# زقق — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%82%D9%82/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%82%D9%82/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زقق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%82%D9%82.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: زقق

القاف مع الزاي
ق ز، ز ق مستعملان قز: قَزَّ الإنسان يقُزُّ إذا قعد كالمستوفز ثم انقبض ووثب.
وفي الحديث: "إن إبليس ليقزُّ القزَّة من المشرق فيبلغ المفرب".
والتقزُّزُ: التنطس.
والقاقُزَّةُ: مشربة، وهي فيالجة دون القرقارة.
ويقال: هي أعجمية، وليس في كلام العرب مثلها مما يفصل بين حرفين مثلين مما يرجع إلى بناء ققز ونحوه، وأما بابل فانه اسم خاص لا يجرى مجرى الأسماء العوام.
ويقال: قاقوزَةٌ بمعنى قاقُزَّة، قال:
بقواقيزَ في الأكُفِّ علينا مُوزعَهْ
زق: الزِّقُّ: وعاء للشراب، وهو الجلد يجز شعره ولا يُنْتَف نَتْفَ الأديم. وزق الطائر الفرخ يزقه زقاً أي يغره غراً.
والزُّقاقُ: طريق دون السكة، ضيق نافد أو غير نافذٍ.
والزَقَّةُ: طائر صغير في الماء يمكن حتى يكاد يقبض عليه ثم يغوص فيخرج بعيداً.
والزِّقزاقُ والزَّقزَقةُ: ترقيص الأم ولدها.

### Türkçe

**القاف** ile **الزاي**

**ق ز**، **ز ق** ikisi de kullanımdadır.

**قز**: **قَزَّ** insan **يقُزُّ**; eğer “**المستوفز** gibi” oturur, sonra büzülür ve sıçrarsa (denir).

Hadiste: “Şüphesiz İblis, doğudan **القزَّة**’yi mutlaka **ليقزُّ** eder de **المفرب**’e ulaşır.”

**والتقزُّزُ**: tiksinme.

**والقاقُزَّةُ**: bir içmelik; ve o, **القرقارة**’dan aşağı bir **فيالجة**’dir.

Ve denilir ki: o Acemcedir; Arapların sözünde onun benzeri yoktur; iki benzer harfin arasını ayıran, **ققز** yapısına ve benzerine dönen şeylerdendir. أما **بابل** ise, o özel bir addır; umumî adların yürüdüğü yolda yürümez.

Ve denilir ki: **قاقوزَةٌ**, **قاقُزَّة** anlamındadır. Dedi ki:

بقواقيزَ في الأكُفِّ علينا مُوزعَهْ

**زق**: **الزِّقُّ**: içecek için bir kaptır; o, deridir; onun kılı kırpılır, **الأديم**’in yolunması gibi yolunmaz. Ve kuş yavruyu **زق** eder, onu **يزقه زقاً**; yani onu aldatır, aldatma ile.

**والزُّقاقُ**: **السكة**’dan aşağı bir yoldur; dar, geçip giden yahut geçip gitmeyen.

**والزَقَّةُ**: suda küçük bir kuştur; (öyle) imkân verir ki neredeyse üzerine kapanılır; sonra dalar da uzak bir yerden çıkar.

**والزِّقزاقُ** ve **الزَّقزَقةُ**: annenin yavrusunu zıplatması.
