# زغف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%BA%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D8%BA%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زغف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%BA%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: زغف

زَغَفَ في حديثه يَزْغَفُ زَغْفاً: كذَب وزاد. ورجُلٌ مِزْغَفٌ: نَهِمٌ رَغِيبٌ.
والزَّغْفُ والزَّغْفَةُ: الدِّرْعُ المُحْكَمَةُ، وقيل: الواسِعةُ الطوِيلةُ، تُسَكَّن وتحرَّك، وقيل: الدِّرْعُ اللَّينة، والجمع زَغْفٌ على لفظ الواحد؛ قال الشاعر:
تَحْتِي الأَغَرُّ، وفَوْقَ جِلْدِي نَثْرةٌ
زَغْفٌ تَرُدُّ السيفَ، وهو مُثَلَّمُ
قال ابن سيده: وقد تحرك الغين من كل ذلك. وأَنكر ابن الأَعرابي تفسير الزغفة بالواسعة من الدُّروع وقال: هي الصغيرة الحَلَقِ، وقال ابن شُميل: هي الدقيقةُ الحسَنةُ السلاسل؛ ومنه قول الربيع بن أَبي الحقيق في الزَّغَفِ:
رُبَّ عَمٍّ ليَ لو أَبْصَرْته،
حَسَنِ المِشْيَة في الدِّرْعِ الزَّغَفْ
وقال ابن السكيت في الزَّغَفِ: الدِّرع الواسعة الطويلة، أَظنه من قولهم زَغَفَ لنا فلان، وذلك إذا حدَّثَ فزاد في الحديث وكذَب فيه. أَبو مالك: رجل زَغَّافٌ وقد زَغَفَ كلاماً كثيراً إذا كان كثير الكلام. أَبو زيد: زَغَفَ لنا مالاً كثيراً أَي غرف لنا مالاً كثيراً. والزَّغَفُ: دِقاقُ الحَطبِ، وقال أَبو حنيفة: الزَّغَفُ حطب العَرْفَجِ من أَعالِيه وهو أَخْبَثُه، وكذلك هو من غير العرفج، وقال مرة: الزَّغَفُ الرديء من أَطْراف الشجر والنباتِ، وقيل أَطرافه؛ قال رؤبة: غَبَّى على قُتْرَتِه التَّعْشِيما،
من زَغَفِ الغُذَّامِ، والحَطِيما
وقال مرة: الزَّغَفُ أَطراف الشجر الضَّعيفةُ، قال: وقال لي بعض بني أَسَد الزَّغَفُ أَعْلى الرَّمْث. وازْدَغَفَ الشيءَ: أَخَذَه واجْتَرفَه. ورجل مِزْغَفٌ: جَوَّابٌ مَنْهومٌ رَغيبٌ يَزْدَغِفُ كل شيء.

### Türkçe

**زَغَفَ** onun konuşmasında **يَزْغَفُ** **زَغْفاً**: yalan söyledi ve artırdı. Ve bir adam **مِزْغَفٌ**: obur, istekli.

Ve **الزَّغْفُ** ve **الزَّغْفَةُ**: sağlam zırh; ve denildi: geniş, uzun; sükûnlu da yapılır harekeli de, ve denildi: yumuşak zırh; ve çoğulu, tekilin lafzı üzere **زَغْفٌ**’tur; şair dedi ki:
Altımda **الأَغَرُّ** var, ve derimin üstünde bir **نَثْرةٌ**
**زَغْفٌ** (vardır); kılıcı geri çevirir, hâlbuki o çentiklidir.

İbn Sîde dedi: ve bunların hepsinden **الغين** harekeli kılınmıştır. Ve İbnü’l-A‘râbî, **الزغفة**’nin zırhlardan “geniş” diye tefsir edilmesini inkâr etti ve dedi: o, halkası küçük olandır. Ve İbn Şümeyl dedi: o, ince, güzel halkalıdır; ve ondan, er-Rabî‘ b. Ebî’l-Hakîk’in **الزَّغَفِ** hakkında sözü:
Nice amca (vardır) benim için; eğer onu görseydim,
**الدِّرْعِ الزَّغَفْ** içinde yürüyüşü güzel (olurdu).

Ve İbnü’s-Sikkît **الزَّغَفِ** hakkında dedi: geniş uzun zırh; zannederim ki bu, onların “**زَغَفَ** bize falan” sözündendir; ve bu, konuştuğu zaman hadiste artırdığı ve onda yalan söylediği vakittir.

Ebû Mâlik: bir adam **زَغَّافٌ**; ve çok konuşan olduğu zaman, çok söz **زَغَفَ** etmiştir.

Ebû Zeyd: bize çok mal **زَغَفَ** etti; yani bize çok mal aldı (topladı).

Ve **الزَّغَفُ**: odunun inceleri. Ebû Hanîfe dedi: **الزَّغَفُ** **العَرْفَجِ** odununun üst taraflarındandır ve onun en kötüsüdür; ve aynı şekilde, **العرفج**’den başkasından da böyledir. Ve Mürre dedi: **الزَّغَفُ** ağaç ve bitkinin uçlarından kötü olanıdır; ve denildi: onun uçlarıdır; Ru’be dedi:
Onun tozuna **التَّعْشِيما**yı örttü,
**زَغَفِ الغُذَّامِ**’dan ve **الحَطِيما**dan.

Ve Mürre dedi: **الزَّغَفُ** ağacın zayıf uçlarıdır. Dedi: ve Benî Esed’den birisi bana dedi: **الزَّغَفُ** **الرَّمْث**’in en üstüdür. Ve **وازْدَغَفَ** şeyi: onu aldı ve topladı.

Ve bir adam **مِزْغَفٌ**: çok dolaşan, obur, istekli; her şeyi **يَزْدَغِفُ** eder.
