# زفر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%81%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%81%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%81%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: زفر

زَفَرَ
1 زَفَرَ ذ , aor. زَفِرَ , (S, K,) inf. n. زَفِيرٌ (S, A, K) and رَفْرٌ (K) and اـِزْفِيرٌ, (M, [like اـِرْزِيزٌ, app. an inf. n., or perhaps a simple subst.,]) He drew in his breath to the utmost, by reason of distress: (S:) it originally signifies he drew back his breath vehemently, so that his ribs became swollen out: (Er-Rلghib:) زَفِيرٌ is the beginning of the cry of the ass, (Lth, S, A, Er-Rلghib,) and of the like, (Lth,) and is generally used in this sense; (Er-Rلghib;) and شَهِيقٌ is the ending thereof; (Lth, S, A, Er-Rلghib;) for the former is the drawing in of the breath, and the latter is the sending it forth: (Lth, S:) or the verb signifies he sent forth his breath, after prolonging it: (M, K:) or he sent forth his breath with a prolonged sound: [i. e., he sighed, or uttered a long sigh, or sighed vehemently; or he groaned:] or he filled his chest, by reason of grief, and then sent forth his breath: (TA:) or he breathed, raising his voice, like one moaning, or in grief. (Har p. 20.) ― -b2- [Hence,] زَفَرَتِ النَّارُ (assumed tropical:) The fire made a sound to be heard from its burning, or its fierce burning: (K:) and this [sounding] is termed زَفِيرٌ. (TA.) [See also حَدْمٌ; where زَفْرٌ, its inf. n., is expl., on the authority of AZ, as signifying The flaming, or blazing, of fire.] And البَحْرُ يَزْفِرُ بِتَمَوُّجِهِ (tropical:) [The sea makes a roaring by its tumultuousness]. (A, TA.) ― -b3- زَفَرَتِ الأَرْضُ (assumed tropical:) The land put forth its plants, or herbage. (TA.) -A2- زَفَرَ, aor. زَفِرَ , (S, A, K,) inf. n. زَفْرٌ; (S, K;) and ↓ ازدفر; (S, K;) He carried, (S, A, K,) a thing, (K,) or a load, or burden, (S, A,) as, for ex., a filled water-skin. (TA.) You say, يَزْفِرُونَ عَنْهُ الأَثْقَالَ [They bear, or carry, or take off from him, and carry, his burdens]. (A.) ― -b2- He drew, (K, TA,) and carried, (TA,) water. (K, TA.)

2 زَفَّرَ see the next paragraph.

تزفّر
5 تزفّر ذ occurs in the Saheeh of El-Bukhلree as meaning تَخَبَّطَ [q. v.]: but El-Jelلl says, in the Towsheeh, that this is not known in the language of the Arabs. (MF.) -A2- [Freytag explains it as meaning He ate fat food, breaking the fast; like ↓ زفّر; (which latter generally means, in the present day, he rendered greasy;) but this I believe to be post-classical. See De Sacy's Chrest. Ar., sec. ed., i. 270.]

8 اـِزْتَفَرَ see 1, near the end of the paragraph.

زِفْرٌ
زِفْرٌ ذ A load, or burden, syn. حِمْلٌ, (S, A, K,) on the back, (K,) or on the head, that is heavy, and in consequence of which the bearer breathes vehemently, or groans (يَزْفِرُ): (A:) pl. أَزْفَارٌ. (S, A.) ― -b2- A [water-skin of the kind called] قِرْبَة: (S, K:) a skin in which a pastor carries his water: pl. as above. (TA.) ― -b3- The apparatus of a traveller, (K,) comprising the water-skin &c. (TA.) ― -b4- A lamb; syn. حَمَلٌ: so in the Bلri'. (K.) This signification and that of حِمْلٌ are both correct. (TA.)

زَفَرٌ
زَفَرٌ ذ A prop of a tree. (K, TA.) -A2- [In modern Arabic, it means Grease, greasy food, or flesh-meat: app. from the Pers. زَفَرْ or زَفْر, signifying “ filth: ” and hence, obscenity. Hence also the vulgar epithet زِفِر (app. for زَفِرٌ), meaning Greasy: and foul, or filthy: and obscene. See 5.]

زُفَرٌ
زُفَرٌ ذ (tropical:) A sea, (K,) that makes a roaring, (يَزْفِرُ,) by reason of its tumultuousness. (TA.) ― -b2- (tropical:) A river containing much water, (K,) so that it resembles a sea. (TA.) ― -b3- (tropical:) A large gift, (K,) as likened to a sea. (TA.) ― -b4- (tropical:) A liberal man; likened to a sea that makes a roaring, (يَزْفِرُ,) by reason of its tumultuousness; (A;) as also ↓ زَافِرَةٌ. (TA.) ― -b5- One who carries loads, or burdens; meaning, who has strength to carry water-skins. (K.) [See also زَافِرَةٌ.] ― -b6- (assumed tropical:) One who has power to bear responsibilities. (Sh, S. *) ― -b7- Hence, (assumed tropical:) A lord, master, chief, or the like: (S:) or, for the same reason, a great lord, or the like; (TA;) as also ↓ زَافِرَةٌ. (K, TA.) ― -b8- (assumed tropical:) A courageous man. (K, * TA.) ― -b9- (assumed tropical:) A lion. (K.) ― -b10- See also زَافِرَةٌ, in three places: ― -b11- and زَفِيرٌ.

زَفْرَةٌ
زَفْرَةٌ ذ A drawing-in of the breath to the utmost, by reason of distress: (S:) [or a drawing-back of the breath vehemently, so that the ribs become swollen out: (see 1:)] or an emission of the breath after prolonging it; as also ↓ زُفْرَةٌ and ↓ مُزْدَفَرٌ and ↓ مُزَفَّرٌ, (K, TA,) or ↓ مُزْفَرٌ, (as in a copy of the K,) and ↓ مُزَفَّرَةٌ: (CK, but omitted in the TA and in my MS. copy of the K:) [or an emission of the breath with a prolonged sound; i. e., a sigh, or a long or vehement sigh; or a groan: or an emission of the breath after filling the chest with it by reason of grief: (see, again, 1:)] pl. زَفَرَاتٌ, because it is a subst., not an epithet; but sometimes, by poetic license, زَفْرَاتٌ. (S.) El-Jaadee says,
يَرْجِعْ عَلَى دِقَّةٍ وَلَاهَضَمِ
خِيطَ عَلَىزَفْرَةٍ فَتَمَّ وَلَمْ
meaning As though he were sewed up after a drawing-in of the breath to the utmost, by reason of distress, so that he seemed to be constantly so drawing in his breath, on account of the largeness of his belly, [and did not become restored to slenderness nor lankness of the belly.] (S.) And another says,
فَتَسْتَرِيحُ النَّفْسُ مِنْ زَفْرَاتِهَا
[And the soul finds rest from its drawing-in of the breath to the utmost, by reason of distress; or from its sighs, &c.]. (S.) ― -b2- Also, ↓ all the words above mentioned, [A man] breathing [in the manner above described]; syn. مُتَنَفِّسٌ; [unless this be a mistranscription for مُتَنَفِّسٌ meaning the place of (such) breathing; as seems probable from the forms of more than one of these words, and from what follows, and also from an explanation of مُزْدَفَرٌ, below.] (K, TA.) ― -b3- Also زَفْرَةٌ (K, TA) and ↓ زُفْرَةٌ (S, K, * TA [but not the other words mentioned above, as is implied in the CK,]) The middle (S, K) of a thing, (K,) or of a horse: (S:) or the chest, or belly: pl. of the former, زَفَرَاتٌ. (TA.) One says, ↓ اـِنَّهُ لَعَظِيمُ الزُّفْرَةِ Verily he is great in the middle: (S, TA:) or in the chest, or belly. (TA.) ― -b4- One says also, of a camel, or other beast, مَا أَشَدَّ زَفْرَتَهُ, meaning How strong is the knitting together of his joints! (TA.)

زُفْرَةٌ
زُفْرَةٌ ذ : see زَفْرَةٌ, in four places.

زَفِيرٌ
زَفِيرٌ ذ A calamity; a misfortune; (S, K;) as also ↓ زُفَرٌ. (TA.)

زَافِرٌ
زَافِرٌ ذ One who [carries or] helps to carry loads, or burdens: (TA:) and زَوَافِرُ [pl. of ↓ زَافِرَةٌ] female slaves that carry water-skins (S) or [other] loads, or burdens. (TA.) ― -b2- See also the next paragraph.

زَافِرَةٌ
زَافِرَةٌ ذ : see what next precedes. ― -b2- Also (assumed tropical:) A bulky camel; (K;) and so ↓ زُفَرٌ: (Sgh, K:) because he carries loads, or burdens. (TA.) ― -b3- (assumed tropical:) The كَاهِل [or withers, or upper portion of the back, next the neck,] with what is next to it. (TA.) [Because loads are borne upon it.] ― -b4- (assumed tropical:) The side, or angle, (رُكْن,) of a building, (K,) upon which it [mainly] rests, or is supported: pl. زَوَافِرُ. (TA.) [Hence the expression] لِمَجْدِهِمْ زَوَافِرُ (tropical:) Their glory has props that strengthen it. (A, K. *) ― -b5- (tropical:) A man's aiders, or assistants, (S, TA,) and his kinsfolk, or tribe, syn. عَشِيرَة, (S, A, K,) as also زَوَافِرُ; because they bear his burdens: (A:) his aiders, or assistants, and particular friends. (TA.) You say, هُمْ زَافِرَتُهُمْ عِنْدَ السُّلْطَانِ (tropical:) They are the persons who undertake and perform their business with the Sultلn. (S.) And قَوْمِهِ ↓ هُوَ زَافِرُ, and زَافِرَتُهُمْ, also, عِنْدَ السُّلْطَانِ, (tropical:) He is the chief of his people, and the bearer of their burdens, with the Sultلn. (A.) See also زُفَرٌ, in two places. ― -b6- (assumed tropical:) A company, or congregated body, (K,) of men; (TA;) as also ↓ زُفَرٌ. (K, * TA.) ― -b7- (assumed tropical:) An army; or a collected portion thereof; or a troop of horse; syn. كَتِيبَةٌ, as also ↓ زُفَرٌ. (K.) ― -b8- (tropical:) [A rib: pl. زَوَافِرُ.] You say فَرَسٌ شَدِيدُ الزَّوَافِرُ (tropical:) A horse having strong ribs. (A.) ― -b9- (tropical:) A bow: (K:) pl. زَوَافِرُ: (A:) so called as being likened to a rib: (TA:) [or perhaps from its sound.] ― -b10- (assumed tropical:) The part of an arrow exclusive of the feathers: (S, K:) or the part exclusive of two thirds, next the head: ('Eesà Ibn-'Omar, S, K:) or the part from a little below the head to the head: (ISh:) or about a third part of an arrow, and of a spear. (TA.) [Perhaps so called from its sound.] -A2- أُمُّ زَافِرَةٍَ The بَبْرَة [or female of the بَبْر]. (T in art. ام.)

أَزْفَرُ
أَزْفَرُ ذ A horse large in the sides: (K:) or in the ribs of the sides: or in the chest, or belly: or in the middle: (TA:) pl. زُفْرٌ. (K.) ― -b2- الزَّفْرَآءُ, used as a subst., The pudendum; like المَعْطَآءُ; syn. السَّوْءَةُ. (IAar, TA in art. معط.)

مُزَفَّرٌ
مُزَفَّرٌ ذ , or مُزْفَرٌ, and مُزَفَّرَةٌ: see زَفْرَةٌ, in two places.

مَزْفُورٌ
مَزْفُورٌ ذ A beast, (K,) or camel, (TA,) having his joints strongly knit together. (K, TA.) You say also, هُوَ مَزْفُورُ الخَلْقِ [He is strongly compacted in make]. (TA.)

مُزْدَفَرٌ
مُزْدَفَرٌ ذ The part of the breast (جُؤْجُؤ) of a horse from which the breathing termed زَفِير [see 1] proceeds. (AO, O, K.) ― -b2- See also زَفْرَةٌ, in two places.

### Türkçe

زَفَرَ
1 **زَفَرَ** ذ , muzari‘ **زَفِرَ** , (S, K,) mastar ismi **زَفِيرٌ** (S, A, K) ve **رَفْرٌ** (K) ve **اـِزْفِيرٌ**, (M, [**اـِرْزِيزٌ** gibi, görünüşe göre bir mastar ismi, yahut belki yalın bir isim,]) O, sıkıntı sebebiyle nefesini son haddine kadar içine çekti: (S:) aslında, nefesini şiddetle geri çekti demektir; öyle ki kaburgaları şişip dışarı çıktı: (Er-Râghib:) **زَفِيرٌ**, eşeğin anırmasının başlangıcıdır, (Lth, S, A, Er-Râghib,) ve benzerinin de, (Lth,) ve genellikle bu mânada kullanılır; (Er-Râghib;) ve **شَهِيقٌ** onun sonudur; (Lth, S, A, Er-Râghib;) zira birincisi nefesi içeri çekmektir, ikincisi ise onu dışarı salmaktır: (Lth, S:) yahut fiil, onu uzattıktan sonra nefesini dışarı saldı demektir: (M, K:) yahut nefesini uzatılmış bir sesle dışarı saldı: [yani iç çekti, yahut uzun bir iç çekiş çıkardı, yahut şiddetle iç çekti; yahut inledi:] yahut keder sebebiyle göğsünü doldurdu, sonra nefesini dışarı saldı: (TA:) yahut inleyen kimse gibi, yahut keder içinde, sesini yükselterek nefes aldı. (Har s. 20.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **زَفَرَتِ النَّارُ** (farazî mecaz:) Ateş, yanmasından yahut şiddetli yanmasından işitilir bir ses çıkardı: (K:) ve bu [ses çıkarma] **زَفِيرٌ** diye adlandırılır. (TA.) [Ayrıca **حَدْمٌ**’a da bak; orada onun mastarı **زَفْرٌ**, AZ rivayetiyle, ateşin alevlenmesi yahut harlanması mânasında açıklanmıştır.] Ve **البَحْرُ يَزْفِرُ بِتَمَوُّجِهِ** (mecaz:) [Deniz, çalkantılı oluşuyla bir uğultu çıkarır]. (A, TA.) ― -b3- **زَفَرَتِ الأَرْضُ** (farazî mecaz:) Yer, bitkilerini yahut otunu çıkardı. (TA.) -A2- **زَفَرَ**, muzari‘ **زَفِرَ** , (S, A, K,) mastar ismi **زَفْرٌ**; (S, K;) ve ↓ **ازدفر**; (S, K;) O, (S, A, K,) bir şeyi, (K,) yahut bir yükü, yahut ağırlığı, (S, A,) meselâ dolu bir su tulumunu taşıdı. (TA.) Şöyle dersin: **يَزْفِرُونَ عَنْهُ الأَثْقَالَ** [Onun üzerinden ağırlıkları yüklenirler, yahut taşırlar, yahut ondan alıp taşırlar]. (A.) ― -b2- O, suyu çekti, (K, TA,) ve taşıdı. (TA,) (K, TA.)

2 **زَفَّرَ** bir sonraki paragrafa bak.

تزفّر
5 **تزفّر** ذ, El-Bukhârî’nin Sahîh’inde **تَخَبَّطَ** [bk.] mânasında vârid olmuştur: fakat El-Jelâl, Towsheeh’te, bunun Arapların dilinde bilinmediğini söyler. (MF.) -A2- [Freytag bunu, orucu bozarak yağlı yemek yedi mânasında açıklar; ↓ **زفّر** gibi; (ki ikincisi günümüzde genellikle “yağlandırdı” mânasına gelir;) fakat bunun klasik sonrası olduğuna inanıyorum. De Sacy’nin Chrest. Ar., 2. bs., i. 270’e bak.]

8 **اـِزْتَفَرَ** 1’e bak, paragrafın sonuna yakın.

زِفْرٌ
**زِفْرٌ** ذ Sırtta, (K,) yahut başta, ağır olan ve bunun sonucu olarak taşıyanın şiddetle nefes alıp vermesi yahut inlemesi (**يَزْفِرُ**) sebebiyle [böyle adlandırılan] bir yük, yahut ağırlık; eş anlamlısı **حِمْلٌ**, (S, A, K,) : (A:) çoğulu **أَزْفَارٌ**. (S, A.) ― -b2- [**قِرْبَة** denilen türden] bir su tulumu: (S, K:) çobanın suyunu taşıdığı bir deri: çoğulu yukarıdaki gibidir. (TA.) ― -b3- Bir yolcunun teçhizatı, (K,) su tulumu vb.’yi kapsayan. (TA.) ― -b4- Bir kuzu; eş anlamlısı **حَمَلٌ**: Bârî‘’de böyledir. (K.) Bu mânâ ile **حِمْلٌ** mânâsı ikisi de doğrudur. (TA.)

زَفَرٌ
**زَفَرٌ** ذ Bir ağacın dayanağı. (K, TA.) -A2- [Modern Arapçada, yağ, yağlı yiyecek yahut et mânasına gelir: görünüşe göre Farsça زَفَرْ yahut زَفْر’den; “pislik” mânasına gelir: buradan da müstehcenlik. Buradan ayrıca avamî sıfat **زِفِر** (görünüşe göre **زَفِرٌ** yerine), “yağlı” mânasında: ve kötü kokulu, yahut pis: ve müstehcen. 5’e bak.]

زُفَرٌ
**زُفَرٌ** ذ (mecaz:) Çalkantılı oluşu sebebiyle uğultu çıkaran (**يَزْفِرُ**) bir deniz. (K,) (TA.) ― -b2- (mecaz:) Çok su ihtiva eden bir nehir, (K,) öyle ki denize benzer. (TA.) ― -b3- (mecaz:) Denize benzetilen büyük bir bağış. (K,) (TA.) ― -b4- (mecaz:) Çalkantılı oluşu sebebiyle uğultu çıkaran (**يَزْفِرُ**) denize benzetilen cömert bir adam; (A;) bunun gibi ↓ **زَافِرَةٌ** da. (TA.) ― -b5- Yükleri yahut ağırlıkları taşıyan kimse; yani su tulumlarını taşımaya gücü olan. (K.) [Ayrıca **زَافِرَةٌ**’ye de bak.] ― -b6- (farazî mecaz:) Sorumlulukları yüklenmeye gücü olan kimse. (Sh, S. *) ― -b7- Bundan dolayı, (farazî mecaz:) bir efendi, sahip, reis, yahut benzeri: (S:) yahut aynı sebeple büyük bir efendi, yahut benzeri; (TA;) bunun gibi ↓ **زَافِرَةٌ** da. (K, TA.) ― -b8- (farazî mecaz:) Cesur bir adam. (K, * TA.) ― -b9- (farazî mecaz:) Bir aslan. (K.) ― -b10- Ayrıca üç yerde **زَافِرَةٌ**’ye bak: ― -b11- ve **زَفِيرٌ**.

زَفْرَةٌ
**زَفْرَةٌ** ذ Sıkıntı sebebiyle nefesi son haddine kadar içine çekme: (S:) [yahut nefesi şiddetle geri çekme; öyle ki kaburgalar şişip dışarı çıkar: (1’e bak:)] yahut onu uzattıktan sonra nefesi dışarı salma; bunun gibi ↓ **زُفْرَةٌ** ve ↓ **مُزْدَفَرٌ** ve ↓ **مُزَفَّرٌ**, (K, TA,) yahut ↓ **مُزْفَرٌ**, (K’nın bir nüshasında olduğu gibi,) ve ↓ **مُزَفَّرَةٌ**: (CK, fakat TA’da ve K’nın yazma nüshamda düşmüştür:) [yahut uzatılmış bir sesle nefesi dışarı salma; yani bir iç çekiş, yahut uzun yahut şiddetli bir iç çekiş; yahut bir inleme: yahut keder sebebiyle göğsü onunla doldurduktan sonra nefesi dışarı salma: (yine 1’e bak:)] çoğulu **زَفَرَاتٌ**’tır; çünkü o bir isimdir, sıfat değildir; fakat bazen, şiir zaruretiyle, **زَفْرَاتٌ**. (S.) El-Jâdî der ki,
يَرْجِعْ عَلَى دِقَّةٍ وَلَاهَضَمِ
خِيطَ عَلَىزَفْرَةٍ فَتَمَّ وَلَمْ
mânası: Sanki sıkıntı sebebiyle nefesi son haddine kadar içine çekişten sonra dikilmiş gibidir; öyle ki karnının büyüklüğü sebebiyle sürekli böyle nefesini içine çekiyor gibi görünürdü, [ve karnın inceliğine yahut karın çöküklüğüne dönmezdi.] (S.) Ve bir başkası der ki,
فَتَسْتَرِيحُ النَّفْسُ مِنْ زَفْرَاتِهَا
[Ve nefsi, sıkıntı sebebiyle nefesi son haddine kadar içine çekişlerinden; yahut iç çekişlerinden vb.’den, rahat bulur]. (S.) ― -b2- Ayrıca, ↓ yukarıda zikredilen kelimelerin hepsi, [bir adam için] [yukarıda anlatılan tarzda] nefes alan; eş anlamlısı **مُتَنَفِّسٌ**; [meğer bu, **مُتَنَفِّسٌ** için bir yanlış yazım olmasın; (böyle) nefes almanın yeri mânasında; zira bu, bu kelimelerden birden fazlasının kalıplarından ve aşağıda gelenlerden ve ayrıca aşağıda **مُزْدَفَرٌ**’un bir açıklamasından muhtemel görünür.] (K, TA.) ― -b3- Ayrıca **زَفْرَةٌ** (K, TA) ve ↓ **زُفْرَةٌ** (S, K, * TA [fakat CK’de ima edildiği üzere yukarıda zikredilen diğer kelimeler değil,]) Bir şeyin (S, K) ortası, (K,) yahut bir atın: (S:) yahut göğüs, yahut karın: ilkinin çoğulu **زَفَرَاتٌ**. (TA.) Şöyle denir: ↓ **اـِنَّهُ لَعَظِيمُ الزُّفْرَةِ** Gerçekten o, ortada büyüktür: (S, TA:) yahut göğüste, yahut karında. (TA.) ― -b4- Ayrıca deve yahut başka bir hayvan hakkında, **مَا أَشَدَّ زَفْرَتَهُ** denir; mânası: Eklem yerlerinin birbirine kenetlenmesi ne kadar kuvvetlidir! (TA.)

زُفْرَةٌ
**زُفْرَةٌ** ذ : dört yerde **زَفْرَةٌ**’ye bak.

زَفِيرٌ
**زَفِيرٌ** ذ Bir musibet; bir felâket; (S, K;) bunun gibi ↓ **زُفَرٌ** da. (TA.)

زَافِرٌ
**زَافِرٌ** ذ Yükleri yahut ağırlıkları taşıyan [yahut taşımaya yardım eden] kimse: (TA:) ve **زَوَافِرُ** [↓ **زَافِرَةٌ**’nin çoğulu] su tulumlarını (S) yahut [başka] yükleri yahut ağırlıkları taşıyan cariyeler. (TA.) ― -b2- Ayrıca bir sonraki paragrafa bak.

زَافِرَةٌ
**زَافِرَةٌ** ذ : hemen önce gelene bak. ― -b2- Ayrıca (farazî mecaz:) iri yapılı bir deve; (K;) ve bunun gibi ↓ **زُفَرٌ**: (Sgh, K:) çünkü o yükleri yahut ağırlıkları taşır. (TA.) ― -b3- (farazî mecaz:) **كَاهِل** [yahut cidago, yahut sırtın boyna bitişik üst kısmı,] ve ona bitişik olan. (TA.) [Çünkü yükler onun üzerine yüklenir.] ― -b4- (farazî mecaz:) Bir binanın, (K,) onun [esasen] dayandığı yahut desteklendiği yanı yahut köşesi (**رُكْن**): çoğulu **زَوَافِرُ**. (TA.) [Bundan dolayı şu ifade:] **لِمَجْدِهِمْ زَوَافِرُ** (mecaz:) Onların şanının onu güçlendiren dayanakları vardır. (A, K. *) ― -b5- (mecaz:) Bir adamın yardımcıları yahut destekçileri, (S, TA,) ve onun akrabası yahut kabilesi; eş anlamlısı **عَشِيرَة**, (S, A, K,) bunun gibi **زَوَافِرُ** da; çünkü onlar onun yüklerini taşırlar: (A:) onun yardımcıları yahut destekçileri ve hususî dostları. (TA.) Şöyle dersin: **هُمْ زَافِرَتُهُمْ عِنْدَ السُّلْطَانِ** (mecaz:) Onlar, Sultan nezdinde onların işini üstlenen ve yerine getiren kimselerdir. (S.) Ve **قَوْمِهِ** ↓ **هُوَ زَافِرُ**, ve **زَافِرَتُهُمْ**, yine, **عِنْدَ السُّلْطَانِ**, (mecaz:) O, kavminin reisi ve Sultan nezdinde onların yüklerini taşıyandır. (A.) Ayrıca iki yerde **زُفَرٌ**’a bak. ― -b6- (farazî mecaz:) Erkeklerden bir topluluk yahut cemaat, (K,) (TA;) bunun gibi ↓ **زُفَرٌ** da. (K, * TA.) ― -b7- (farazî mecaz:) Bir ordu; yahut onun toplanmış bir kısmı; yahut bir süvari birliği; eş anlamlısı **كَتِيبَةٌ**, bunun gibi ↓ **زُفَرٌ** da. (K.) ― -b8- (mecaz:) [Bir kaburga: çoğulu **زَوَافِرُ**.] Şöyle dersin: **فَرَسٌ شَدِيدُ الزَّوَافِرُ** (mecaz:) Kaburgaları güçlü bir at. (A.) ― -b9- (mecaz:) Bir yay: (K:) çoğulu **زَوَافِرُ**: (A:) kaburgaya benzetilerek böyle adlandırılmıştır: (TA:) [yahut belki sesinden dolayı.] ― -b10- (farazî mecaz:) Bir okun, tüyler hariç kısmı: (S, K:) yahut başa yakın, üçte ikisi hariç kısmı: ('Eesà Ibn-'Omar, S, K:) yahut baştan biraz aşağıdan başa kadar olan kısmı: (ISh:) yahut bir okun ve bir mızrağın yaklaşık üçte biri. (TA.) [Belki sesinden dolayı böyle adlandırılmıştır.] -A2- **أُمُّ زَافِرَةٍَ** **بَبْرَة** [yahut **بَبْر**’in dişisi]. (T, madde **ام**’de.)

أَزْفَرُ
**أَزْفَرُ** ذ Yanları büyük bir at: (K:) yahut yan kaburgalarında: yahut göğüste, yahut karında: yahut ortada: (TA:) çoğulu **زُفْرٌ**. (K.) ― -b2- **الزَّفْرَآءُ**, isim olarak kullanıldığında, avret yeri; **المَعْطَآءُ** gibi; eş anlamlısı **السَّوْءَةُ**. (IAar, TA, madde **معط**’ta.)

مُزَفَّرٌ
**مُزَفَّرٌ** ذ , yahut **مُزْفَرٌ**, ve **مُزَفَّرَةٌ**: iki yerde **زَفْرَةٌ**’ye bak.

مَزْفُورٌ
**مَزْفُورٌ** ذ Eklem yerleri sıkı sıkıya kenetlenmiş bir hayvan, (K,) yahut deve. (TA,) (K, TA.) Şöyle de dersin: **هُوَ مَزْفُورُ الخَلْقِ** [O, yaratılışça sıkı derli topludur]. (TA.)

مُزْدَفَرٌ
**مُزْدَفَرٌ** ذ Bir atın göğsünün (**جُؤْجُؤ**) **زَفِير** diye adlandırılan nefes alıp vermenin [1’e bak] çıktığı kısmı. (AO, O, K.) ― -b2- Ayrıca iki yerde **زَفْرَةٌ**’ye bak.
