# زغغ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%BA%D8%BA/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%BA%D8%BA/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زغغ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%BA%D8%BA.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: زغغ

الزغ، بالضم: صنان الحبش عن ابن الأعرابي.
 وقال ابن دريد: الزغزغ كهدهد: طائر، زعموا ولا أعرف ما صحته.
 وقال ابن عباد: الزغزغ: القصير الصغير.
 قال: والزغزغ أيضا: الولد الصغير جمعه الزغازغ.
 وقال ابن دريد: الزغزغ بالفتح: الخفيفغ النزق منا.
 وقال ابن بري: الزغزغ: ع، بالشام هكذا أورده معرفا بالألف واللام، وهو في المحيط واللسان والعين زغزغ بلا لام.
 والزغزغة: ضعف الكلام عن ابن عباد: وفي الأساس: زغزغ كلامه: لم يلخص معناه ويقال: لا تزغزغ الكلام، وبين الحق.
 وقال المفضل: الزغزغة: إخفاء الشيء وخبؤه، وكذلك الرغرغة بالراء، كما تقدم.
 والزغزغة: السخرية عن الخليل، يقال: زغزغ بالرجل: إذا هزئ به وسخر منه، ومنه قول رؤبة:
  علي إني لست بالمزغزغ أي: لست ممن يسخر منه ويهزأ.
 ويروى بالمدغدغ وقد تقدم.
 وفي المحيط: الزغزغة: أن تروم حل رأس السقاء وقد زغزغه.
 والزغزغية: الكبولاء.
 ويقال: كلمته بالزغزغية بالضم وهي لغة لبعض العجم، كما في اللسان والعباب.
 وقال ابن فارس: الزاي والغين ليس بشيء.
 ومما يستدرك عليه:

  زغزغ الرجل فما أحجم، أي حمل فلم ينكص، ولقيته فما زغزغ، أي فما أحجم، وقال الأزهري: ولا أدري أصحيح هو أم لا.
 والزغزغ، كجعفر: اللئيم.
 وقال ابن بري: الزغزغ: المغموز في حسبه ونسبه.
 وقال غيره: هو المزغزغ، وبه فسر قول رؤبة السابق، وقوله أيضا:
  فلا تقسني بامرئ مستولغ
  أحمق أو ساقطة مزغزغ وكذا قوله:
  والعبد عبد الخلق المزغزغ ويروى أيضا: المدغدغ كما سبق.
 وتزغزغ الرجل: خف ونزق، قاله ابن دريد.

### Türkçe

**الزغ**, damme ile: Habeşlerin **صنان**’ı; İbnü’l-A‘râbî’den.

İbn Düreyd dedi: **الزغزغ** ( **هدهد** gibi): bir kuş; öyle zannettiler, ben onun sıhhatinin ne olduğunu bilmem.

İbn Abbâd dedi: **الزغزغ**: kısa, küçük.

Dedi: **الزغزغ** ayrıca: küçük çocuk; çoğulu **الزغازغ**’dır.

İbn Düreyd dedi: **الزغزغ** fetha ile: bizden hafif, atılgan.

İbn Berrî dedi: **الزغزغ**: Şam’da; onu **الألف** ve **اللام** ile marife olarak böyle zikretti; o ise **المحيط** ve **اللسان** ve **العين**’de **لام**sız **زغزغ**’dur.

**الزغزغة**: sözün zayıflığı; İbn Abbâd’dan. Ve **الأساس**’ta: **زغزغ** onun sözünü: mânâsını hulâsa etmedi; ve denir: “Sözü **تزغزغ** etme, hakkı beyan et.”

Mufaddal dedi: **الزغزغة**: şeyin gizlenmesi ve saklanması; **الرغرغة** de **الراء** ile böyledir; daha önce geçtiği üzere.

**الزغزغة**: alay; Halîl’den. Denir: **زغزغ** adam ile: ona alay ettiğinde ve onunla istihzâ ettiğinde. Ondan Rü’be’nin sözü:

  علي إني لست بالمزغزغ

Yani: kendisiyle alay edilen ve kendisine istihzâ edilenlerden değilim.

**المدغدغ** ile de rivayet olunur; daha önce geçti.

**المحيط**’ta: **الزغزغة**: kırbanın başını çözmeyi kastetmendir; hâlbuki onu **زغزغه** etmiştir.

**الزغزغية**: **الكبولاء**.

Ve denir: Onunla **الزغزغية** ile konuştum; damme ile; o, bazı Acemlerin dilidir; **اللسان** ve **العباب**’da olduğu gibi.

İbn Fâris dedi: **الزاي** ve **الغين** bir şey değildir.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:

**زغزغ** adam, böylece çekinmedi; yani yüklendi de geri dönmedi. Ve ona rastladım da **زغزغ** etmedi; yani çekinmedi. Ezherî dedi: Onun sahih mi yoksa değil mi olduğunu bilmem.

**الزغزغ**, **جعفر** gibi: alçak.

İbn Berrî dedi: **الزغزغ**: hasebinde ve nesebinde ayıplanan.

Başkası dedi: O, **المزغزغ**’dur; ve onunla Rü’be’nin önceki sözü ve onun şu sözü tefsir edildi:

  فلا تقسني بامرئ مستولغ
  أحمق أو ساقطة مزغزغ

Ve yine onun şu sözü gibi:

  والعبد عبد الخلق المزغزغ

**المدغدغ** ile de rivayet olunur; daha önce geçtiği gibi.

**تزغزغ** adam: hafifledi ve atılganlaştı; bunu İbn Düreyd söyledi.
