس بن مرداس السلمي الصحابي، رضي الله عنه، ويفتح. وكان يقال له في الجاهلية فارس زرة. وهي التي أخذتها منه بنو نصر. وزرة: فرس الجميح بن منقذ بن طريف الأسدي. وعبد الله بن زرير، كزبير، الغافقي، تابعي يروي عن علي، عداده في أهل مصر. روى عنه أبو الخير مرثد بن عبد الله اليزني، قاله ابن حبان.
 والزرازرة: البطارقة، كبراء الروم، جمع زرزار بالكسر، وفي التكملة: الزراورة: البطارقة الواحد زروار. وزريران، مثنى زرير: ة ببغداد، وضبطه الصاغاني هكذا.
 أبو يونس سلم بن زرير، كجرير، وقال ابن مهدي: سلم ابن رزين، والصحيح زرير: من تابعي التابعين، عطاردي بصرى. سمع أبا رجاء العطاردي وخالد بن باب، روى عنه عبد الصمد أبو الوليد هشام، كذا في تاريخ البخاري. وهو زرور مال، بالضم وزره، بالكسر: عالم بمصلحته وحسن القيام عليه، ونص الجوهري، يقال للرجل الحسن الرعية للإبل: إنه لزر من أزرارها. والزرارة، بالضم: كل ما رميت به في حائط أو غيره فلزق به، وبه سمي الرجل. وزرارة بن أوفى النخعي، توفي زمن عثمان، قاله ابن عبد البر.
 زرارة بن جري، هكذا في النسخ بالجيم والراء مصغرا. وفي تاريخ البخاري: جزى بالزاي مكبرا، روى عن المغيرة بن شعبة، روى عنه مكحول. وقال سعدان بن يحيى: زرارة سمع النبي صلى الله عليه وسلم. زرارة بن عمرو النخعي: قدم في وفد سنة تسع، له رواية. زرارة بن قيس بن الحارث ابن فهر الخزرجي النجاري، قتل يوم اليمامة، قاله أبو عمرو.
 زرارة: أبو عمرو غير منسوب. قيل: هو النخعي. وقيل: غير ذلك، صحابيون.
 زرارة: محلة بالكوفة. زرارة: بن يزيد بن عمرو البكائي. المزارة، بتشديد الراء: المعاضة. قال أبو الأسود الدؤلي، وسأل رجلا فقال: ما فعلت امرأة فلان التي كانت تشاره وتهاره وتزاره ? أي تعاضه. وقول الجوهري: إذا كانت الإبل سمانا قيل: بهازرة.
 قال الصغاني: وهذا تصحيف قبيح وتحريف شنيع، وإنما هي بهازرة، على وزن فعاللة، وموضعه فصل الباء الموحدة، وقد سبق التنبيه عليه في بهزر. وزرزر بن صهيب، بالضم، كقنفذ، محدث من أهل شرجة، مولى لآل جبير بن مطعم، سمع عطاء. روى عنه ابن عيينة قوله، حجازي. كذا في تاريخ البخاري.
 ومما يستدرك عليه: المزرور: زمام الناقة، لأنه يضفر ويشد. قال مرار بن سعيد الفقعسي:
  تدين لمزرور إلى جنب حلقة                      من الشبه سواها برفق طبيبها

  أي تيع زمامها في السير فلا ينال راكبها مشقة، قاله ابن بري. ويقال للحديدة التي تجعل فيها الحلقة التي تضرب على وجه الباب لإصفاقه: الزرة، قاله الجاحظ. وأنشد ثعلب:
  كأن صقبا حسن الـزرزير                      في رأسها الراجف والتدمير فسره وقال: عنى به أنها شديدة الخلق. قال ابن سيده: وعندي أنه عنى طول عنقها. شبهه بالصقب، وهو عود الخباء. وحمار مزر، بالكسر: كثير العض. والزرة: الجراحة بزر السيف. والزرة: العقل. وزرارة بن عدس التميمي أبو حاجب صاحب القوس. وفي المثل  ألزم من زشر لعروة  . وأزر القميص: جعل له زرا، وأزره: لم يكن له زر فجعله له. وقال أبو عبيد: أزررت القميص، إذا جعلت له أزرارا، وزررته، إذا شددت أزراره عليه، حكاه عن اليزيدي. وزرره: جعله ذا أزرار، قاله الزمخشرى. وأعطانيه بزره، أي برمته، وهو مجاز. وزرارة بن كريم بن الحارث بن عمرو السهمي، وزرارة بن مصعب ابن عبد الرحمن بن عوف الزهري، وزرارة بن مصعب بن شيبة، وزرارة ابن أبي الحلال العتكشي، وزرارة ابن عبد الله بن أبي أسيد، محدثون. وزر بن عبد الله الكوفي، بالكسر، قدم بخارى مع قتيبة بن مسلم الباهلي. ومن ولده بها أبو الفوارس أحمد بن محمد بن جمعة بن السكن بن أمية بن زر النسفي، توفي سنة 366 وحدث، وزرارة بن أعين القائل بحدوث علم الله وقدرته وحياته وسمعه وبصره، رئيس الزرارية من غلاة الشيعة.

### Türkçe

**الزر**، kesre ile: gömleğe konulan şey. İbn Şümeyl dedi: **الزر**: tanenin içine konulduğu ilik. İbnü’l-A‘râbî dedi: gömleğin **زر**’ına **الزير** denir; idğamlı iki harften birinin kalbiyle; o da **الدجة**’dir. İliğine de **الوعلة** denir. Leys dedi: **الزر**: **الجويزة**; cebin iliğine konulan (şey). Ezherî dedi: **الزر** hakkında söz, İbn Şümeyl’in dediğidir: onun ilik olduğu ve tanenin onun içine konulduğu. Çoğulu **أزرار** ve **زرور**. Melha el-Cermî dedi:
  Sanki **زرور**(lar)ı **القبطرية**’nin asılmıştır                      onun askıları ondan eğri bir gövdeye (asılmıştır)
Bunu Ebû Ubeyd, Adî b. er-Rikâ‘a’ya nisbet etti. Şeyhimiz dedi: sonra musannifin kesreli olduğunu zikretmesi, bilinen odur; hatta ondan başkası neredeyse bilinmez. باب’ın sonunda **حاشية المطول**’da onun fetha ile, **كثوب** yahut **كقر** gibi olduğu (sözü)nda açık bir nazar vardır. Dedim: fetha ise neredeyse bilinmez; fakat İbnü’s-Sikkît’ten onun dammeli oluşu nakledildi. “Mânâda ittifakla **فعل** ve **فعل** بابı”nda dedi: **خلب الرجل** ve **خلبه**; **الرجز** ve **الرجز**; **الزر** ve **الزر**; **عضو** ve **عضو**; ve **الشح** ve **الشح**: cimrilik. Ezherî dedi: zannettim ki **الزر**’dan muradı gömleğin **زر**’ıdır. Dedim: Şeyhimizin fethayı naklettiği sahih olsaydı, gizli olmadığı üzere üç vecihli olurdu; öyleyse düşün. Sâib b. Yezîd’in, nübüvvet mührünü vasfeden hadisinde: Resûlullah’ın صلى الله عليه وسلم mührünü omzunda **زر الحجلة** gibi gördüğünü (söyledi). Bununla, iliği toplayan bir ceviz (tanesini) murad etti.

İbnü’l-Esîr dedi: **الزر**: **الأزرار**’ın biridir; onunla **الكلل** ve **الستور** bağlanır; gelin **حجلة**’sinde olan şeye göre. Ve denildi ki: rivayet, **رز الحجلة** gibidir; **الراء**’ın **الزاي**’dan önce getirilmesiyle. **الحجلة**: **القبجة**’dir. Dedim: İbnü’l-Esîr’in bu sözüyle, **الزر**’ı gömleğe tahsis etmenin ancak galibi beyan için olduğu ortaya çıkar; Şeyhimiz de ona işaret etmişti. Mecazdan: ona vurdu da **زره**’ine isabet etti. **الزر**: kalbin altında büyük (şey); sanki yarım cevizdir; o, onun kıvamıdır. Ve denildi ki: **الزر**: içinde **وابلة الكتف**’in döndüğü çukurdur; o, insanda pazunun ucudur. Ve denildi ki: **الزران**: iki **وابلة**. Ve denildi ki: **الزر**: çukurda kalçanın ucu; ikisi **زران**’dır. Mecazdan: **الزر**: direğin üst tarafında, çadırın ağaçlarından bir ağaç; çoğulu **أزرار**. Ve denildi ki: **الأزرار**: çadırın yarıklarının üst tarafına geçirilip (dikilip) kökleri yerde olan ağaçlardır; onun **زر**’ı: bununla o işi yaptı. Mecazdan: **الزر**: kılıcın ağzı; İbnü’l-A‘râbî’den. Hicres b. Küleyb bir sözünde dedi:
  “Ama kılıcım ve onun iki **زري**’si, mızrağım ve onun iki **نصل**’i, atım ve onun iki kulağı; adam, babasının katilini ona bakarken bırakmaz.”
Sonra babasının öcüyle Cessâs’ı öldürdü.

Ebû Meryem **زر** b. Hubeyş b. Hubâşe el-Esedî el-Kûfî: güvenilir, muhadram, tâbiî; onların kurrâsındandır. Ömer b. el-Hattâb’ı işitti; ondan İbrâhîm ve Âsım b. Behdela rivayet etti; bunu Buhârî **التاريخ**’te söyledi. **زر** b. Abdillâh b. Küleyb el-Fukaymî: Taberî dedi: onun sohbeti vardır; orduların emirlerindendir. **ذو الزرين**: Süfyân b. Mülcem; yahut Süfyân b. Mülhic el-Kurdî; Sâgânî’nin ضبط ettiği üzere kesre ile. Ve denilir: o, onun **أزرار**’ından bir **زر**’dır; yani develer; yani onlara iyi riayet edendir. Ve denildi ki: o, **زر مال**’dır; develeri şiddetli bir sevk ile sürerse. Birincisi vechdir. Ali, Ebû Zer’i gördü; Ebû Zer ona dedi ki: “Bu, **زر الدين**’dir.” Ebû’l-Abbâs dedi: mânâsı onun kıvamıdır; **الزر** gibi; o, kalbin altındaki büyük (şey)dir; o, onun kıvamıdır. Ebû Zer’in Ali hakkında, رضي الله عنهما, hadisinde başka bir rivayette: “O, kendisine sığınılan ve ona sığınılan **زر الأرض**’dır; eğer kaybolsa insanları yadırgardınız.” Bunu Sa‘leb tefsir etti ve dedi ki: gömlek, onun **زر**’ı ile bağlanınca nasıl sabit olursa, yer de onunla sabit olur. **الزر** fetha ile: düğmeleri bağlama. Denilir: **زررت القميص أزره**; damme ile; düğmelerini üzerine bağladığında. Denilir: “**ازرر** üzerine gömleğini.” Ve **أزررت القميص**: ona düğmeler yaptığında; böylece **تزرر** eder. Mecazdan: **الزر**: **الشل** ve **الطرد**. Denilir: o, kılıçla taburları **يزر** eder. Ve şu beyit okundu:
  Taburları kılıçla **زرا** **يزر** eder
Ve **زره زرا**: onu kovdu. **الزر**: saplama; denilir: **زره زرا**: onu sapladı. **الزر**: yolma; denilir: **زره زرا**: onu yoldu. Mecazdan: **الزر**: ısırma; denilir: **زره زرا**: onu ısırdı. **الزر**: gözleri kısmak; denilir: **زر عينيه** ve **وزرهما**: ikisini kıstı. **الزر**: şiddetli toplama; denilir: **زره زرا**: onu şiddetle topladı; bu mecazdır. **الزر**: eşyayı silkeleyip dökme. **وزر جد**: Hâvâr er-Rey ahalisinden Abdullah el-Huvârî’nin dedesi; o, Abdullah b. Muhammed b. Abdullah b. Muhammed b. Abdullah b. **زر**’dır. **الوازم** b. **زر** el-Kelbî: sahâbî; onun bir وفادة’sı vardır; Sâgânî nakletti. **زر** b. Kirmân er-Râzî: onun zikri vardır. **وزر يزر**: aklı ve tecrübeleri arttı. **وزرر** ( **كسمع** ): hasmına tecavüz ettiğinde. **وزرر** ayrıca: ahmaklıktan sonra akıllandığında. **الزرير** ( **كأمير** ): erkeklerden zeki, çevik olan. Şemmer şu beyiti okudu:
  Kul, iki yanına binerek geceyi geçirir                      düşer; sanki **زرير** bir topuktur
**كالزرازر** ( **كعلابط** ): denilir: **رجل زرازر** ve **رجال زرازر**. Ve şu beyit okundu:
  Ve **وكرى** mihverler üzerinde koşar
  Dilsiz; altında **امرئ زازر**’den
**الزرزار** ( **كصرصار** ): o, hafif hızlı olandır. Asma‘î dedi: falan, **كيس ززار**’dır; yani gözleri parıldayan uyanık. **الزرير**: sarı çiçeği olan, onunla boyanan bir bitki; Acemlerin sözündendir. **الزرير** — **زرت عينه تزر** (kesre ile) fiilinin masdarı —: gözün tutuşması ve aydınlanması. Denilir: gözleri **تزران زيرا**; yani tutuşur. Ferrâ dedi: gözleri başında **تزران**; tutuştuğunda.

**الزرزور** damme ile: dar binek. **الزرزور**: tarla kuşu gibi bir kuş. **زرزر**: ses çıkardığında; **الزرازير** sesleriyle şiddetli bir **ززرة** ile **تزرزر** eder. İbnü’l-A‘râbî dedi: **زرزر الرجل**: yemesine devam etti; yani **الزرزور**. **زرزر بالمكان**: yerinde sabit kaldı. **تزرزر**: hareket ettiğinde. Sabit kalmak ile hareket etmek arasındaki güzel mukabele ve iradda güzel tasarruf gizli değildir; zira bunun bir kısmı İbnü’l-A‘râbî’nin sözünün tamamındandır. **الزارة** (râ şeddeli): **الذبابة الشعراء**. Bazı nüshalarda: **الذباب**; **التكملة**’de de böyledir; cem‘î cins isim olmak üzere; müzekker ve müennes kılınması caizdir. **الشعراء**: mavi yahut kırmızı sinek; geleceği üzere. **الزرة** kesre ile: ısırık izi; ve denildi ki: bizzat ısırığın kendisidir. **وزرة**: sahâbî Abbas b. Mirdâs es-Sülemî’nin atının adı; رضي الله عنه; ve fetha ile de gelir. Câhiliyede ona **فارس زرة** denirdi. Onu ondan Benû Nasr aldı. **وزرة**: el-Cumeyh b. Munkız b. Tarîf el-Esedî’nin atı. Abdullah b. **زرير** ( **كزبير** ) el-Gâfikî: tâbiî; Ali’den rivayet eder; sayımı Mısır ehlindendir. Ondan Ebû’l-Hayr Mersed b. Abdullah el-Yeznî rivayet etti; bunu İbn Hibbân söyledi.

**الزرازرة**: patrikler; Rum’un büyükleri; kesre ile **زرزار**’ın cem‘i. **التكملة**’de: **الزراورة**: patrikler; tekili **زروار**. **زريران**: **زرير**’in tesniyesi: Bağdat’ta bir yer; Sâgânî onu böyle ضبط etti. Ebû Yûnus Selm b. **زرير** ( **كجرير** ). İbn Mehdî dedi: Selm b. Ruzeyn; doğrusu **زرير**’dir: tâbi‘u’t-tâbiînden; Basra’da Atâridî. Ebû Recâ el-Atâridî’yi ve Hâlid b. Bâb’ı işitti; ondan Abdussamed Ebû’l-Velîd Hişâm rivayet etti; Buhârî’nin **تاريخ**’inde böyledir. O, **زرور مال**’dır; damme ile. Ve onun **زره**’i kesre ile: maslahatı bilen ve ona güzelce kıyam eden; Cevherî’nin nassı. Develere iyi riayet eden adama denilir: o, onların **أزرار**’ından bir **زر**’dır. **الزرارة** damme ile: duvara yahut başkasına attığın her şey; ona yapışırsa; bununla adam isimlendirildi. **زرارة** b. Evfâ en-Naha‘î: Osman zamanında vefat etti; bunu İbn Abdilberr söyledi.

**زرارة** b. Cerî: nüshalarda böyle; **الجيم** ve **الراء** ile, küçültme olarak. Buhârî’nin **تاريخ**’inde: **جزى**; **الزاي** ile, büyültme olarak. Muğîre b. Şu‘be’den rivayet etti; ondan Mekhûl rivayet etti. Sa‘dân b. Yahyâ dedi: **زرارة** Nebî صلى الله عليه وسلم’i işitti. **زرارة** b. Amr en-Naha‘î: dokuzuncu yılda gelen heyet içinde geldi; onun rivayeti vardır. **زرارة** b. Kays b. el-Hâris b. Fihr el-Hazrecî en-Neccârî: Yemâme günü öldürüldü; bunu Ebû Amr söyledi.

**زرارة**: Ebû Amr; nisbesiz. Denildi ki: o, en-Naha‘î’dir. Ve denildi ki: başka (biridir); sahâbîlerdir.

**زرارة**: Kûfe’de bir mahalle. **زرارة**: b. Yezîd b. Amr el-Bekkâî. **المزارة** (râ şeddeli): **المعاضة**. Ebû’l-Esved ed-Düelî dedi; bir adama sordu ve dedi ki: “Falanın, onunla **تشاره** eden, **تهاره** eden ve **تزاره** eden kadını ne yaptı?” yani onunla **تعاضه** eder. Cevherî’nin sözü: develer semiz olunca “onlarda **بهازرة** vardır” denilir.

Sâgânî dedi: bu çirkin bir tashîf ve iğrenç bir tahrîftir; ancak o **بهازرة**’dir; **فعاللة** vezninde; yeri **الباء الموحدة** faslıdır; **بهزر**’de ona daha önce dikkat çekildi. **زرزر** b. Suheyb: damme ile; **كقنفذ**; Şerce ehlinden bir muhaddis; Cübeyr b. Mut‘im âline mevlâ. Atâ’yı işitti. Ondan İbn Uyeyne onun sözünü rivayet etti; Hicazlıdır. Buhârî’nin **تاريخ**’inde böyledir.

Ona istidrâk edilenlerdendir: **المزرور**: dişi devenin yuları; çünkü o örülür ve bağlanır. Merâr b. Saîd el-Fuka‘sî dedi:
  Bir halka yanında **مزرور**’a boyun eğer                      gümüşten; onu onun tabibi yumuşaklıkla yaptı

Herhangi bir (dişi) binek hayvanı ki yürüyüşte yularını gevşek bırakır da bineni bir meşakkate eriştirmez; bunu İbn Berrî söylemiştir. Ve kapının yüzüne vurulan, onu kapatmak için (kullanılan) halkanın içine konulduğu demire **الزرة** denir; bunu Câhiz söylemiştir. Sa‘leb şu beyti okudu:
  Sanki güzel **الزرزير**’li bir taydır                      başında titreyen ve **التدمير** (bulunan)
Bunu açıkladı ve dedi ki: Bununla onun yaratılışça şiddetli (sağlam) olduğunu kastetti. İbn Sîde dedi ki: Bana göre o, onun boynunun uzunluğunu kastetti. Onu tay’a benzetti; o ise çadırın direği olan **الصقب**’dır. Ve **مزر** bir eşek, kesre ile: çok ısıran. Ve **الزرة**: kılıcın **زر**’ı ile (meydana gelen) yara. Ve **الزرة**: akıl. Ve Temîmî **زرارة بن عدس** Ebû Hâcib, yay sahibi. Ve meselde: “**ألزم من زشر لعروة**”. Ve gömleği **أزر** etti: ona **زِرّ** yaptı; ve onu **أزره**: onun **زِرّ**’ı yoktu da ona yaptı. Ebû Ubeyd dedi ki: Gömleği **أزررت** ettim; ona **أزرار** yaptığın zaman. Ve onu **زررته**; onun üzerindeki **أزرار**’ını sıktığın zaman; bunu Yezîdî’den nakletti. Ve onu **زرره**: onu **أزرار** sahibi yaptı; bunu Zemahşerî söyledi. Ve onu bana **بزره** ile verdi; yani onu (ip gibi) büktüm; bu mecazdır. Ve Sehmî **زرارة بن كريم بن الحارث بن عمرو**; ve Zührî **زرارة بن مصعب ابن عبد الرحمن بن عوف**; ve **زرارة بن مصعب بن شيبة**; ve Atkeşî **زرارة ابن أبي الحلال**; ve **زرارة ابن عبد الله بن أبي أسيد**; (bunlar) muhaddislerdir. Ve Kûfeli **زر بن عبد الله**; kesre ile; Kuteybe b. Müslim el-Bâhilî ile birlikte Buhârâ’ya geldi. Ve onun soyundan orada Nesefî **أبو الفوارس أحمد بن محمد بن جمعة بن السكن بن أمية بن زر** vardır; 366 yılında vefat etti ve hadis rivayet etti. Ve Allah’ın ilminin, kudretinin, hayatının, işitmesinin ve görmesinin sonradan meydana geldiğini söyleyen **زرارة بن أعين**; Şîa’nın aşırılarından **الزرارية**’nin reisi.
