# زكب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%83%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B2%D9%83%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [زكب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%83%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: زكب

ابن الأَعرابي: الزَّكْبُ إِلقاءُ المرأَةِ وَلدَها بِزَحْرةٍ واحدة.
يقال: زَكَبَتْ به وأَزْلَخَتْ وأَمْصَعَتْ به وحَطَـأَتْ به؛ الجوهري: زَكَبَتِ المرأَةُ ولدها: رَمَتْ به عند الوِلادةِ، والإِناءَ: مَلأَتْه، وزكب المرأَةَ: نَكَحَها. وزَكَبَتْ به أُمـُّه زَكْباً: رَمَتْه. وزَكَبَ بنُطْفَتِه زَكْباً، وزَكَمَ بها: رَمَى بها وأَنْفَصَ بها. والزُّكْبةُ: النُّطْفةُ. والزُّكْبةُ: الوَلد، لأَنه عن النُّطْفةِ يكون، وهو أَلأَمُ زُكْبةٍ في الأَرض وزُكْمَةٍ أَي أَلأَمُ شيءٍ لَفَظَه شيءٌ؛ وزعم يعقوب أَن الباءَ هنا بدل من ميم زُكْمةٍ. والزَّكْبُ: النِّكاحُ.
وانْزَكَب البحرُ: اقْتَحَم في وَهْدةٍ أَو سَرَب. والزَّكْبُ: الـمَلْءُ. وزَكَبَ إِناءَه يَزْكُبُه زَكْباً وزُكُوباً: مَلأَه. والـمَزْكُوبةُ: الـمَلْقُوطةُ من النساءِ. والـمَزْكُوبةُ من الجَواري(2) (2 قوله «والمزكوبة من الجواري» هذه العبارة أوردها في التهذيب في مقلوب المزكوبة بلفظ المكزوبة بتقديم الكاف على الزاي فليست من هذا الفصل فزل القلم فأوردها هنا كما ترى. نعم في نسخة من التهذيب كما ذكر المؤلف لكن لم يوردها أحد إلا في فصل الكاف.): الخِلاسِـيَّةُ في لونِها.

### Türkçe

İbnü’l-A‘râbî: **الزَّكْبُ**, kadının çocuğunu tek bir **زَحْرةٍ** ile atmasıdır.

Denilir: **زَكَبَتْ** onunla ve **أَزْلَخَتْ** ve **أَمْصَعَتْ** onunla ve **حَطَـأَتْ** onunla; el-Cevherî: Kadın çocuğunu **زَكَبَتِ**: doğum sırasında onu attı; ve kabı: onu doldurdu; ve **زكب** kadını: onunla cinsel ilişkiye girdi. Ve annesi onu **زَكَبَتْ** bir **زَكْباً** ile: onu attı.

Ve menisiyle **زَكَبَ** bir **زَكْباً**; ve onunla **زَكَمَ**: onunla attı ve onunla **أَنْفَصَ**.

Ve **الزُّكْبةُ**: meni damlasıdır. Ve **الزُّكْبةُ**: çocuktur; çünkü o meni damlasından olur; ve o, yeryüzünde en aşağılık **زُكْبةٍ** ve **زُكْمَةٍ**dir; yani bir şeyin bir şeyi fırlattığı en aşağılık şeydir; ve Ya‘kūb, buradaki **الباءَ**’nın **زُكْمةٍ**’nin **ميم**’inden bedel olduğunu iddia etti.

Ve **الزَّكْبُ**: nikâhtır.

Ve deniz **انْزَكَب**: bir çukura yahut bir yarığa daldı. Ve **الزَّكْبُ**: doldurmadır. Ve kabını **زَكَبَ**; onu **يَزْكُبُه** bir **زَكْباً** ve **زُكُوباً** ile: onu doldurdu.

Ve **الـمَزْكُوبةُ**: kadınlardan toplanmış (yakalanmış) olandır. Ve cariyelerden **الـمَزْكُوبةُ**(2)

(2 Onun sözü: «Ve cariyelerden **والمزكوبة من الجواري**»; bu ibareyi Tehzîb’de **المزكوبة**’nin maklûbunda, **المكزوبة** lafzıyla, yani **الكاف**’ı **الزاي**’ın önüne alarak zikretti; bu yüzden bu fasıl(=bölüm)dan değildir; kalem sürçtü de onu burada, gördüğün gibi, zikretti. Evet, Tehzîb’in bir nüshasında müellifin zikrettiği gibi(geçer); fakat onu hiç kimse **الكاف** faslından başka bir yerde zikretmedi.): renginde **الخِلاسِـيَّةُ**’dir.
