# زقي (ز-ق-ي) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%82%D9%8A
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%82%D9%8A

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ز - ق - ي
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%82%D9%8A/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والزاي و"وايء" معهما
ز و ق، ق و ز، ز ي ق، ز ق و، ز ق ي، أ ز ق مستعملات زوق:
الزّاوُوقُ: الزئبق لأهل المدينة، ويدخل في التصاوير، ومنه يقال: مُزوَّقُ أي مزين.
فوز: القَوزُ من الرمل مستدير صغير، تشبه به أرداف النساء، قال القاسم: هو طويل طويل معقفٌ، وهذا هو الكثيف، وجمعه أقوازٌ وقيزانٌ.
زيق: الزِّيقُ للجيب مكفوف.
وزِيقُ الشيطان شيء يطير في الهواء يسمى لعاب الشمس.
زقو: يقال: زَقَا يَزْقُو زَقْواً أو زُقُوّاً، وزَقَى يَزقي زُقِيّاً وزُقاءً أحسن نحو: زُقاء الديك والمكاء، قال:
وترى المكاء فيه ساقطاً		لثق الريش إذا زف زَقَا
وقرأ ابن مسعود: "إن كانت إلا زقْيةٌ واحدة" أي صيحة.
أزق: الأزْقُ: الضيق في الحرب، ومنه المَأْزِقُ وهو المفعل.

##### Türkçe

**القاف** ve **الزاي** ve “**وايء**” bunlarla birlikte

ز و ق، ق و ز، ز ي ق، ز ق و، ز ق ي، أ ز ق kullanımdadır.

**زوق**:
**الزّاوُوقُ**: Medine ehline göre **الزئبق**; tasvirlerin içine girer; ondan dolayı denilir: **مُزوَّقُ** yani süslenmiş.

**فوز**:
**القَوزُ** kumdan yuvarlak küçük (tepecik); onunla kadınların kalçaları benzetilir. **القاسم** dedi: o uzun uzun, eğri-büğrü; bu ise yoğundur. Çoğulu **أقوازٌ** ve **قيزانٌ**’dır.

**زيق**:
**الزِّيقُ** yakaya (gömlek yakası/cep ağzı) içe kıvrılmış (kenarlı) olandır.
Ve **وزِيقُ الشيطان** havada uçan bir şeydir; **لعاب الشمس** diye adlandırılır.

**زقو**:
Denilir: **زَقَا يَزْقُو زَقْواً** veya **زُقُوّاً**; ve **زَقَى يَزقي زُقِيّاً** ve **زُقاءً** daha iyidir; şu gibi: **زُقاء الديك** ve **المكاء**. Dedi:
وترى المكاء فيه ساقطاً		لثق الريش إذا زف زَقَا

Ve İbn Mesud okudu: “**إن كانت إلا زقْيةٌ واحدة**” yani bir çığlık.

**أزق**:
**الأزْقُ**: savaşta darlık; ondan **المَأْزِقُ** (türemiş kalıp)dır ve o **المفعل** veznindedir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%82%D9%8A/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( ى ( *!كزَقَى *!يَزْقِي *!زَقْياً ) *!وزُقِيّاً ، واوِيَّةٌ يائيَّةٌ .
وكلُّ صائحٍ *!زاقٍ .
( *!والزَّقْيَةُ : الصَّيْحَةُ ) ؛ نقلَهُ الجوهريُّ وقَرَأَ ابنُ مَسْعودٍ : إن كانتْ إلاَّ *!زَقْيةً ، مَكانَ صيحةً .
( و ) *!الزُّقْيَةُ ، ( بالضَّمِّ : الكُومَةُ مِن الدَّراهِم وغيرِها .
( و ) يقالُ : ( هو أَثْقَلُ من *!الزَّواقِي ، أَي الدِّيَكَةِ لأنَّهم كانوا يَسْمُرونَ فإذا صاحَتْ تَفَرَّقُوا ) ؛ نقلَهُ الجوهريُّ .
وفي النهايَةِ : هو في حدِيثِ هشامِ بنِ عرْوَةَ : ( أَنْتَ أَثْقَلُ مِن الزَّواقِي ) ، واحِدُها *!زاقٍ ، لأنَّها إذا *!زَقَت سَحَراً تَفَرَّقَ السُّمَّارُ والأَحْبابُ ، ويُرْوَى : أَثْقَلُ مِن الزَّاوُوق ، وقد تقدَّمَ .
( *!وزَقَوْقَى ، كخَجَوْجَى : ع بين

فارِسَ وكِرْمانَ ) ، سَيَأْتِي تَحْقيقُ وَزْنه في قطا .
( *!وزَقاءٌ ) ، كسَحابٍ : ( ماءٌ ) .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!زَقَى الصَّبيُّ : إذا اشْتَدَّ بُكاؤُه .
*!وأَزْقاهُ : أَبْكاهُ ؛ ومنه قوْلُ الشاعِرِ الذي تقدَّمَ :
فقد *!أَزْقَيْت بالمَرْوَيْن هاماَ *!وزَقْيَةُ ، بالفتْحِ : مَوْضِعٌ .

##### Türkçe

: ( ى ( **زَقَى** **يَزْقِي** **زَقْياً** ) ve **زُقِيّاً**; vâvî, yâîdir.
Ve her bağıran **زاقٍ**dır.
( **والزَّقْيَةُ** : bağırış )؛ bunu Cevherî nakletti ve İbn Mes‘ûd okudu: “Eğer o ancak bir **زَقْيةً** idi”, “صيحةً” yerine.
( ve ) **الزُّقْيَةُ**، (zamm ile: dirhemlerden ve başkalarından bir yığın.
( ve ) denilir: (O, **الزَّواقِي**’den daha ağırdır; yani horozlar; çünkü onlar gece sohbet ederlerdi; o bağırınca dağılırlardı)؛ bunu Cevherî nakletti.
Ve Nihâye’de: o, Hişâm b. ‘Urve hadîsinde: (Sen **الزَّواقِي**’den daha ağır(sın)), onun teki **زاقٍ**dır; çünkü onlar seher vakti **زَقَت** edince gece sohbet edenler ve dostlar dağılırlardı; ve rivayet olunur: **الزَّاوُوق**’tan daha ağır; ve (bu) geçmişti.

( **وزَقَوْقَى**، **خَجَوْجَى** gibi: Fâris ile Kirmân arasında bir yer )، “قطا”da vezninin tahkiki gelecektir.
( **وزَقاءٌ** )، **سَحابٍ** gibi: (su).

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**زَقَى الصَّبيُّ**: ağlaması şiddetlendiği zaman.
**وأَزْقاهُ**: onu ağlattı; ondan, daha önce geçen şairin sözü:
فقد **أَزْقَيْت** بالمَرْوَيْن هاماَ
**وزَقْيَةُ**، fetha ile: bir yer.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%82%D9%8A/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

زَقَى
زَقَى I ( n. ac. زَقْي 1 ),
a.  see زَقَوَ

زُقْيَة
زُقْيَة 3t ,
a.  Heap, pile ( of money &  c ).

##### Türkçe

زَقَى
زَقَى I (mast. isim **زَقْي** 1),
a. **زَقَوَ**’ya bak.

زُقْيَة
زُقْيَة 3t,
a. (para ve benzeri şeylerden) yığın, küme.
