# زفه (ز-ف-ه) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%81%D9%87
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%81%D9%87

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ز - ف - ه
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%81%D9%87/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ه ز ف
هزف ، زهف ، زفه : مستعملة .
هزف : أبو عُبيد ، عن أبي عمرو : الهِجَفّ من الظِّلمان : الجافي . والهِزَفُّ ، وقيل : الهِزَفّ الطويل الرِّيش .
زفه : أهمله الليث . ورَوى أبو العباس عن ابن الأعرابيّ قال : الزّافِهُ : السَّرَاب ، والسَّافِهُ : الأَحْمَق .
زهف : قال الليث : الزَّهْف : استُعْمل منه الازدِهاف وهو الصُّدُود ، وأنشد :
فِيهِ ازْدِهافٌ أيَّمَا ازْدِهافِ
وقال الأصمعيّ : ازدِهاف هاهنا : استعجالٌ بالشرّ .
وقال المُفَضَّل : فيه ازدِهافٌ : أي كَذبٌ وتَزَيُّد .
وقال غيرُه : فيه ازْدهاف : أي تقَحُّمٌ في الشّرّ .
ويقال : زَهَف للموْت : أي دنا له ، وقال أبو وَجْزَة :
ومَرْضَى مِنْ دَجاج الرِّيف حُمْرٍ
زَواهفُ لا تموتُ ولا تَطِيرُ
ويقال : ازْدَهَفَ فلانٌ فلاناً ، واسْتَهَفَّهُ واسْتهْفاه : إذا استزفّه ، كلُّ ذلك بمعنى استخفّه .
والزّاهف : الهالك ، ومنه قوله :
فَلَمْ أَرَ يوماً أكثرَ زاهِفاً
به طعنةٌ قاضٍ عليه أَلِيلُها
والأَلِيلُ : الأَنِين .
أبو زيد في ( نوادره ) : أَزْهَفَ بالرجل إزْهافاً : إذا ذَكَر للقوم مِنْ أَمْرِه أَمْراً لا يَدْرُون أحقُّ هو أو باطل .
وأَزْهَفْتُ إلى فُلانٍ حَدِيثاً : أي أسندتُ إليه قولاً ليس بحَسَن ، وأَزْهَفَ لنا فلانٌ في الخَبَر : إذا زاد فيه .
وإذا وثِقْتَ بالرَّجُل في الأمْر فخَانَك فقد أزْهَفَك إزهافاً ، وأصل الإزهاف الكذب .
وقال شمِر : أَزْهَفْتُهُ ، وأَزْهَقْتُه : أي أهلكْتُه .
وقال ابن الأعرابيّ : أَزْهَفَتْهُ الطَّعنَةُ ، وأَزْهَقتْهُ : أي هَجَمتْ به على الموت ، وأَزْهَفْتُ إليه الطّعنةَ : أي أدْنَيتها .
وقال الأصمعيّ : أزْهَفْتُ إليه ، وأزْعفْت عليه : أي أجهَزْتُ عليه ، وأنشد شَمِر :
فلمّا رأَى بأنّه قد دَنَا لها
وأزْهَفها بعض الذي كان يُزْهِفُ
وقال أبو عمرو : أزْهَفتُ الشيء : أزْجَيتُه .
وقال ابن شُمَيل : أَزْهَفَ له بالسَّيف إزْهَافا ، وهو بُداهَتُه ، وعَجَلَتُه ، وسَوْقُهُ إليه ، وازدهَفَ له بالسَّيف أيضاً .

##### Türkçe

ه ز ف
**هزف** ، **زهف** ، **زفه** : kullanımdadır.

**هزف** : Ebû ʿUbeyd, Ebû ʿAmr’dan: **الهِجَفّ**in, **الظِّلمان**dan olanı: kaba olan(ıdır). Ve **الهِزَفُّ**; ve denildi ki: **الهِزَفّ** uzun tüylü (olan).

**زفه** : Leys onu ihmal etti. Ebû’l-ʿAbbâs, İbnü’l-Aʿrâbî’den rivayet etti; dedi ki: **الزّافِهُ**: serap; ve **السَّافِهُ**: ahmak.

**زهف** : Leys dedi ki: **الزَّهْف**: ondan **الازدِهاف** kullanılmıştır ve o, yüz çevirme(dir); ve inşad etti:
فِيهِ ازْدِهافٌ أيَّمَا ازْدِهافِ

Ve Asmaʿî dedi ki: **ازدِهاف** burada: şerre acele etme(dir).
Ve Mufaḍḍal dedi ki: onda **ازدِهافٌ**: yani yalan ve artırma.
Ve başkası dedi ki: onda **ازْدهاف**: yani şerre atılma.

Ve denilir: **زَهَف** ölüme: yani ona yaklaştı. Ve Ebû Vecze dedi ki:
ومَرْضَى مِنْ دَجاج الرِّيف حُمْرٍ
زَواهفُ لا تموتُ ولا تَطِيرُ

Ve denilir: **ازْدَهَفَ** falan, falanı; ve **اسْتَهَفَّهُ** ve **اسْتهْفاه**: onu hafife almaya sevk ettiğinde; bütün bunlar **استخفّه** manasındadır.

Ve **الزّاهف**: helâk olan; ve ondan onun sözü:
فَلَمْ أَرَ يوماً أكثرَ زاهِفاً
به طعنةٌ قاضٍ عليه أَلِيلُها

Ve **الأَلِيلُ**: inleme.

Ebû Zeyd ( **نوادره** )’de: **أَزْهَفَ** adam hakkında **إزْهافاً**: kavme, onun işi hakkında, hak mı bâtıl mı bilmedikleri bir işi zikrettiğinde.

Ve **أَزْهَفْتُ** falana bir hadis: yani ona güzel olmayan bir söz isnad ettim; ve falan bize haberde **أَزْهَفَ**: onda artırdığında.

Ve bir işte adama güvendin de sana ihanet ettiyse, sana **إزهافاً** **أزْهَفَ** etmiştir; ve **الإزهاف**ın aslı yalandır.

Ve Şemir dedi ki: **أَزْهَفْتُهُ** ve **أَزْهَقْتُه**: yani onu helâk ettim.

Ve İbnü’l-Aʿrâbî dedi ki: **أَزْهَفَتْهُ** darbe; ve **أَزْهَقتْهُ**: yani onunla ölüme hücum etti; ve ona darbeyi **أَزْهَفْتُ**: yani onu yaklaştırdım.

Ve Asmaʿî dedi ki: ona **أزْهَفْتُ** ve üzerine **أزْعفْت**: yani onun işini bitirdim; ve Şemir inşad etti:
فلمّا رأَى بأنّه قد دَنَا لها
وأزْهَفها بعض الذي كان يُزْهِفُ

Ve Ebû ʿAmr dedi ki: **أزْهَفتُ** şeyi: onu **أزْجَيتُ**.

Ve İbn Şümeyl dedi ki: ona kılıçla **إزْهَافا** **أَزْهَفَ**: ve o, onun ansızın yapması, onun acele etmesi ve onu ona sevk etmesidir; ve kılıçla ona **ازدهَفَ** da (böyledir).

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%81%D9%87/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الأَزهريُّ خاصةً: روى ثعلب عن ابن الأَعرابي أَنه قال الزَّافِهُ السَّرابُ، والسافِهُ الأَحمق.

##### Türkçe

Özellikle el-Ezherî: Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet ettiğine göre o şöyle dedi: **الزَّافِهُ** seraptır; **السَّافِهُ** ahmaktır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%81%D9%87/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: الزَّافِهُ : السَّرابُ ؛ رَوَاهُ ثَعْلَب عن ابنِ الأَعْرابيِّ ؛ نَقَلَهُ الأزْهرِيُّ .

##### Türkçe

: **الزَّافِهُ** : serap; bunu Saʿleb, İbnü’l-Aʿrâbî’den rivayet etti; Ezherî onu nakletti.
